Wolbórz

wieś w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Wolbórz

Zespół pałacowy usytuowany w południowo-wschodniej części osady na tzw.biskupiej górce. Obecny pałac zbudowany został w latach 1768-73 przez biskupa Antoniego Ostrowskiego wg projektu wybitnego architekta włoskiego Franciszka Placidiego z przeznaczeniem na letnią rezydencję biskupów kujawskich. Należy do najświetniejszych rezydencji magnackich w Polsce z okresu późnego baroku. Zespół składa się z pałacu ,dwóch oficyn ,pomieszczeń gospodarczych i kordegardy, a także z dziedzińca paradnego i parku pałacowego. Od południowego-zachodu zespół zamknięty jest falistym ogrodzeniem z żelazną bramą. W centrum tego kompleksu znajduje się dwukondygnacyjny pałac ,zbudowany na planie prostokąta z trzema ryzalitami o zaokrąglonych narożnikach w fasadzie frontowej.Na srodkowym, trójkątnym szczycie kartusz rokokowy z 1773 roku.Dawniej budynek główny był połączony z bocznymi oficynami półkolistymi galeriami kolumnowymi. Wolborski pałac był używany przez biskupów kujawskich do 1818 roku.Następnie przejęła go Komisja Rządowa Wojny Królestwa Polskiego ,lokując tutaj w 1834 roku inwalidów wojennych.Następnie dawna rezydencja biskupia stała się koszarami dla dwóch rot rosyjskiego ,połockiego pułku piechoty (do 1910 roku). Spowodowało to znaczną dewastację pałacu i parku ,pogłebioną jeszcze spaleniem go podczas I wojny światowej. W okresie międzywojennym w odbudowanym pałacu (1937 rok) mieściły się junackie hufce pracy.We wrześniu 1939 roku spaleniu uległa południowo-wschodnia oficyna pałacu .Podczas II wojny światowej pałac zajmowali Niemcy .Po 1945 roku był on użytkowany kolejno przez : Wyższą Szkołę Gospodarstwa Wiejskiego, Dom Dziecka i Liceum Pedagogiczne.W latach 1950-61 przeprowadzono generalna restaurację pałacu. Od 1967 roku dawna rezydencja biskupów kujawskich jest siedzibą Zespołu Szkół Rolnicze Centrum Kształcenia Ustawicznego w Wolborzu. W pałacu mieści się izba muzealna ,przechowująca pamiątki historyczne z dziejów Wolborza . W ostatnich latach staraniem dyrekcji ZSRCKU zespół pałacowy poddano wielu zabiegom konserwatorskim i upiększjącym. Przed frontonem pałacu znajduje się Pomnik Czynu Grunwaldzkiego ,odsłonięty w 1960 roku w 550 rocznicę wymarszu wojsk Władysława Jagieły z Wolborza na bitwą grunwaldzką. Autorem projektu pomnika "Dwa Miecze" jest Stefan Weyman. (źr: http://www.wolborz.ugm.pl)