Bircza

wieś (do 1934 miasto), w powiecie przemyskim w gminie Bircza

Pierwsza wzmianka o zamku (dworze obronnym) w Birczy pochodzi z I połowy XVIII wieku, przypuszcza się jednak, że jakaś budowla obronna znajdowała się w tym miejscu dużo wcześniej. Zamek kontrolował przebiegające u podnóża drogi biegnące w kierunku Przemyśla i Sanoka, oraz na południe, w kierunku Węgier ("trakt węgierski"). Podejrzewa się, że jedną z pierwszych budowli był bastionowy dwór obronny Bireckich z przełomu XVI i XVII wieku. W I połowie XVIII wieku znajduje się tutaj drewniany, podpiwniczony, kryty gontem zamek należący do rodziny Błońskich. Na przełomie XVIII i XIX wieku zamek był własnością Humnickich. Na początku XIX wieku dwór zostaje gruntownie przebudowany. Opierając się na starych zamkowych murowanych piwnicach, w miejsce drewnianego Humniccy wybudowali murowany prostokątny zamek. W 1841 staje się on własnością rodziny Kowalskich. W latach 60. XIX wieku rozpoczęto gruntowną przebudowę zespołu zamkowego. Około 1970 wykonano kolejny remont, adaptując pałac na internat szkoły podstawowej.
Pałac stojący w miejscu dawnego dworu znajduje się około 200m na południowy wschód od kościoła.

plan terenu dworskiego w Birczy wg. St.Krycińskiego