Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska

Forum miłośników średniowiecznych fortyfikacji (zał. 05 Lis 2007)

Powiadomienia
Wyczyść wszystko

Zarszyn


(@becik)
Użytkownicy Admin Zarejestrowany
Dołączył: 2 lata temu
Wpisy: 16547
Rozpoczynający temat  

wieś w powiecie sanockim, w gminie Zarszyn

Z krótkiej historii Zarszyna:

W 1395 roku, Władysław Jagiełło nadał osadę wraz z Posadą Zarszyńską i Długiem Jachnikowi zwanego Dzieweczka ze Swoszowa. Prawa miejskie otrzymał Zarszyn w 1395 roku. W XIV w. pod niemiecką nazwą Sehrschoen. W roku 1429 właścicielem Zarszyna i Długiego był Krzczon - Krystyn z Kozichgłów, (zm. w 1437 r.) kasztelan i starosta sądecki. W roku 1439 nabył te miejscowości Piotr Smolnicki ze Smolic, herbu Szreniawa - kasztelan (1438-1442) i starosta sanocki. W roku 1441 Piotr Smolnicki, ze Smolic - kasztelan sanocki (1438-1442) powiększył uposażenie parafii. Potem Zarszyn był własnością Stanisława Zarszyńskiego. W dokumentach króla Zygmunta Starego z 11 sierpnia 1530 roku o rozgraniczeniu dóbr, występuje chorąży Feliks z Zarszyna.
Kolejnymi właścicielami dóbr byli Zarszyńscy, Pieniążkowie. Tak np. w roku 1508, jako dziedzice figurują; Jakub Pieniążek i Piotr Zarszyński, a około 1590 r. Mikołaj Pieniążek i Anna Pieniążkówna, którzy przekazali do wynajęcia część tej miejscowości dla Jana Jędrzejowskiego. W latach 1589-1614 jako współwłaściciel wymieniany jest też obok Pieniążków; Jan Zabawski, w 1589 Okręglicki, a w 1644 Błoński. W II połowie XVI wieku kościół katolicki w Zarszynie został zamieniony na zbór kalwiński. W 1624 r. Świątynia - zbór, oraz miasto zostało spalone przez Tatarów. W roku 1644 wyrokiem sądu królewskiego odebrano protestantom kościół oraz jego grunty będące uposażeniem. Od 1659 r. kościół był własnością Kolegium Jezuickiego w Krośnie. Dopiero biskup Wacław Hieronim Sierakowski nadał jezuitom zarząd całej parafii.
W XVII w. istniał tu obronny zamek i główna droga z Krosna przez Sanok do Lwowa. Lustracja jeszcze z 1565 r. wymienia „stawek we wsi Besko przy gościńcu, którem od Beska wsi ku Zarszynu jeżdżą i wspomina również o wybieraniu myta w tej wsi

Nie posiadam żadnych informacji o jakimkolwiek obiekcie obronnym we wsi.



   
Cytat
(@becik)
Użytkownicy Admin Zarejestrowany
Dołączył: 2 lata temu
Wpisy: 16547
Rozpoczynający temat  

wislak7770 Wysłany: 02 Wrz 2014 2:32

cytując dalej za wikipedia :

Cytat:

Własność większościowa należała do Kazimierza Wiktora herbu Brochwicz. Dwór ziemiański znajdował się na wyspie, który okalał staw dworski.

i chwilę póżniej dzięki tej informacji widzę co :

http://www.zarszyn.pl/asp/pl_start.asp?typ=14&sub=10&subsub=14&menu=25&strona=1
ponadto
http://www.zarszyn.pl/asp/pl_start.asp?typ=14&sub=28&menu=33&strona=1

zatem wg. mnie też do przeniesienia do dworów obronnych

p.s. tytuł wątku też do zmiany - obecnie jest to posada zarszyńska



   
OdpowiedzCytat
(@becik)
Użytkownicy Admin Zarejestrowany
Dołączył: 2 lata temu
Wpisy: 16547
Rozpoczynający temat  

hadessss Wysłany: 23 Gru 2018 12:03 

Obiekt występuje również pod nazwami, Posada Zarszyńska i Długie

"Na schyłek interesującego nas okresu datowane są jeszcze wzmianki o dwóch dworach. Jeden z nich, położony w miejscowości Długie, niestety nieodnaleziony w terenie, został wspomniany w Aktach Grodzkich i Ziemskich pod 1500 r. jako stary dwór (antiqua curia) położony za wieżą (retro turrim). W tym wypadku trudno jednoznacznie stwierdzić czy towarzysząca dworowi wieża miała charakter obronny, czy też mieszkalny. Sprawę komplikuje określenie „stary dwór”, które wskazuje, że budynek ten mógł (ale nie musiał) być wówczas niezamieszkany. Taka interpretacja mogłaby sugerować mieszkalne przeznaczenie wieży. Mogło być jednak zupełnie inaczej."

Źródło: Curia cum Fortalicio alias Sz Thuyerdza: Późnośredniowieczne Rycerskie Dwory Rycerskie, Dwory Obronne w Ziemi Sanockiej - Perspektywy Badawcze, Kotowicz P. N., Skowroński P., str. 101-124 [w:] Zamki w Karpatach, str. 116

"Pod tym samym rokiem czytamy również, że w sąsiednim Zarszynie znajdował się dwór z wieżą obwiedzioną fosą. Niewykluczone, że ten właśnie dwór, określony jako „zamek” został zniszczony w trakcie najazdu tatarskiego w 1624 r. [...]. Wspominany w źródłach obiekt należy zapewne identyfikować z późniejszą wyspą dworską [...], wyobrażoną już na tzw. mapie von Miega z l. 1779–1783, gdzie widoczny jest budynek murowany stojący na wyspie i otoczony mokrą fosą, przez którą prowadzi most łączący założenie ze stałym lądem. Obiekt ten jest również dobrze widoczny na kolejnych, wspominanych już XIX-wiecznych mapach. Na mapie katastralnej z 1854 r. [...] uwidoczniony został duży murowany budynek w kształcie litery L i stojący obok budynek gospodarczy. Podobnie jak wcześniej nad fosą biegnie drewniany most. Natomiast na mapie z 1877 r. (Spezialkarte… 1877, zone 7, col. XXVI), mniej precyzyjnej, widoczny jest jeden budynek, a pozostałe elementy krajobrazu nie uległy zmianie... Budynek ten jest zapewne tożsamy z „modrzewiowym dworkiem”, znanym z przedwojennej fotografii opublikowanej przez W. Bętkowskiego [...]. Niewykluczone, że już w połowie XIX w. budynki zlokalizowane na wyspie pełniły tylko funkcję domków letniskowych kolejnych właścicieli Zarszyna i Posady Zarszyńskiej [...].

Również i w tym przypadku wyspa dworska, o wymiarach ok. 40×60 m29 jest doskonale widoczna w terenie. Obiekt umiejscowiono w środowisku nizinnym i obejmuje on powierzchnię o wymiarach ok. 80×120 m. Dziś porasta ją jedynie trawa i pojedyncze drzewa."

Źródło: Curia cum Fortalicio alias Sz Thuyerdza: Późnośredniowieczne Rycerskie Dwory Rycerskie, Dwory Obronne w Ziemi Sanockiej - Perspektywy Badawcze, Kotowicz P. N., Skowroński P., str. 101-124 [w:] Zamki w Karpatach, str. 116



   
OdpowiedzCytat
Udostępnij: