Pieskowa Skała

W I połowie XIV wieku Kazimierz III Wielki wybudował tu zamek, element łańcucha obronnych "Orlich Gniazd", składający się z dwóch części: górnej i dolnej. Górna, niezachowana, wzniesiona była na niedostępnej skale zwanej "Dorotką". W latach 1377-1608 zamek był siedzibą rodu Szafrańców – niektórzy z nich wykorzystywali go jako punkt wypadowy do napadów na kupców przejeżdżających biegnącym przez Dolinę Prądnika traktem łączącym Kraków ze Śląskiem. W roku 1484 Krzysztof Szafraniec, prawnuk pierwszego właściciela, został za to ścięty na Wawelu.
W latach 1542-1580 gotycki zamek przekształcono w renesansową rezydencję. W XVII wieku, za czasów Michała Zebrzydowskiego dobudowano system fortyfikacji bastionowych. W czasie potopu szwedzkiego (1655) zamek został zniszczony, zaś w 1718 uległ pożarowi.
Odbudowano go jako siedzibę rodu Wielkopolskich w 1768 roku. W 1787 gościł w swych murach króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. W wyniku kolejnego pożaru (1850) zniszczeniu uległa najstarsza jego część, tj. wysoki zamek. W czasie powstania styczniowego rosyjski ostrzał spowodował kolejny pożar i zniszczenie cennego wyposażenia wnętrz. W 1842 roku Pieskową Skałę kupił od rodziny Wielopolskich hrabia Jan Mieroszewski. W latach osiemdziesiątych, kolejny z Mieroszewskich - Sobiesław prowadzi w zamku prace remontowe wzbogacając go o elementy neogotyckie. Znany z hulaszczego trybu życia hrabia Krzysztof Mieroszewski - syn Sobiesława trwoni rodzinny majątek sprzedając między innymi zamek. Po krótkim czasie, nowy właściciel Michał Wilczynski odsprzedaje zamek Serafinowi Chmurskiemu, który to buduje u stóp zamku wille starając się nadać Pieskowej Skale charakter letniskowy. W 1902 roku w wyniku zadłużenia majątku Serafina Chmurskiego, ostatniego, prywatnego właściciela Pieskowej Skały zamek trafia na licytację. Adolf Dygasiński zwrócił się na łamach "Kuriera Warszawskiego" a apelem ratowania zamku, perły polskiego renesansu, jedynego na szlaku Orlich Gniazd, który przetrwał w dobrym stanie. Dzięki tej inicjatywie powstało "Towarzystwo Akcyjne Pieskowa Skała", które wykupiło zamek za kwotę 60 tysięcy rubli. Po II wojnie światowej zamek w Pieskowej Skale przejął Skarb Państwa, po generalnej renowacji w latach 1950-1963 stał się on Oddziałem Państwowych Zbiorów Sztuki na Wawelu.

plan sytuacyjny położenia zamku

plan współczesnego zamku wg A.Majewskiego

plan parteru wg.A.Majewskiego
 
plan I piętra wg.A.Majewskiego

rekonstrukcja zamku z przełomu XV/XVI wieku wg.A.Majewskiego

makieta zamku wykonana w latach 40-tych XX wieku

zamek od zachodu w 1787 roku na akwareli Vogla

zamek w II połowie XIX wieku na rysunku N.Ordy

zamek od strony południowo-zachodniej, pośrodku wieża z hełmem barokowym, rys.K.Balicki 1846

zamek przed 1850 rokiem na rysunku J.N.Głowackiego
 

zamek od strony południowej na rysunku Vogla, koniec XVIII wieku
 

zamek od strony południowej, I połowa XIX wieku, autor nieznany

Monika Wysłany: 07 Sty 2009 21:07

Przepiękny zameczek,byłam tam parę lat temu

spinnaker Wysłany: 11 Sty 2013 20:46  

Maj 2010

wislak7770 Wysłany: 10 Sie 2014 18:10 

taka drobna uwaga - skoro kierujemy się nazwami miejscowości to pro forma powinno to być Pieskowa Skała - Suloszowa