Bytom Odrzański - Zamek Królewski

Budowa drugiego zamku była sprawą prestiżową dla nowego władcy księstwa głogowskiego. Nastąpiło po podziale Bytomia. Wobec braku materiałów źródłowych można tylko określić w przybliżeniu czas wzniesienia zamku. Są to dwa okresy, pierwszy 1344-1360 kiedy to status prawny księstwa podlegał bezpośredniej władzy królewskiej, jednakże zamku nie wymienia żaden dokument podziałowy księstwa głogowskiego z roku 1360.Druga możliwy okres to 1381 rok kiedy Bytom stał się własnością Nickela v. Rechenberga. Reasumując należy przyjąć, że zamek królewski mógł powstać w II połowie XIV wieku, najpóźniej w pierwszej ćwierci XV wieku. Stanął on w południowo-wschodniej części miasta w pobliżu obecnej ul. Kościelnej. Od wschodu teren zamku przylegał do strumienia, od zachodu odgradzać go miała od miasta fosa i drewniana palisada. W 1561 roku majątek bytomski zakupił Fabian v. Schonaich, który zamieszkiwał w zamku po pożarze zamku w Siedlisku. Zamek składał się prawdopodobnie z kilku zabudowań i wieży. Prawdopodobnie środkowa wieża na weducie z XVI wieku w południowo-wschodniej części miasta należała do zespołu zamkowego. W I połowie XVI wieku zamek przebudowano w stylu renesansowym. Znaczenie zamku zmalało na początku XVII wieku kiedy to Georg Schonaich przeniósł się do Siedliska. W tym też czasie część zabudowań zamkowych przeznaczono na potrzeby gimnazjum protestanckiego. Według niektórych badaczy podczas modernizacji miejskich obwarowań na początku XVII wieku zamek przebudowano otaczając go fortyfikacjami bastionowymi. Zamek został w znacznej części zniszczony podczas potopu szwedzkiego. Odbudowane miasto i zamek zniszczył pożar w 1694 roku. Całkowicie wtedy spłonęły trzy budynki na terenie zamku. Na planie Bytomia Wrede z 1751 roku obok kościoła widać zamek z pięcioma budowlami. Cennych informacji dostarcza panorama miasta Wernera z XVIII wieku. Zamek wtedy składał się z kilku budowli. Zachodnia fasada głównego budynku zwieńczona była renesansowymi szczytami. Pozostałe budynki miały różna wysokość. Wśród zabudowy zamku wyróżniała się niewielka wieża. W końcu stulecia teren zamku przestał służyć celom wojskowym. ostatni przekaz ikonograficzny zamku to widok miasta autorstwa Carla B.Schwarza. Zwieńczony dwoma szczytami budynek zamkowy istnieje w pobliżu kościoła pomiędzy wieżami ratusza i fary.Na początku XIX wieku pozostałe zabudowania zamku przekazano na potrzeby szkolnictwa. W jednym z budynków w latach 1821-1836 mieściła się szkoła ewangelicka. W 1835 roku na terenie zamkowym przy ul. Kościelnej wzniesiono nowy budynek szkoły. Budowę szkoły poprzedziła całkowita rozbiórka budynku zamkowego. Z otaczających dziedziniec zamkowy budowli pozostał tylko jeden który do 1945 roku nazywano schloss. Po zakończeniu II wojny popadł w ruinę i w latach 50-tych XX wieku został rozebrany. w latach 70-tych na terenie zamku wzniesiono kompleks szkolny z sala gimnastyczną i boiskiem.

Lokacja zamku królewskiego, zaznaczony literką B

Rozmieszczenie bytomskich zamków
1-przypuszczalna lokalizacja zamku książęcego
2-teren zamku królewskiego

zabudowa zamku na panoramie miasta F.B.Wernera z XVIII wieku

zabudowa zamku na planie Ch.F.Wrede, 1751r.

widok miasta z zamkiem od strony wschodniej, początek XIX wieku, rycina C.B.Schwarza

budynek zamkowy w latach 30-tych XX wieku

2019

Miejsce po zamku, widoczne znaczne wyniesienie terenu, obecnie jest tu boisko