Popęszyce

wieś w powiecie nowosolskim, w gminie Nowe Miasteczko

Grodzisko wwczesnośredniowieczne usytuowane jest na jednym ze wzniesień należących do pasma Wzgórz Dalkowskich. Posiada zarys owalny, wymiary wnętrza 40x25m. Badane było w sposób amatorski w r. 1875, planowo w r. 1926. Stwierdzono dwie fazy użytkowania stanowiska. W fazie starszej istniała tu osada otwarta, jednakże o obronnym położeniu, o zabudowaniach naziemnych i częściowo zagłębionych w ziemi, rozmieszczonych wieńcowato wokół krawędzi wzgórza, wnętrze było nie zabudowane. Z tej fazy pochodzi też drewniany zbiornik na zboże odkryty w r. 1875, który dostarczył około 270l żyta, prosa, pszenicy i owsa. W nawarstwieniach osady znaleziono dwa topory typu wielkomor. (VII-początek X w.) kilka całych naczyń i liczne fragmenty naczyń ręcznie lepionych i przeważnie obtaczanych w górnej części, zdobionych różnymi wątkami wykonanymi grzebykiem oraz poziomymi pasmami i wałkami plastycznymi. Formy naczyń były workowate, dwustożkowate i o profilu esowatym. Ceramika ta reprezentuje zespół typowy dla zachodnio-środkowej strefy ziem pol. we wcz. fazach wcz. średniowiecza. W starszych badaniach znaleźć tu miano bliżej nie określoną klingę miecza. Osada została zniszczona przez pożar.
Drugą fazę reprezentuje gród pobudowany na ruinach osiedla, otoczony wałem rusztowym o szerokości 3m, wzniesionym na niskim nasypie ziemnym. Od zewnątrz znajdował się 7-metrowy nasyp umocniony kamieniami oraz fosa, od wewnątrz - 3-metrowej szerokości pomost. Jedyną pozostałością zabudowy wnętrza jest fragment bruku kamiennego łączonego przez M. Jahna z bramą i wjazdem do grodu, poza tym w przebadanych partiach nie natrafiono na nawarstwienia wiążące się z tą fazą. W związku z tym wysunięto przypuszczenie, że gród nie był długo użytkowany i podobnie jak wcześniejsza osada został zniszczony przez pożar. Chronologia obu faz obiektu zamyka się w świetle znalezisk w ramach VII i VIII, może początku IX wieku. Wobec braku badań na zapleczu grodu trudno orzec, jaką mógł on pełnić funkcję. Nie wydaje się, aby był intensywniej wykorzystywany dla celów mieszkalnych. Być może zatem należy go zaliczyć do etapu przejściowego pomiędzy obronnymi osiedlami wspólnot rolniczych, a grodami o cechach wczesnofeudalnych. Byłby to zatem gród pełniący częściowo rolę refugium dla okolicznej ludności, a jednocześnie punktu oporu w czasie walk.

opis
https://zabytek.pl/pl/obiekty/popeszyce-grodzisko