Kąty Wrocławskie

Pierwsza wzmianka o Kątach jako miejscu ufortyfikowanym, pochodzi z roku 1293 i lat 1297/98, kiedy to książę Bolko I świdnicki przeniósł prawa miejskie z pobliskiego Milina. Prawdopodobnie nie istniały wtedy wspólne dla miasta i warowni systemy obronne wodne bądź murowane. Taki wspólny system zastosowano dopiero w XV i XVI wieku. Na planie miasta Wernera warownia ukazana jest już w tyle jako ruina z wyraźnie zaznaczonym wałem ziemnym. Wał ten jeszcze dzisiaj bez trudu można rozpoznać z tyłu GOKiS –u5 i częściowo w tzw. parku miejskim. Zachowany w ogólnym zarysie kształt grodziska wskazuje, że zbudowane było na planie zbliżonym do elipsy. Na zaginionych już dzisiaj planach miejskich z lat 1824 i 29 były jeszcze zaznaczone wały i rowy.
Mury w Kątach miały owalny zarys. Do miasta prowadziły dwie bramy: Dolna (zwana też Młyńską i Wrocławską), na zachodzie Górna (lzwana też Szpitalną lub Świdnicką).
Dzisiejsze ul. Zwycięstwa i Kościuszki, to dawna ul. Wałowa biegnąca wzdłuż murów i szańca. Wg. mapki K. Bimlera miasto miało fosę tylko od strony południowej. Jednak Werner na swoim planie zaznaczył, iż całe otoczone było fosą. Łączyła się ona z Bystrzycą w pobliżu młyna. Obie wieże bram miejskich są niższe, zaledwie trzykondygnacyjne. Bramy te są dość dobrze widoczne na załączonym planie miasta F. B. Wernera. Posiadają dziedzińce warowne i sięgają przedmurza, a na stronie zachodniej dochodzą nawet po wysunięty, po drugiej stronie fosy leżący, most zwodzony ( tzw. brama wałowa). Po zaokrąglonych blankach można wnioskować, że była to budowla z drugiej połowy XVI wieku. Wschodnia - Dolna brama posiadała jako zewnętrzne i końcowe stanowiska dwie małe wieżyczki. Brama Górna była w 1750 roku już bez zadaszenia. Wspomniana jest jeszcze trzecia, mała bezwieżowa brama (furta), którą Werner określa jako Zamkową lub Wodną, a która po rozbudowie miasta i przebudowie murów okazała się zbędną. W 1587 roku przebudowano i wyremontowano mury miejskie. Potopy szwedzkie oraz wojna trzydziestoletnia doprowadziły do duzych zniszczeń murów. W 1795 roku kronikarz odnotował, że obronny mur miejski był jeszcze częściowo zachowany. W duzym stpniu zostały rozebrane w XIX wieku.
(źr: http://www.katywroclawskie.gmina.pl)

Mapa średniowiecznych Kątów wg Kurta Bimlera z naniesionym systemem fortyfikacyjnym.

mapa Fryderyka Bernarda Wernera