Kraków - Klasztor Norbertanek

Klasztor powstał w II połowie XII wieku, konsekrowany prawdopodobnie w 1181 r. Jak głosi tradycja, jego fundatorem był dziedzic Zwierzyńca, rycerz Jaksa Gryfita, który po powrocie z wyprawy krzyżowej do Ziemi Świętej wybudował w 1162 roku klasztor i kościół. Według innych źródeł, nie jest to wcale pewne i przyjmuje się ogólnie, że zgromadzenie reguły św. Norberta powstało na Zwierzyńcu między 1144 a 1165 rokiem. Norbertanki, najstarsze żeńskie zgromadzenie zakonne w Polsce, przybyły pod Kraków z Doksau koło Pragi. Uważa się za prawdopodobne, że początkowo był to klasztor dwukonwentualny, rozdział na zgromadzenie żeńskie i męskie mogło nastąpić po 1241 roku po najeździe Tatarów. Obiekt wówczas został prawie doszczętnie zniszczony, z romańskiego kościoła i klasztoru zachowały się jedynie resztki murów. Najstarsze zachowane obecnie fragmenty pochodzą z XIII wieku. Odbudowany w latach 1255-59 kościół wzniesiono z cegły, ponownie w stylu romańskim. Był jednonawowy, z prostokątnym prezbiterium. Według tradycji ponownie zniszczony przez Tatarów w 1260 i 1287. Zachowane do dzisiaj mury i baszty pochodzą z czasów Władysława Jagiełły. Miały one charakter obronny, klasztor położony był wówczas poza bramami miasta. Kościół uległ pożarowi w 1527 i 1587 (w czasie oblężenia Krakowa przez wojska arcyksięcia Maksymiliana Habsburga). Obecny wygląd kościoła pochodzi z czasu jego wielkiej przebudowy, jaka miała miejsce w latach 1596-1626. W niewielkim stopniu został zniszczony podczas potopu szwedzkiego. Wystrój wnętrza pochodzi z XVIII wieku. Kościół został też kilkakrotnie dotknięty przez wylewy Wisły (1527, 1736, 1813). Obecny poźnobarokowy kształt otrzymał kościół w czasie przebudowy w XVII wieku, którą kierował architekt królewski, Jan Trevano. W tym samym okresie przebudowano również klasztor. Cały ten potężny kompleks budynków z dziewięcioma wewnętrznymi dziedzińcami, otoczony murem z basztami i strzelnicami, zachował wygląd warownego zamku i zdaje się potwierdzać tradycje, według której powstał na miejscu dworzyszcza Piotra Wlasta i jego zięcia Jaksy Gryfity, dawnych właścicieli Zwierzyńca. źr. w części: http://www.lechfoto.pl

zdjęcie klasztoru pochodzi z Wikipedii