
Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska
Forum miłośników średniowiecznych fortyfikacji (zał. 05 Lis 2007)
Zamek położony był przy dzisiejszej ulicy Planty. Trudno jednoznacznie powiedzieć kiedy i przez kogo został zbudowany. Być może stało się to niedługo po odkryciu soli w Bochni (1248r.), a na pewno istniał w czasach panowania Kazimierza Wielkiego, który przynajmniej dwa razy w roku kontrolował bocheńską żupę i zatrzymywał się właśnie w zamku. Przez pewien czas zamek spełniał też ważną rolę obronną, chroniąc żupę i miasto. W XIV wieku połączony był z murami i wałami miejskimi. Była to wtedy już budowla masywna, wzniesiona w stylu gotyckim. W wieku XVI zamek miał basztę ze strzelnicami oraz arsenał. Pierwotny zamek był zapewne budowlą drewnianą. W czasach Kazimierza Wielkiego była to już masywna budowla gotycka. Żupnik królewski Seweryn Boner przebudował zamek w stylu renesansowym dodając attyk, które zdobiły dach oraz wieżyczkę zegarową. W takim mniej więcej stanie zamek przetrwał do czasów zaboru austriackiego kiedy to W 1785 r. Austriacy zamienili komnaty na mieszkania dla urzędników. Właściwy jednak koniec zamku nastąpił w 1875 r. kiedy to zniesiono stare mury, baszty i wieżę z sygnaturką, przebudowano dach, a od frontu dodano drewnianą werandę na słupach. (źr: http://www.bochenskie.republika.pl)






szkic elewacji i rzut poziomy wg. rysunku G.Borlacha ok 1719-1722

wislak7770 Wysłany: 19 Paź 2016 12:50
Bochnia. Za kilkanaście milionów Bochnia odbuduje zamek
Cenny zabytek w centrum miasta od lat popada w ruinę. Magistrat wkrótce otrzyma projekt, według którego odrestauruje żupny zamek
Bocheński magistrat ogłosił przetarg i poszukuje firmy, która wykona szereg analiz i badań poprzedzających przywrócenie blasku jednemu z najbardziej zniszczonych budynków w mieście. To pierwszy krok do odbudowy dawnego zamku żupnego.
- Czas już najwyższy! Znajdujący się w centrum miasta zamek, w którym bywali polscy królowie, powinien być dawno odbudowany - komentuje Stanisław Kobiela, prezes Stowarzyszenia Bochniaków i Miłośników Ziemi Bocheńskiej.
Wybrana w przetargu firma będzie musiała do połowy grudnia wykonać zlecone prace. To niewiele czasu, bo zakres przetargu nie jest mały. Trzeba zrobić szczegółową inwentaryzację obiektu, ekspertyzy stanu technicznego, badania archeologiczne i architektoniczne oraz archiwalne.
Urzędnicy czekają także na dokumentację geologiczną oraz dwa warianty architektonicznej koncepcji bryły budynku. Jedna z nich przewiduje budowę przewiązki, łączącej zabytek z Miejskim Domem Kultury. Wybrana koncepcja musi zyskać aprobatę konserwatora zabytków.
Zamek żupny został uwzględniony w roboczej wersji planu rewitalizacji Bochni, który zakłada odbudowę dawnej siedziby żupników. Po restauracji ma pełnić rolę obiektu kulturalnego. Pomieści art-kawiarenkę w piwnicach (miejsce spotkań artystycznych młodzieży z możliwością kameralnych koncertów), salę wystawową, reprezentacyjną salę konferencyjną i galerię sztuki na poddaszu. Trwa jeszcze dyskusja na temat wykorzystania zamku na siedzibę bocheńskiej biblioteki.
Według wstępnych szacunków, odbudowa pochłonie 11 mln zł. Takiego wydatku miasto samo nie udźwignie. Dlatego liczy na dofinansowanie z Unii Europejskiej. Aby się o nie ubiegać, musi wcześniej zamówić dokumentację.
Zamek został wybudowany najprawdopodobniej pod koniec XIII wieku. Przez wiele lat był siedzibą żupników zarządzających kopalnią. Drewniany obiekt został przebudowany na murowany za czasów Kazimierza Wielkiego. Pod koniec XVIII w. stracił na znaczeniu, w środku urządzono mieszkania dla urzędników. Z czasem wyburzono gotyckie mury, wieżę i baszty. W XX wieku zorganizowano tam mieszkania komunalne. Kilka lat temu ich mieszkańcy zostali wysiedleni ze względu na fatalny stan obiektu. Dziś chyli się ku ruinie.