Lipnica Murowana

Obronne mury miejskie zaczęły powstawać w II-giej połowie XIV w. Data ich powstania nie jest dokładnie znana, sądzi się, że zbudowano je po roku 1379, czyli po otrzymaniu nowego przywileju miejskiego nadanego przez królową Elżbietę, przenoszącego Lipnicę na prawo magdeburskie. Tradycja wiąże powstanie murów miejskich z osobą Kazimierza Wielkiego i z zbudowanym w tym czasie kościołem parafialnym, Kronika Janka z Czarnkowa nie wymienia jednakże Lipnicy wśród ufortyfikowanych miast z okresu panowania Kazimierza Wielkiego. Opasana murami Lipnica była pośrednim punktem obronnym między Bochnią, a Nowym Sączem, które ufortyfikowane były już wcześniej. Chronione murami miasto znacznie zyskiwało w oczach kupców, którzy odtąd bezpieczniej się w nim czuli. Lipnica uprzywilejowana była prawem składu (sprzedaż towarów w mieście była obowiązkowa) i kupcy byli w niej częstymi gośćmi. Dokonane odsłonięcia w trakcie badań terenowych prowadzonych w 1967 r. nad murami obronnymi, pozwoliły określić wygląd bramy jak i strukturę samych murów. Mury, grubości 2 m (w przebadanych odkrywkach grubość korony muru wynosiła 208 - 212 cm, a fundament spoczywał w tym miejscu na głębokości 3,5 m, licząc od dzisiejszej powierzchni gruntu.) zbudowane były z piaskowcowych bloków spojonych wapienną zaprawą murarską. Linia przebiegu murów obronnych jest stosunkowo dobrze do dziś czytelna, od strony północnej i wschodniej podkreślają ją bowiem dodatkowo skarpy schodzące do koryt Potoku Górzańskiego i Uszwicy. Widoczne na powierzchni na zachód od bramy Sandeckiej, po prawej stronie ulicy obok niewielkiego lamusa piaskowcowe kamienne bloki, to relikty owych murów. By dostać się do miasta od strony Bochni (koło budynku Gimnazjum) przez bramę Bocheńską, należało wcześniej przekroczyć most przerzucony nad fosą z wodą, utrudniającą dostęp do bramy. Most wprowadzał z kolei w wąską szyję muru bramnego i ostatecznie w samą bramę, która miała 3 m szerokości. Dalszy ciąg murów prowadzi wzdłuż skarpy, granicą posesji plebani i obejścia kościelnego aż do furty poniżej kościoła św. Andrzeja prowadzącej ku Uszwicy. Prace sondażowe potwierdziły istnienie murów miejskich owalnie otaczających miasto dopasowanych do lokalnych warunków terenowych oraz dwóch bram i furty w ich obrębie. Od strony zachodniej i południowej przed murami biegła dodatkowo fosa z wodą podnosząca obronność płaskiego w tym rejonie terenu. (źródło opisu i plan miasta: http://www.lipnica.com.pl)