Krzyżkowice

wieś w powiecie prudnickim, w gminie Lubrza

W odległości 100 m na południe od kaplicy, na skraju terasy opadającej łagodnie ku dawnym mokradłom w dolinie potoku, zachowały się pozostałości obronnej siedziby rycerskiej z okresu średniowiecza, mające formę zniszczonego częściowo grodziska stożkowatego. W przeszłości był to obiekt na planie czworoboku. Centralny kopiec grodziska uległ jednak w większości zniszczeniu w wyniku eksploatacji kruszywa, która jest niestety kontynuowana. W całości zachował się jedynie północny stok kopca wraz z fragmentami stoku wschodniego i zachodniego oraz niewielką częścią powierzchni szczytowej. U podnóża kopca, po stronie północnej widoczne są zarysy płytkiej fosy. Obiekt obronny w Krzyżkowicach mógł istnieć już w 1331 r. Jeśli tak, to jego ówczesnym użytkownikiem (a być może również fundatorem) byłby rycerz Jaksa z Szybowic (Jaxo de Schnellewalde), pan na zamku prudnickim. Rycerz ów mógł rezydować również w Krzyżkowicach, jak sugeruje fakt wystawienia przez niego w tej miejscowości z datą 17 czerwca 1331 r. dokumentu protekcyjnego dla Miloty, proboszcza z Prudnika i Dytmarowa. Autorski opis Zbigniewa Bereszyńskiego pochodzi z: Gazeta Wyborcza Opole

stan. nr. 1 AZP 27/97-34
Położony jest na krawędzi podmokłej doliny niewielkiego cieku w centrum wsi ok 50m na S od głównej drogi.
Obecnie znacznie zniszczone grodzisko stożkowate założone na planie czworoboku o długości boku ok 26m z częściowo widoczną fosą o szer. do 5m. Już w okresie międzywojennym obiekt był częściowo zniszczony.
Datowanie PŚ