Nur

Skąpe dane źródłowe dotyczące miejscowości Nur z okresu średniowiecza nie pozwalają na bliższe scharakteryzowanie jej w tym okresie. Na podstawie prac wykopaliskowych można jednak stwierdzić, że na terenie obecnej wsi Kamianka Nadbużna w XII wieku istniało osiedle o charakterze rzemieślniczym, gdzie produkowano żelazo i wytwarzano z niego przedmioty o charakterze użytkowym i zdobniczym. Było to prawdopodobnie podgrodzie obsługujące znajdujący się nieopodal gród, zamieniony później w czasach księstwa Janusza I w zamek wznoszący się na górze i strzegący przeprawy przez Bug. Stanowił on też istotny punkt obronny Mazowsza strzegący przed napadami Jaćwingów, a po ich wytępieniu Litwinów. O randze zamku świadczy fakt uposażenia go w odległą o kilka kilometrów wieś Zaszków znaną z pisemnych przekazów już w 1254 roku. W XIII - XV wieku warownia nurska należała do systemu obronnego mającego chronić północne ziemie Mazowsza przed zagonami krzyżackimi, była ważnym ogniwem w tym systemie obok zamków w Pułtusku, Ciechanowie, Makowie i Zakroczymiu.
Znaczenie Nura we wczesnym średniowieczu, obok funkcji obronnych, potęgowały funkcje gospodarcze związane z położeniem przy jednej z ważniejszych dróg handlowych w tym czasie jaką była rzeka Bug, łącząca Polskę poprzez Prypeć z Rusią Kijowską. Rzeką tą spławiano płody rolne, drewno, runo leśne, miód, wosk, wyroby rzemieślnicze z żelaza, skór i drewna wyrabiane przez miejscowych rzemieślników. Warunki te sprzyjały rozwojowi gospodarczemu i przestrzennemu Nura.
Książęta mazowieccy doceniając obronno-gospodarcze znaczenie tych terenów sprowadzali na te tereny nowych osadników zwiększając w ten sposób potencjał obronny i gospodarczy. Prawa miejskie Nur uzyskał na początku wieku XV od księcia mazowieckiego Janusza I. Dokładna data nie jest znana, gdyż nie zachował się dokument lokacyjny. W oparciu o przekazy historyczne można wnioskować, że nastąpiło to ok. 1410 r., bowiem w 1416 roku Nur występował już jako miasto. Prawa te zostały potwierdzone przywilejem księcia Bolesława IV w 1434r. Przywilej ten potwierdzał dla Nura wcześniejsze prawo miejskie oparte na prawie chełmińskim, a ponadto zezwalał dodatkowo miastu na posiadanie postrzygalni sukna, wagi i łaźni przysparzających znacznych dochodów, a także zwalniający mieszczan od płacenia cła przy przewożeniu towarów w granicach całego księstwa. W trzy lata później książę Bolesław IV zezwala mieszczanom na korzystanie z tzw. łąk strębołowskich leżących w sąsiedztwie miasta. Przywilej ten potwierdza ks. Bolesław V w 1474r.
Korzystając z licznych przywilejów, miasto zaczyna się bogacić i rozwijać. W połowie XVw. miasto posiadało już wykształcony rynek położony w pobliżu kościoła z ulicami wybiegającymi z jego naroży. Drewniany zamek nurski, po utracie znaczenia obronnego w związku z unią polsko-litewską, zamieniał się stopniowo w ruinę.(źr: http://www.gminanur.pl)