Przeworsk

Siedziby kolejnych właścicieli dóbr przeworskich wspomina wiele dokumentów archiwalnych. Pierwsza z nich, mówiąca o średniowiecznym zamku Tarnowskich, pochodzi z końca XV w. W kolejnych wiekach wymieniane są, być może zamiennie, zamek i pałac pod Przeworskiem - poza ówczesnymi granicami miasta. Budowle te zapewne nie były zbyt okazałe, ponieważ służyły tylko jako miejsce czasowego pobytu właścicieli. Dla podniesienia komfortu, a zapewne także prestiżu rosnącego w potęgę rodu Lubomirskich, kolejny właściciel - hetman polny i marszałek wielki koronny Jerzy Sebastian Lubomirski, albo też jego syn - marszałek wielki koronny Stanisław Herakliusz Lubomirski, zamówił u architekta Tylmana z Gameren wykonanie planów nowoczesnej siedziby - dworu alkierzowego. Są one datowane na lata sześćdziesiąte lub siedemdziesiąte XVII w. Z niewiadomych przyczyn plany te nie zostały zrealizowane. Jeszcze pod koniec XVIII w. źródła mówią więc o dosyć skromnej „siedzibie letniej J.O. Dziedziców”. Wspomnianą siedzibą był późnorenesansowy dwór o cechach obronnych przypisywany inżynierowi Krzysztofowi Mieroszewskiemu, który około 1646 roku zajmował się fortyfikowaniem klasztoru OO. Bernardynów. O charakterze obronnym dworu świadczą nie tylko zachowane do dziś potężnej grubości mury i sklepienia kolebkowe w salach parteru, ale także system sklepionych piwnic wybiegających w głąb parku.
Budowę pałacu książąt Lubomirskich w Przeworsku zawdzięczamy księżnej Izabeli z Czartoryskich Lubomirskiej, która wzniosła obecny obiekt wykorzystując fundamenty i mury wspomnianego dworu z I poł. XVII wieku. Obiekt w Przeworsku jest niesłusznie pomijany w literaturze obronnej mimo jego późnorenesansowej metryki (źr: http://muzeum.przeworsk.pl)