Warszawa - kościół św. Klary i klasztor Panien Bernardynek

Budowa murowanego kościoła sfinansowana została przez króla Zygmunta III Wazę i podskarbiego koronnego, woj. podlaskiego St. Warszyckiego. Była to okazała budowla (20 łokci wys., 21 szer., 54 dł.) podparta skarpami, posiadająca masywną wieżę od frontu oraz węższe, półkoliste prezbiterium. Skromnie udekorowana w duchu renesansu, jednonawowa, z kaplicą i zakrystią po bokach prezbiterium.
Historia zakonu różni się w zależności od źródeł - według niektórych siostry przybyły do Warszawy w końcu XV w. a w połowie XVI w. otrzymały grunt nieopodal zamku, za Bramą Krakowską.

Przebudowy i adaptacje:
- 1634: modernizacja kościoła według projektu G.B. Gisleniego. Przebudowano wówczas wnętrza na wczesnobarokowe, ze sklepieniem kolebkowym z lunetami wzmocnionym gurtami i czterema filarami. Równocześnie wzniesiono także jednopiętrowy, kryty dachówką, budynek klasztorny. Kościół, klasztor i ogród rozciągający się ku Wiśle otoczono głęboką fosą i wysokim murem, nadając całości postać twierdzy;
- 1819: po przeniesieniu zakonnic do Przasnysza zabudowania klasztorne początkowo zamieniono na magazyn wojskowy, a następnie, jeszcze w tym samym roku, ulokowano w nich siedzibę Instytutu Muzyki i Deklamacji (od 1820 - Konserwatorium Muzycznego, od 1825 – Szkoły Głównej Muzyki), a kościół przeznaczono na salę koncertową. W latach 1826-29 studiował tu Fryderyk Chopin;
- 1831: w zabudowaniach klasztornych umieszczono koszary wojskowe.

Rozbiórka: 1843-44: rozbiórka całego kompleksu (wraz z sąsiednią kamienicą od strony pl. Zamkowego) w związku z budową Nowego Zjazdu i wiaduktu Pancera prowadzącego ku Wiśle, do mostu łyżwowego na przedłużeniu Bednarskiej.

Widok na rozbierany kościół i przyległą kamienicę. W tle Zamek Królewski.
 

Od lewej: kamienica Camponiego, wieża kościoła św. Klary, poniżej fosa i fragmenty muru, powyżej odsłonięte w wyniku rozbiórki wnętrze kościoła z widokiem nawy, ale bez prezbiterium, którego już nie ma. Na pierwszym planie gruzowisko w miejscu zabudowań klasztornych. Po prawej skrzydło płd. Zamku Królewskiego.
 

Kościół i klasztor na planie Warszawy z lat 1829-31
 

Rzut poziomy kościoła po przebudowie w 1634
 

dawna dzwonnica
 

Na obrazie B.Belotto widoczne po lewej w oddali dzwonnica kościoła św. Anny, kościół św. Klary (bernardynek) od strony prezbiterium oraz drewniane zabudowania na rogu Grodzkiej i Krakowskiego Przedmieścia, na wprost widoczna kolumna Zygmunta III, a przed nią ul. Grodzka, po prawej przy kolumnie zabudowania przy Bramie Krakowskiej oraz fragment Zamku Królewskiego.
 

Powyższe informacje oraz ryciny i plany pochodzą z portalu http://www.warszawa1939.pl