Koziebrody - dwór obronny?

wieś w powiecie płońskim, w gminie Raciąż

st. 3, gm. Raciąż, woj. ciechanowskie, AZP 44–56/3

dwór XVII – XVIII w.

Ratownicze badania wykopaliskowe, przeprowadzone przez mgr. Zbigniewa Dłubakowskiego („Ignis” Zakład Naukowo-Edytorski s. c.). Finansowane przez EuRoPol GAZ S. A. Przebadano powierzchnię 578 m2.

Stanowisko odkryto w 1998 r., leży ono około 600 m na południowy wschód od wsi. Odkryte zostało w wyniku penetracji pasa terenu odhumusowanego w związku z rozpoczęciem budowy gazociągu tranzytowego Płw. Jamał – Europa Zachodnia, w lipcu 1998 roku.

Po usunięciu pozostałości humusu odsłonięto, w centrum strefy objętej badaniami, trzy sąsiadujące ze sobą bruki kamienne. Bruki leżały w obrębie jasno zabarwionej warstwy piasku i gliny o zarysie prostokątnym, przedzielonej pasem ciemno zabarwionej warstwy piasku i gliny wymieszanych ze spalenizną.

Na obwodzie prostokąta odsłonięto kilka skupisk kamieni a także pojedyncze kamienie i głazy. Między kamieniami odsłoniętych bruków i skupisk oraz w warstwie jasnego piasku i gliny znaleziono liczne fragmenty naczyń ceramicznych i kafli.

Odkryte konstrukcje i zabytki jednoznacznie wskazują, że odsłonięty obiekt jest pozostałością budynku drewnianego o wymiarach około 7 x 20 m ulokowanego wzdłuż osi północ – południe, wyposażonego w 3 piece kaflowe, posadowione na kamiennych cokołach. Centralnie położony piec w części przyziemnej posiadał, w obrębie bruku kamiennego, elementy konstrukcyjne wykonane z cegły.

Około 2 m na północ od szczytowej ściany budynku natrafiono na bruk kamienny o zarysie owalnym, w części północnej zniszczony przez wykop pod instalację melioracyjną.

W pobliżu północno-wschodniego narożnika budynku i kilka metrów od wschodniej jego krawędzi odsłonięto dwie jamy, które zawierały bardzo liczne kości zwierzęce.

Luźny materiał zabytkowy w postaci fragmentów naczyń glinianych i kafli zalegał w ciemno zabarwionej warstwie kulturowej w obrębie i w bezpośrednim sąsiedztwie budynku.

W odległości kilku metrów od budynku warstwa kulturowa przechodzi w jaśniej zabarwioną warstwę podglebia, w której sporadycznie występują drobne fragmenty ceramiki nowożytnej.

Łącznie w toku badań pozyskano ponad 5000 fragmentów kafli naczyniowych i płytowych, ponad 11 000 fragmentów naczyń glinianych, ponad 800 fragmentów kości zwierzęcych i liczne fragmenty przedmiotów metalowych (w tym naparstek oraz fragmenty noży, nożyczek i sprzączek) a także fragmenty przedmiotów szklanych oraz fragmenty kościanej tarczki zegara słonecznego.

Wstępna analiza materiału zabytkowego pozwala datować pozostałości budynku na XVII – XVIII w. i interpretować obiekt jako dwór.

Materiały i dokumentacja znajdują się w PSOZ w Ciechanowie.

Wyniki badań opublikowane będą w serii publikacji finansowanej przez EuRoPol GAZ S.A.

Badania nie będą kontynuowane