Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska
Forum miłośników średniowiecznych fortyfikacji (zał. 05 Lis 2007)
Zamek został wzniesiony z fundacji Kazimierza Wielkiego w latach 1336-66. Ze względu na charakter budowli jak i na strategiczne położenie, zamek odegrał w swojej historii znaczącą rolę. Zebrzydowscy władali tu w XVI i XVII w., a następnie Czartoryscy, Maszkowscy i Wielopolscy. W 1655 r. zamkiem zawładnęli Szwedzi. W latach 1768-72, umocniony przy udziale inżynierów francuskich, stanowił jeden z najsilniejszych punktów oporu konfederatów barskich i dopiero w 1772 r. zajęły go wojska austriackie. Po I rozbiorze zamek opuszczony i zaniedbany popadł z czasem w ruinę.
Zamek stał na rzucie prostokąta i posiadał dwie czworoboczne, potężne baszty. Do warowni prowadził od wschodu most wsparty na filarach, a za nim brama. Zamczysko otoczone było fosą, a w czasach konfederacji barskiej powstały dodatkowo fortyfikacje ziemne typu bastionowego. Do dziś przetrwały jedynie fragmenty murów, ponieważ w XIX w. miejscowa ludność wykorzystywała budulec z zamku na własne potrzeby.
(źr: http://www.lanckorona.iap.pl)
plan zamku średniowiecznego wg.T,Chrzanowskiego i M.Korneckiego 
plan zamku i jego fortyfikacji z 1772 roku 
zamek w XIV wieku wg.Zarewicza - 1618r.
zamek na przełomie XIV/XV wieku
widok na zamek od północy wg. "Przyjaciel Ludu" 1836
ODKRYCIA ARCHEOLOGICZNE NA ZAMKU W LANKORONIE
Prace archeologiczne w 2010 roku obejmowały pierwszy etap badań, uzgodnionych i zatwierdzonych do realizacji przez Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Całościowy zakres prac określony został w programie badań archeologicznych i dotyczył czterech tematów, takich jak:
1. Ruiny zamku wraz z najbliższym otoczeniem.
2. Teren podzamcza gospodarczego i przyczółkiem mostu i wieżą.
3. Teren tzw. gródka.
4. Pozostałości fortyfikacji konfederackich.
Prace te są częścią projektu finansowanego z tzw. Mechanizmu Norweskiego pt. „Lanckorona – interpretacja lokalnego dziedzictwa kulturowego”, wdrażanego przez Gminę Lanckorona. Badanie archeologiczne i dokumentacja są potrzebne po to, by w przyszłości można było przystąpić do rewitalizacji ruin lanckorońskiego zamku według koncepcji posiadanej przez Urząd Gminy. Celem projektu jest także edukacja dzieci i młodzieży tak, aby mogły w praktyce zapoznac się z pracą archeologów i wziąć udział w prawdziwych wykopaliskach.
W sezonie jesiennym 2010 roku wyeksplorowano 15 wykopów o łącznej powierzchni około 3 arów.
Na terenie tzw. gródka, usytuowanego na majdanie i skłonie stoku wzgórza odkryto dobrze zachowane relikty obwałowania drewniano-ziemnego, datowanego wstępnie najpóźniej na wiek XV. Były to pionowe i poziome belki konstrukcji skrzyniowej, wypełnionej rumoszem skały łupkowej. Konstrukcja ta uległa częściowemu spaleniu. Liczny materiał ruchomy, znaleziony podczas wykopalisk, w postaci fragmentów ceramiki, pochodzi głównie z wieku XIV i XV. Znaleziono jednak także pokaźny zespół ceramiki datowanej na okres wczesnego średniowiecza (XII i XIII wiek), czyli z czasu przed wybudowaniem zamku przez króla Kazimierza Wielkiego. Odkrycie to potwierdza domniemanie badaczy o istnieniu tu wczesnośredniowiecznego gródka strażniczego, którego załoga sprawowała nadzór nad odcinkiem pobliskiego traktu handlowego.
Przeprowadzono inne wykopy, których zadaniem było uchwycenie pozostałości budynku „koszar” z czasów nowożytnych, odkryto warstwę z licznymi fragmentami ceramiki z XVIII wieku, w tym kafli piecowych. Wstępnie można stwierdzić, iż są to relikty poszukiwanego budynku, najpewniej drewnianego.
Wykop usytuowany na północnym stoku wzniesienia, interpretowanego jako podzamcze gospodarcze, dostarczył informacji na temat ukształtowania terenu i profilu fosy. Wykopy wyeksplorowane na majdanie podzamcza na osi mostu zamkowego wskazały natomiast fakt niwelacji o znacznym zasięgu, jaka została dokonana na tym terenie najpewniej w XIX wieku. W wyniku tej niwelacji zlikwidowany został mur wieży przy moście.
Wykop usytuowany na stoku podzamcza, w miejscu prawdopodobnego istnienia przyczółka mostu, dostarczył cennych informacji nie tylko na temat poszukiwanego obiektu. Odkryto bowiem dobrze zachowaną ścianę wieży, posadowionej na przyczółku, co w sposób jednoznaczny potwierdziło niektóre przekazy historyczne na ten temat. Ponadto odczytany został układ stoku fosy wraz ze stratygrafią warstw akumulacyjnych. Badania archeologiczne na zamku w Lanckoronie będą kontynuowane w roku 2011.
AUTOR: Eligiusz Dworaczyński
carrollus Wysłany: 08 Gru 2011 13:29
Po uporządkowaniu i oczyszczeniu wzgórza zamkowego. fot. listopad 2009
Ostatni post: Warszawa - Wał Zygmuntowski Nasz najnowszy członek: Kazadii Ostatnie wpisy Nieprzeczytane wpisy
