Łysaków - szańce

wieś w powiecie mieleckim, w gminie Czermin

We wsi znajdują się pozostałości ziemnych szańców z okresu potopu szwedzkiego. Oznaczone są jako: nr. stanowiska 1, obszar AZP 96-69. Lokalnie nazywane są "Wały Szwadzkie".
Wieś wzmiankowana w 1386 r. W 1526 r. wieś kupił od Mikołaja Dłuskiego i jego synów Jana, Andrzeja i Stanisława – Jan Tarnowski kasztelan sądecki i starosta pilzneński.4 Od 1581 r. wieś była własnością Marcina Tarnowskiego h. Leliwa, a w ciągu XVI-XVII wieku wieś znajdowała się w zastawie u Sebastiana Ligęzy h. Półkozic, podstolego sandomierskiego. W latach 1608-1678 istniała w folwarku kaplica mszalna. W 1661 r. dziedzicem wsi był Stanisław z Mrowina Mrowiński wraz z żoną Jadwigą z Kliszowa. Od 2 połowy XVIII wieku przez kilkadziesiąt lat wioska należała kolejno do Lubomirskich, Sieniawskich, Czartoryskich, a następnie Potockich5, zaś w okresie w międzywojennym folwark w Łysakowie był własnością rodziny żydowskiej. W folwarku tym od XIX w. do 1945 r. istniała gorzelnia. Wrzoski – przysiółek Łysakowa, w przeszłości osobna miejscowość położona nad Starym Brniem na zachód od Czermina. Nazywana także Wólką do Łysakowa. Pierwsza wzmianka z 1497 r.. Na początku XVI wieku należała do Stanisława Mieleckiego, kasztelana zawichojskiego, a od 1526 roku była w posiadaniu Tarnowskich. Od końca XVI-XVIII w. przekazana została w zastaw Sebastianowi Ligęzie, h. Półkozic, podstolego sandomierskiego. W latach 60. XVII wieku dziedzicem wsi był Stanisław z Mrowina Mrowiński, miecznik ziemi przemyskiej. Od drugiej połowy XVIII wieku była częścią klucza Łysakowskiego należąc przez kilkadziesiąt lat do Lubomirskich, Sieniawskich, Czartoryskich oraz Potockich.