Niebieszczany

wieś w powiecie sanockim, w gminie Sanok

Na terenie wsi zwanej "Zamek", znajdują się pozostałości obwarowań ziemnych (wałów i bastionów) bliżej nieznanej fortecy, na miejscu której stał rozberany w 1980 roku, zabytkowy dworek z XIX wieku. Badania archeologiczne prowadzono tu w roku 1972, wydobyte podczas badań wykopaliskowych przedmioty datowane są na okres od XVI-XVII wieku.
Zachowany wał wewnętrzny ma wysokość 5-10m i rzut zblizony do kwadratu z czworobocznymi bastionami w trzech narożach, które były otoczone fosą. Zewnętrzny wał o wysokości 2-2,5m tworzył kwadrat o boku około 150m. Materiały źródłowe wspominają "fortalicję" Jana Niebieszczańskiego. W dokumentach wzmiankowany jest również dwór wzniesiony w XVI wieku i zniszczony pożarem w drugiej połowie XVIII wieku lub na początku XIX wieku.
Badania archeologiczne wykazały w centralnej części założenia fragmentów murów o szerokości około 80cm oraz dużej ilości zabytków ruchomych datowanych na XVI/XVIII wiek. Badania te dowiodły istnienia tu dużego dworu z bastionowym systemem obronnym i wysuniętym pierścieniem umocnień. Wały były otoczone z trzech stron podmokłymi łąkami i bagnami, a z czwartej fosą.
(źr:Katalog grodzisk i zamczysk w Karpatach)

Plan sytuacyjno-wysokościowy wg. A.Baty

Wieś na Pogórzu Bukowskim wymieniona już w 1376 r. jako Najna lub Nana, została następnie lokowana przywilejem królewskim na prawie magdeburskim w roku 1430 przez Fryderyka z Miśni. Pierwszym właścicielem wsi był Fryderyk Myssnar z Miśnii. W 1460 powstaje fundacja Fryderyka Jaćmirskiego Myssnara z Miśnii, miecznika sanockiego, właściciela Jaćmierza i Niebieszczan dla kościoła. Po nim kolejno jego synowie Mikołaj, Jan (stolnik lwowski) i Leonard ( z Pobiedna, wojski sanocki), którzy używali nazwiska Niebieszczańscy. W roku 1461 Jan Myssnar Jaćmirski uposaża parafię w Niebieszczanach o kolejne dotacje. Po Jaćmirskich właścicielami wsi są Drohojowscy, protestańci, którzy w II poł. XVI wieku zamienią kościół na zbór kalwiński., który przetrwał do 1621 roku.