Tczew

Prawa miejskie i lokację na prawie lubeckim, Tczew otrzymał w 1260 roku z rąk Sambora II.
Obwarowania obronne - długość murów obronnych w średniowieczu szacuje się na około 1270 m. W XVI stuleciu do miasta można było się dostać przez 5 bram (w tym 2 furty, 12 wież i umocnione baszty). Grubość murów dochodziła do 2m, wysokość do 5m. Najwyższa i zajsilniej uzbrojona była Brama Wodna. Z XIV-wiecznych murów obronnych do dziś przetrwały jedynie ich fragmenty przy ulicach Jarosława Dąbrowskiego. Krótkiej, Rybackiej, Wodnej i Zamkowej. Wszystkie jednak są bardzo zniszczone. W okresie wojen szwedzkich, w XVII stuleciu miasto otoczyły nowe fortyfikacje. Powstała sieć bastionów, szańców i ostróg, które miały bronić bram i murów miejskich. Istniejące zabezpieczenia uznano za niewystarczające na początku XIX wieku. W latach 1807-26 wybudowano 12 redut. Do dziś nie zachował się jednak po nich żaden ślad. W II połowie XIX wieku znaczną część fortyfikacji rozebrano. Obecnie zachowaly sie relikty przy ulicy Podmurnej.

oraz artykuł dotyczacy murów miejskich w Tczewie ze strony: http://www.gospodarka.tczew.pl

2005 rok - Odnowa murów miejskich
30.09.2008 Gospodarka i inwestycje

Historia obwarowań miejskich

Tczew już w XII w. Był otoczony wałami o konstrukcji ziemno-drewnianej. W XIV w. Wybudowano nowe mury obronne z cegły, wzmocnione basztami i wieżami. Ich długość wynosiła ok. 1270 m. Budowę murów obronnych w Tczewie ukończyli Krzyżacy w poł. XVI w. Powstał wtedy pełny system obronny złożony z ciągu fos utworzonych z naturalnych parowów, odcinki murów o wysokości sięgającej 5 m i grubości ok. 1m, a także cztery bramy wychodzące na główne szlaki komunikacyjne. W XVI w. Miasto miało pięć bram, w tym dwie furty oraz 12 wież i umocnionych baszt.
Mury ocalały podczas licznych pożarów niszczących całe miasto w 1433 r. i 1477 r. Od poł. XV w. Zaczęto je obudowywać od strony wewnętrznej budynkami mieszkalnymi, zwanymi” budami”.
W XIX w. Po rozbiórce bram miejskich i zasypaniu fos, władze miasta pozwoliły na dalszą nadbudowę domów opartych na murach miejskich. Te zamieniły się w krótkim czasie w kamienice niekiedy przewyższając koronę murów, jak przy ul. Krótkiej. W 1854 roku na miejscu parceli narożnej przy ul. Krótkiej 4 odnotowano w aktach budowlanych istnienie budynku starego kościoła ewangelickiego, szkoły i małego obiektu gospodarczego. Przed 1870 r. kościół przebudowano na spichlerz, a później parterowy dom z warsztatem. W 1922 r. znajdowała się tu stolarnia, przebudowana w 1933 r. ponownie na spichlerz, tym razem piętrowy. Po II wojnie światowej znajdował się tam magazyn należący do Spółdzielni Handlowej, aż do rozbiórki w 1980 r.
(Źródło Panorama Miasta 2005r.)

Plan fortyfikacji Tczewa z I poł. XVII w. I. Hoppe.

Rysunek schematyczny przedstawiający system murów obronnych w Tczewie.

Prace konserwatorskie

Pierwszym krokiem poczynionym przez miasto na drodze do ratowania pozostałości murów obronnych było zlecenie w 1999 r. ekspertyz dotyczących stanu technicznego zabytkowych obwarowań. W 2001 r. opracowano program konserwatorski, a także wykonano analizy architektoniczne dotyczące zbadania możliwości zakresu i sposobu rewaloryzacji zabytku. Następnym etapem było przeprowadzenie w 2004 r. prac zabezpieczających ocalałe fragmenty murów.
Po lewej - stan zabytkowej struktury murów w 2004 r. przed przystąpieniem do prac konserwatorskich.
Z prawej -`końcowy etap prac. Widoczne przemurowania, likwidacja wtórnych drzwi i „łaty” po przybudówce, odsłonięte resztki fryzu maswerkowego po konserwacji, odsłonięcie otworów strzelniczych i uczytelnienie blanków przez otynkowanie przestrzeni blend.

Po lewej - baszta narożna przy ul. Krótkiej. Z boku widoczne odkryte strzępia muru obronnego.
Z prawej - dowiązanie zrekonstruowanego muru do zachowanych strzępiów.

Koncepcje rewaloryzacji. Plany rewitalizacji murów i okolicznej zabudowy

W związku z posadowieniem na reliktach murów średniowiecznych kamienic przy ul. Podmurnej 12 i 15 planuje się, że zostaną one również objęte programem konserwatorskim i pracami rewaloryzacyjnymi. Według koncepcji przygotowanej przez firmę BauBeCon planuje się:
- odkrycie istniejących fundamentów muru ich naprawy, uzupełnienia lub naprawy,
- rekonstrukcję w miejscu, w którym mur ceglany zachował się w kilku warstwach,
- odtworzenie w miejscu przebiegu muru na terenie ul. Starej i parkingu, w fosie miejskiej w postaci pasa nawierzchni z kamienia polnego (w miejscu jego hipotetycznego przebiegu).

Koncepcje przebudowy pierzei ul. Podmurnej oraz fosy miejskiej.

w budynku przy ul. Podmurnej 12 przewiduje się kompleksową przebudowę, związaną ze zmianą funkcji mieszkalnej na usługową (informacja turystyczna). Zachowany w części piwnic relikt średniowiecznego muru zostanie wyeksponowany poprzez przeszkloną fosę,

W budynku przy ul. Podmurnej 15 przewiduje się kompleksową przebudowę i rozbudowę związaną ze zmianą funkcji mieszkalnej na obiekt użyteczności publicznej o funkcji ekspozycyjno biurowej. Na parterze przewiduje się pomieszczenia ekspozycyjne galerii, umożliwiające, z uwagi na zachowanie reliktów średniowiecznego muru miejskiego w kondygnacji piwnic, wyeksponowanie i wgląd w nie z przeszklonego pomostu.