Gnojna "Piwnica"

wieś w powiecie brzeskim, w gminie Grodków

W odległości 600 m na południe od przysiółka Zielonkowice, w lesie rosnącym na prawym brzegu Grodkowskiej Strugi, zachowały się w dobrym stanie dwa grodziska, położone po obu stronach leśnej drogi, prowadzącej w przybliżeniu równolegle do krawędzi lasu. Pierwszym z nich jest bardzo dobrze zachowane grodzisko o nazwie „Piwnica” (niem. der Keller). Grodzisko "Piwnica" jest znacznie wiekszym i okazalszym grodem, na planie zbliżonym do czworoboku, z wałami i fosami otaczającymi rozległy majdan oraz usytuowany na środku kopiec. Obiekt
posiada również bardziej rozbudowany zewnętrzny obwód obronny niż drugie, mniejsze grodzisko.
Bardzo możliwe, że geneza unikalnego zespołu grodzisk w Gnojnej ma jakiś związek ze wspomnianym powyżej konfliktem między biskupem Tomaszem II a księciem Henrykiem IV Probusem. Wydaje się wysoce prawdopodobne, że dla zamanifestowania swojego tytułu własności do Gnojnej książę kazał zbudować w tej miejscowości obiekt o charakterze obronnym, którego pozostałością mogłoby być jedno (?) z zachowanych tutaj grodzisk. Imponująca skala grodziska „Piwnica” zdaje się skłaniać ku hipotezie, że może ono być reliktem założenia obronnego powstałego dzięki inicjatywie władzy książęcej. Inicjatywa władzy książęcej mogłaby stać również za ewentualną późniejszą rozbudową założenia obronnego, w wyniku której mógł powstać unikalny zespół dwóch sprzężonych ze sobą gródków.
autor: Zbigniew Bereszyński
(źr:Kurier Brzeski Nr.6(690) z 12 luty 2008)

opis grodziska: https://zabytek.pl/pl/obiekty/grodzisko-1868