
Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska
Forum miłośników średniowiecznych fortyfikacji (zał. 05 Lis 2007)
Damian44 Wysłany: 19 Sie 2013 21:07
wieś w powiecie tarnogórskim, w gminie Zbrosławice
Na nieoficjalnej stronie wsi Ziemięcic można znaleźć informacje o zamku który miał się tu znajdować.
[... Wieś położona w odległości 11 km od miasta powiatowego Gliwice. Dwór i zamek rycerza Zementy (w Ziemięcicach) notowany jest już w roku 1278, lecz nazwa Zemeczycz zapisana jest w 1286 roku. W rejestrze sądu w Gliwicach zanotowano spór pomiędzy księciem Kazimierzem z Bytomia a sołtysem Jakubem z Ostropy, powód: sprzedaż sołectwa w Ostropie. Spośród ważnych osobistości, jako świadek występuje rycerz Zementa. Zapis rejestru brzmi:
"24 septembra 1286 zaświadcza prawdziwość aktu notarialnego księcia Kazimierza o sprzedaż sołectwa w Ostropie pewien pan Zementa de Ziemienczicz właściciel wsi jego imienia Zemeczycz - wieś założona na prawie magdeburskim."
Nazwa ta jest potwierdzona w roku 1447 u właściciela rycerza Mikołaja Krzystka. Przypuszczalnie osiedle istniało już wcześniej, świadczy o tym Zamek wodny na wzgórzu przy wiejskim stawie - w tym miejscu stoi, zbudowany na tej podstawie, fundamencie w 1780 roku, spichlerz trzykondygnacyjny z piwnicami oraz podziemnym korytarzem. Można jeszcze zobaczyć wysokie fundamenty pod budowę zamku, wnętrze, wzniesienie pomieszczeń mieszkalnych (1,5 m) gdyż dookoła murów był rów wodny. Tego typu budowle wznoszono w tym okresie. Nie wyobrażajmy sobie, że był to zamek ze strzelistymi wieżami i gotyckimi wnękami na okna, wówczas budowano szerokie niewysokie budowle, gdyż były potrzebne do użytku rodzinnego i handlu, z rowem wodnym lub stawem dla ochrony tzw. fosa z mostem. Cała podstawa fundament zbudowana z polnych kamieni oraz płyt wapiennych, dopiero wyższa kondygnacja (mieszkalna) była murowana z cegły. Podobna budowla - Zamek był w Starych Gliwicach. W obu wypadkach w późniejszym czasie budowle te przerobiono na spichlerze...]
Ma ktoś jakieś potwierdzone informacje odnośnie tego miejsca?
15.08.2013






Da się tam wejść do środka?
Same piwnice mogłoby sporo powiedzieć, szczególnie jeśli byłyby widoczne cegły
Damian44 Wysłany: 21 Sie 2013 18:12
Jadąc do Ziemięcic nie wiedziałem że mógł się tu znajdować zamek. Przyjechałem tu głównie dla ruin kościoła i dawnego dworu i tak przy okazji sfotografowałem spichlerz. O tej informacji o zamku dowiedziałem się po powrocie do domu, więc niestety do tego obiektu nie wchodziłem. Może innym razem się uda ![]()
----------------------------------------------
Udało mi się zrobić tylko takie zdjęcie piwnic.


W spichlerzach takich piwnic raczej nie budowano. Zdjęcia piwnic przez jakąś dziurę robiłeś?
Jeśli już to dwór obronny, a nie zamek
Damian44 Wysłany: 19 Lut 2022 20:06
Tak, zdjęcia zrobione przez otwór. Oprócz widocznych piwnic zachowały się jeszcze mury przyziemia które są przykryte ziemią. Też mi się wydaje by ten obiekt zaklasyfikować do dworów obronnych.
i tu jest szerszy opis
https://zabytek.pl/pl/obiekty/ziemiecice-spichlerz
cyt: Spichlerz w Ziemięcicach powstał w 1780 r., prawdopodobnie w oparciu o mury wcześniejszej budowli
wypadałoby się doszukać co to była za budowla
rekonstrukcja założenia zamkowego jako zamku na wodzie wg P. Scheitzy (OiB 1933)

plan domu pańskiego – u góry wg stanu w XVI wieku, u dołu stan obecny z zaznaczonymi elementami pierwotnej struktury (ryc. M. CHOROWSKA, Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska [ https://zamki.pwr.edu.pl/ ]. Licencja: CC BY-SA 4.0 [ https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/ ])

fragment mapy opracowanej z lotniczego skanowania laserowego z domem pańskim, kopcem na którym stał i przedzamczem (ryc. P. BŁONIEWSKI, Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska [ https://zamki.pwr.edu.pl/ ]. Licencja: CC BY-SA 4.0 [ https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/ ])

Dotychczas nie prowadzono tu żadnych badań archeologicznych. Być może istniał tu pierwotnie gródek stożkowaty, ale śladów takiego nie znaleziono. Pierwsza wzmianka o zamku jest dość późna i pochodzi z 1688 r. Dokonano wtedy naprawy domu pańskiego (HOFFMANN 1934, s. 43). Zachowana do dziś budowla jest starsza. Jest to prostokątny w planie budynek dwukondygnacyjny, podpiwniczony. W dolnej części (zapewne całe piwnice) wymurowane są z eratyków. Powyżej mury wzniesiono z łamanego kamienia wapiennego, a jeszcze wyżej z cegły. Mur ceglany ułożony jest z cegły palcówki w wątku gotyckim, ale występuje też wątek niderlandzki. Obecnie 2 piętro (dawniej I) zbudowano z cegły barokowej (SIEMKO 2022, s. 143).
Zamek wzniesiono najpóźniej w 1 ćw. lub tercji XVI w. Uległ przeróbkom pod koniec XVI w., a piętro nadbudowano ok. 1713 r. kiedy prowadzono większe prace budowlane (HOFFMANN 1934, s. 139). Ok 1780 r. zamek (dom pański) przebudowano na spichlerz (KZS VII/5 s. 113) , zmieniając wewnętrzne podziały i ilość kondygnacji. Pierwotnie budynek był trójdzielny. Do wnętrza prowadziła szeroka, półkoliście sklepiona brama z sienią w środku i dwoma pomieszczeniami po bokach. Wnętrza doświetlały dość duże okna. Piwnice mają sklepienia kolebkowe, natomiast pozostałe kondygnacje nakrywały prawdopodobnie stropy.
Prawdopodobnie piętro było pierwotnie konstrukcji ryglowej. Zamek usytuowany był pierwotnie na wyspie stawu. Całość założona była na rzucie prostokąta i jak można sądzić na podstawie starych fotografii przedstawiających piwnice przed spichlerzem znajdował się tam jeszcze jeden budynek, być może wieża i brama pomiędzy nimi. Całość zamykały mury tworzące z budynkiem pełny obwód (SIEMKO 2022, s. 143-145) .
Zamek rycerski, nizinny, regularny, usytuowany niegdyś na wyspie na stawie. Zbudowany nie później niż w I poł. XVI w., przebudowywany i remontowany w latach 1688 i 1713. Około 1780 r. przekształcony w budynek gospodarczy (spichlerz).
Siemko Piotr. Zamek w Ziemięcicach, Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska [ https://zamki.pwr.edu.pl/ziemiecice-zamek/ ]. Licencja: CC BY-NC 4.0 [ https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/ ]. Data dostępu: 19.06.2024.