Kraków – dom plebanii kościoła św. Krzyża

Dom przy dzisiejszej ul. św Krzyża 23 pochodzi z XIV wieku i jest najstarszym zachowanym w Krakowie budynkiem mieszkalnym. Pierwotnie był siedzibą wartowników, którzy czuwali przy sąsiednich murach miejskich. Później zamieszkiwały go benedyktynki z podkrakowskich Staniątek, a następnie stał się siedzibą zakonu duchaków. Po jego kasacie obiekt przemieniono go na plebanię. Wczesnogotycki dom zbudowany jest na planie prostokąta z “dzikiego kamienia” i cegły. Bardzo wąskie okna przypominające otwory strzelcze nadają mu charakter obronny.

Nr 23 – gotycki dom mieszkalny, o grubych ścianach (z dzikiego kamienia i cegły) oraz wąskich oknach ułatwiających obronę; stał przy murach miejskich. Jest siedzibą biura parafii św. Krzyża. Plebania jest najstarszym zachowanym budynkiem mieszkalnym w Krakowie. W 1909 roku przeprowadzono restaurację budynku pod kierunkiem Jana Zawiejskiego[6].