
Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska
Forum miłośników średniowiecznych fortyfikacji (zał. 05 Lis 2007)
Jest to temat dość ważny - jak zaklasyfikować obiekty, które są opisywane na forum do którego z działów je przypisać.
Zamki - w tej grupie obiektów zdecydowałem opierać się na Leksykonie Zamków gdyż autorzy opisali w nim prawie wszystkie obiekty, które były zamkami, również kilka takich, które w rzeczywistości były dworami obronnymi. Dodatkowo umieszczam w tej grupie grody strażnicze, które miały murowane wieże bądź inne murowane obiekty, jak np budynki mieszkalne, oraz wieże rycerskie. W ostatnim czasie w wielu miejscach w sieci, czy nawet opracowaniach dotyczących budowli obronnych stara się w poczet zamków wpisać inne obiekty, które mimo podobnych cech jak zamki nimi nie były. Tyczy się to przede wszystkim drewnianych folwarków-dworów królewskich (np. Knyszyn, Ryczywół), siedzib prokuratorów krzyżackich (Iława etc), stanic (jako najprostszy przykład takiej stanicy mogę podać obiekt w Chreptiowie, który można było zobaczyć na filmie "Pan Wołodyjowski") oraz dworów parterowych z folwarkiem, które w tamtym czasie również określało się mianem "zamek".
Pamiętać też należy o tym, że wszelkie "nowoodokrywane" zamki takimi nie są gdyż literatura zna prawie 99% tego typu obiektów na terenie Polski. Są to jedynie strażnice bądź dwory obronne. Nie wolno zapominać, że mianem "castrum" określano nie tylko zamki z prawdziwego zdarzenia ale prawie każdą siedzibę władczą czy rycerską.
Dwory obronne - opisujemy wszystkie murowane obiekty o cechach rezydencjalno obronnych. Również te, których obronność jest tylko symboliczna. Nie opisujemy tu tzw dworów na kopcach - drewnianych, nie tylko ze względu na materiał ale też i czas powstania. Dwory obronne to przełom XIV/XV wiek aż do XVII wiekui, dwory drewniane to najczęściej okres do końca XIV wieku. Trzeba tu zwrócić uwagę na tzw oparkanione folwarki, dwory, czy tzw dwory za wałem, których obronność nie była najmocniejszą cechą, mimo okresu ich powstawania - XV/XVI wiek to były to zazwyczaj parterowe, podpiwniczone obiekty, a mimo tego faktu i różnic pomiędzy klasycznym - piętrowym dworem obronnym to często określa się je jako obronne.
Grodziska - wymieniamy na forum wszystkie stanowiska archeologiczne, które w literaturze fachowej wymieniane są jako grodziska oraz tzw dwory na kopcach. Grodziska to wiadomo, budowle obronne których okres datuje się do mniej więcej XIII wieku, grody na kopcach to obiekty których okres użytkowania przypada na XIII/XVI wiek - często są także nazywane grodziskami. Niestety ale często osady obronne są określane mianem grodzisk więc bardzo możliwe, że tego typu obiekty będą na forum wymienione.
W pojedyńczych przypadkach do grodzisk będą zaliczany kopce po nowożytnych dworach, których okres funkcjonowania przypada na XVI/XVII wiek.
Na razie to tyle, mam nadzieję, że to co napisałem jest w miarę proste i czytelne jeśli chodzi o klasyfikację. W razie czego zapraszam do dyskusji.
Zaczynam mieć coraz większy misz masz w głowie.
Pomału niektóre obiekty zaczynają mi się rozmywać jeśli chodzi o kwalifikację.
Np murowane wieże na kopcach, część jest w dworach obronnych, część w grodziskach. W zamkach tez zdarzają się przypadki gdzie w literaturze fachowej figurują jako zamki (np Wojsławice w łódzkim).
Czy takie obiekty umieszczać w dworach, czy zostawiać w grodziskach (te które już tam są?) Bo chyba tworzenie osobnej kwalifikacji mijałoby się z celem.
Kolejne to np drewniane zamki krzyżackie, część obiektów jest w grodziskach, kilka jest w zamkach. Gdzie Waszym zdaniem powinny być?
Czy po prosu zostawić to tak jak jest i niczego już nie mieszać?
spinnaker Wysłany: 24 Maj 2014 19:55
Murowane wieże na kopcach - grodziska kojarzą mi się zawsze z czasami Piastów, a wtedy jeszcze nic nie murowano ![]()
Drewniane zamki krzyżackie bardziej by mi pasowało wrzucać jednak do zamków.
Jak niedużo to możesz poprzenosić.
Tyle, że murowane wieże na kopcach to już okres bardziej popiastowski, głównie XIV-XVI wiek....
W głowie mi chodzi myśl aby w obiektach zagranicznych z działu INNE poprzenosić do zamków wszelkie twierdze i forty.
Co koledzy na to?
giekaa Wysłany: 13 Paź 2016 15:29
Ja jestem za. Wolę mieć wszystko (zamki, forty, twierdze itp. - czyli właściwie murowane) w jednym miejscu