Nowogrodziec - zamek?

(niem. Naumburg am Queis), miastow powiecie bolesławieckim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Nowogrodziec

Początki miasta są niepewne. Lokacja nastąpiła ponoć w 1228 roku ale wiadomo to jedynie z treści zeznania, jakie rajcy nowogrodzieccy złożyli przed starostą świdnicko-jaworskim w 1455 roku po pożarze miasta. Zeznanie jest znane tylko z odpisu sporządzonego w 1733 roku. W każdym bądź razie współcześni historycy uważają ten przekaz odnoszący się do lokacji za falsyfikację. Jednak od XIX wieku aż do dziś lokalni kronikarze dziejów miasta starają się wykazać jeszcze starsze, przed lokacyjne początki miasta twierdząc, że klasztor stanął w miejscu słowiańskiego grodu i książęcego zamku.
Czytamy więc, że na wzgórzu gdzie powstał klasztor, prawdopodobnie istniała osada Bobrzan, później zaś dwór myśliwski Henryka Brodatego, który dał, początek miastu. Koronnym dowodem staje się dla tych autorów nazwa osady lokacyjnej Naumburg - Nowy Gród, zaś dodatkowym argumentem na korzyść tej tezy - strategiczne położenie miejsca: na prawym brzegu granicznej Kwisy, u ujścia Iwnicy na wzniesieniu. Niektórzy autorzy dopowiadają, że książę miał przekazać gród myśliwski w 1217 roku swej zonie Jadwidze, ta zaś podarowała go zakonnicom jako uposażenie. Inni autorzy przytaczają pogląd nieco odmienny: w 1217 roku wzniesiono tu klasztor Augustianów, a dopiero w 1247 roku przekazano teren Magdalenkom.
W istocie niektóre z podanych faktów znajdują potwierdzenie w źródłach pisanych, tyle, ze odnoszą się do miasteczka Naumburg am Bober - do Nowogrodu Bobrzańskiego w dawnym księstwie żagańskim (wcześniej głogowskim). Tam właśnie na prawym brzegu rzeki wznosi się gród, założony między X, a XII wiekiem potwierdzony źródłowo dokumentem Henryka Brodatego z 1202 roku, gdzie świadkował kasztelan Vizlaus de Nouocastro ("z nowego grodu"). W 1217 roku (!) książę nadał zakonowi Augustianów rozległe tereny między górą na której stał gród Nouo Castro, a rzekami Bóbr i Brzeźnica dla przeprowadzenia kolonizacji na prawie niemieckim, podarował też zakonnikom stojący też w pobliżu grodu kościół św. Bartłomieja. Lokowana tu osada przyjęła nazwę grodu. W 1310 roku zapisano ją z niemiecka Nuwenburc, później Naumburg, w czasach nowożytnych miasteczko odróżniano od "kwiskiego" imiennika określeniem am Bober.
Zatem dopóki archeolodzy nie znajdą na wzgórzu klasztornym nad Kwisą śladów grodu, pozostaje traktować informację o zamku Henryka Brodatego jako efekt nieporozumienia.