Smołdzino - Rowokół

wieś w powiecie słupskim, w gminie Smołdzino
- Rowokół (115 m n.p.m.) - wzniesienie polodowcowe położone na Wybrzeżu Słowińskim w pobliżu Smołdzina

Rowokół na swoim szczycie posiada grodzisko wyżynne, najprawdopodobniej typu pierścieniowatego,(są już duże odformowania wyrosłymi tam krzakami i lasem), kształtu nieregularnie kolistego z wypukłym majdanem. Zachował się jedynie od strony wschodniej, południowo - zachodniej i zachodniej niski wał o stromych zboczach. Podstawa grodziska - ok. 65x75m, pow. majdanu - ok. 47x48m, wysokość obiektu w stosunku do podstawy pagórka - ok. 100m. Wał w stosunku do powierzchni majdanu jest dzisiaj wysoki od 2-3m. Wiek tego grodziska określono na wczesne średniowiecze i późne średniowiecze. To grodzisko to z pewnością warownia, o bardzo dużym polu widzenia, dużym polu podlegającemu obserwacji. Datowane jest na X- XII wiek.

Dokumentacja archeologiczna mówi o dwóch grodziskach na Rowokole. Na wierzchołku znajdowało się jedno, a drugie na stoku wzgórza od strony południowo- wschodniej.Filipowiak (archeolog) mówi: że "na stoku opadającym w stronę rzeki Łupawy znajduje się owalne grodzisko. Obok grodziska znajduje się źródło. W obrębie wałów, które posiadają dwie fazy budowy i mogą być datowane na okres IX do XI wieku odkryto olbrzymie palenisko położone w centralnym punkcie majdanu, wraz z ułamkami naczyń i kośćmi zwierząt. W rowach kontrolnych odkryto miejsce paleniska usytuowane wzdłuż umocnień, co pozwala przypuszczać, iż były one usytuowane koliście, w znacznym oddaleniu od głównego ogniska. Brak warstwy kulturowej, która mogłaby świadczyć o długotrwałym zasiedleniu, przy istniejących umocnieniach pozwala przypuszczać, iż istotnie mamy tu do czynienia z obiektem kultowym, gdzie palono ognie....”