Archeolodzy na Wzgórzu św. Wojciecha w Strzelnie

Odkryto fundament wieży?
Cennym odkryciem jest zbór romańskich płytek ceramicznych, pokrytych szkliwem, które nakładane były na ścianach zewnętrznych kościoła w jego górnych partiach. Zbiór liczy około 200 fragmentów płyt. Doktor Sulkowska-Tuszyńska mówi, że w czasie, kiedy płytki były w użyciu, był to towar rzadko spotykany i bardzo drogi.

[b]NAUKOWCY Z UMK[/b]
W tym roku już po raz 11. do Strzelna przybyła z ekspedycja archeologiczna kierowana przez dr Krystynę Sulkowską-Tuszyńską, pracownika naukowego Wydziału Nauk Historycznych, Instytutu Archeologii, Zakładu Archeologii i Architektury Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Konsultantem pracy wykopaliskowych jest prof. dr hab. Jadwiga Chudziakowi. Prace archeologiczne rozpoczęły się 28 czerwca i potrwają do 6 sierpnia. W tym czasie badania przeprowadzają dwie grupy studentów UMK, którzy w ten sposób zaliczą praktyki studenckie. Opiekę nad młodymi archeologami sprawują oprócz dr Krystyny Sulkowskiej-Tuszyńskiej także doktoranci Beata Bielec-Maciejewska, Paulina Jakubanis i Szymon Bednarz. W Strzelnie swoje praktyki odbędzie około 80 studentów z całej Polski. Pierwsza grupa w liczbie 38 osób zakończyła pracę 16 lipca. Ważne jest to - jak mówi doktor - że studenci sami wybierali sobie miejsce, gdzie chcą odbyć praktyki i znaczna grupa wybrała właśnie Strzelno.

Badania w Strzelnie mogły dojść do skutku m.in. dzięki funduszom pochodzącym od Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Doktor Sulkowska-Tuszyńska podkreśla, że dużą pomoc niosą władze miasta, zarówno obecne jak i poprzednie. Wyraziła także uznanie dla proboszcza ks. Ottona Szymków za cierpliwość i wsparcie. Członkowie ekspedycji płacą za wyżywienie, natomiast mieszkają bezpłatnie w Ośrodku Szkolno-Wychowawczym przy ul. Parkowej.

[b]CMENTARZ PO ZACHODNIEJ STRONIE[/b]
Wokół bazyliki Świętej Trójcy i rotundy św. Prokopa toruńscy archeolodzy pracują na 12 stanowiskach. Doktor Sulkowska-Tuszyńska mówi, że w tym roku głównym celem jest prowadzenie badań klasztoru. Archeolodzy badają m.in. przestrzenie pomiędzy obu kościołami, teren po wschodniej stronie obu kościołów w poszukiwaniu pozostałości zabudowań klasztornych. Drugim ważnym celem jest poznanie zasięgu średniowiecznego cmentarza od strony zachodniej wzgórza. Już na podstawie obecnie przeprowadzonych badań można stwierdzić, że cmentarz rozciągał się również przed zachodnią fasadą bazyliki. Doktor Sulkowska-Tuszyńska mówi, że jest to kolejny dowód na to, że w fasadzie zachodniej nie było wejścia do bazyliki.

[b]TAJEMNICZA BUDOWLA[/b]
Archeolodzy odkryli na Wzgórzu Św. Wojciecha zaskakujący i tajemniczy relikt. Krystyna Sulkowska-Tuszyńska opowiada nam o odkryciu fundamentów w zachodniej stronie wzgórza, a konkretnie w pobliżu południowej ściany plebanii, archeolodzy odkryli fundament, który sięga 2,5 metra w głąb ziemi. Kiedy byliśmy w Strzelnie naukowcy nie dotarli jeszcze do spodu fundamentu. Odkryty obiekt ma grubość 1,3 metra. Nasza rozmówczyni mówi, że na początku sądzono, iż mogą to być pozostałości po studni. Obecnie przypuszcza się, że może to być fundament wieży. Odkryty obiekt ma wyjątkową wartość i wymaga dokładnego zbadania, co pozwoli na określenie jego przeznaczenia. Nie wiadomo jednak czy w tym roku uda się dokończyć badania i ostatecznie wyjaśnić, na co trafili archeolodzy.

[b]PŁYTKI, MONETY I SZPILKI[/b]
Podczas prac archeolodzy odkryli również duże ilości fragmentów naczyń z okresu od XII do XIX wieku. Cennym odkryciem jest zbór płytek ceramicznych, pokrytych szkliwem, które nakładane były na ścianach zewnętrznych kościoła w górnych partiach w jego romańskiej fazie. Zbiór liczy około 200 fragmentów płyt. Doktor Sulkowska-Tuszyńska mówi, że w czasie, kiedy płytki były w użyciu, był to towar rzadko spotykany i bardzo drogi. Dodaje również, że dotychczas tak dużego zbioru nie znaleziono.
Podczas prac odkryto kilka monet z przełomu XVII i XVIII wieku oraz kilka szpilek krawieckich. Poza tym badacze znaleźli "Krzyż Virtuti Militarii" z 1918 roku oraz dwa kolejne odznaczenia, które pochodzą z okresu pomiędzy 1918 a 1920 rokiem.

[b]ZAPOWIEDŹ MONOGRAFII[/b]
Krystyna Sulkowska-Tuszyńska powiedziała, że przygotowuje monografię poświeconą kulturze klasztoru norbertanek w Strzelnie w świetle badań archeologicznych. Doktor mówi, że jeśli będzie mile widziana w kolejnych latach, to bardzo chętnie poprowadzi dalsze prace archeologiczne na terenie Strzelna. Dodała, że burmistrz Ewaryst Matczak zachęca ją do rozszerzenia prac archeologicznych także na Ostrowo. Archeolog nie wyklucza takiej ewentualności, ponieważ pozwoliłoby to na porównanie, jak przebiegał rozwój wiosek i osad należących do norbertanek. Jest to jednak przyszłość i ściśle wiąże się ona możliwościami finansowanymi kolejnych ekspedycji. Niewykluczone, że w kolejnych latach będą prowadzone badania w innych częściach Strzelna.

[i]Szef ekspedycji archeologicznej w Strzelnie dr Krystyna Sulkowska-Tuszyńska (na zdjęciu) zastanawia się nad nowym odkryciem na Wzgórzu św. Wojciecha. W pierwszej chwili sądzono, że mogą to być pozostałości po studni. Teraz przyjmuje się, że mogą to być fundamenty wieży. fot. Sławomir Gacek [/i]

Sławomir Gacek
Pałuki i Ziemia Mogileńska nr 649 (30/2004)