Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska
Forum miłośników średniowiecznych fortyfikacji (zał. 05 Lis 2007)
Zamek wzniesiono w w latach 1350-1360 , fundatorem był Kazimierz Wielki. Umiejscowiono go na skarpie w północno-zachodnim narożniku miasta włączając go w system obronny murów miejskich. Od miasta oddzielony był fosą i prawdopodobnie murem z bramą. W czasach tych był siedzibą kasztelani urzędu grodzkiego i starosty grodowego. Gościem zamku w 1370 r. był Ludwik Węgierski podążający do Krakowa aby zostać królem Polski. W 1384 r. Nowy Sącz witał kolejną pretendentkę do tronu – przyszłą królową Jadwigę Andegaweńską. Częstym gościem na zamku był król Władysław Jagiełło. W 1409 r. odbyły się tu narady króla z wielkim księciem litewskim Witoldem przed wojną z zakonem krzyżackim. W kolejnych wiekach zamek rzadziej gościł polskich monarchów i był głównie siedzibą starosty. Zniszczenia dokonane w czasie potopu szwedzkiego, pożary i konsekwencje kryzysu gospodarczego w XVII w. spowodowały, iż zamek zaczął chylić się ku ruinie. W 1768 r. wybuchł kolejny pożar, wywołany przemarszem konfederatów barskich i ich nieostrożnością, który zniszczył zamek. W czasach zaborów władze austriackie, które przejęły majątki królewskie, częściowo odremontowały zamek aby wykorzystać go na biura policji. W sierpniu 1813 r. potężna powódź podmyła zamkową skarpę, w wyniku czego do Dunajca osunęło się zachodnie skrzydło zamku. Pozostałą część zaadaptowano w 1838 na koszary i magazyny wojskowe, a w 1846 przekształcono na więzienie. W 1848 r. rząd sprzedał zamek miastu, które z powodu braku pieniędzy na remont wynajęło go wojsku austriackiemu z przeznaczeniem na magazyny mundurów i broni. Do częściowej odbudowy ruin zamku z restauracją baszty doszło w 1905 r. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości prowadzone były dalsze prace konserwatorskie zakończone w 1938 r. otwarciem w murach zamku Muzeum Ziemi Sądeckiej. W czasie okupacji Niemcy zamienili zamek w koszary i skład amunicji. W 1945 r. na skutek wybuchu uległ on całkowitemu zniszczeniu.
plan zamku wg.M.Korneckiego
plan zamku z 1768 roku
rekonstrukcja zamku z XIV wieku
wizja renesansowego zamku wg stanu z 1611 roku
zamek w 1846 roku wg.M.Stęczyńskiego
rycina z widokiem zamku (źr: http://www.ux.uis.no)
zdjęcie zamku z lat międzywojennych (źr: http://www.ux.uis.no)
W N. Sączu chcą odbudować zamek
Pierwsze działania już wiosną
Na wiosnę wzgórze zamkowe w Nowym Sączu wraz z ruinami warowni wzniesionej przez Kazimierza Wielkiego stanie się terenem badań archeologicznych, które w rezultacie mają doprowadzić do sporządzenia planu, a następnie odbudowy zamku.
Planowane prace archeologiczne mają pomóc w odpowiedzi na pytanie o dawny kształt budowli. Do sporządzenia planu odbudowy zamku będzie można przystąpić dopiero wtedy, kiedy zostanie ustalony przebieg murów na przestrzeni dziejów. Po przygotowaniu projektów architektonicznych rozpoczną się starania o pieniądze na inwestycję.
źrodło: Polska Gazeta Krakowska, 10.01.2009
----------------------------------------------
We wrześniu rozpoczną się "ziemne" prace archeologiczne koło ruin zamku
Pod koniec tego tygodnia będą znane wstępne wyniki badań prowadzonych na wzgórzu zamkowym w Nowym Sączu. Archeolodzy prowadzili prace na terenie podzielonym na sektory za pomocą między innymi georadarów. Teraz, z pomocą geodetów, trzeba te fragmenty do siebie dopasować.
- Te badania pozwolą nam zaglądnąć w ziemię - mówi archeolog Bartłomiej Urbański z Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu. - Zobaczymy, czy są w niej struktury murowane, gruzowiska. Musimy pamiętać, że po wysadzeniu zamku podczas II wojny światowej powstał w ziemi lej o głębokości siedmiu metrów.
Archeologów szczególnie interesują także niektóre miejsca na terenie wokół ruin. Zostaną one wydzielone i we wrześniu rozpoczną się w nich "ziemne" prace archeologiczne.
Na badania, które rozpoczęły się kilka tygodni temu, prezydent Nowego Sącza przekazał już 50 tysięcy złotych. Bartłomiej Urbański ma nadzieję, że w kolejnych latach Rada Miasta przeznaczy na zabezpieczenie ruin większą kwotę pieniędzy. Możliwe jest też napisanie specjalnego projektu i sięgnięcie po pieniądze unijne.
Pełne wyniki badań mają być znane pod koniec grudnia tego roku. Nie jest wykluczone, że będzie też można obejrzeć ten teren w trójwymiarowej animacji komputerowej, zrobionej na podstawie zdobytych danych.
- Przyglądałem się pracy ekipy archeologów - mówi 72-letni pan Stanisław z Nowego Sącza. - Bardzo lubię park wokół ruin i często chodzę tam na spacery. Zaglądam też do ruin, chociaż czasami odstraszają mnie żule. Bardzo ucieszyła mnie informacja, że coś się tutaj zaczyna dziać. To piękne miejsce. Może zostanie tu odkryte coś, co stanie się w przyszłości główną atrakcją Nowego Sącza?
Metody archeologii nieinwazyjnej, które do tej pory zastosowano w Nowym Sączu, są często tańsze od tradycyjnych dużych wykopalisk i pozwalają ograniczyć prace wykopaliskowe do niezbędnego minimum.
- Badania wykopaliskowe będą prowadzone w miejscach, co do których mamy najwięcej informacji i szansę znalezienia czegoś interesującego - tłumaczy Bartłomiej Urbański.
Wyniki prac archeologicznych mają też posłużyć do oszacowania kosztów odbudowy sądeckiej warowni.
Maria Olszowska 2009-08-20
źr: http://limanowa.naszemiasto.pl
Ostatni post: Warszawa - Wał Zygmuntowski Nasz najnowszy członek: Kazadii Ostatnie wpisy Nieprzeczytane wpisy
