Pratulin - zamek?

Hiup Wysłany: 06 Kwi 2010 18:29

Malowniczą drogą przez łąki idziemy do położonej w pobliżu Bugu wsi Pratulin, słynnej z krwawego pogromu unitów, jaki miał tu miejsce w 1874 r.

Istnieje od 1476 r., początkowa nazywała się Homowo i należała do Hornowskich. Niegdyś wśród nadbużańskich miał istnieć zamek; do dziś mieszkańcy wsi pokazują miejsce, gdzie się znajdował, zwane Paleniowszczyzną. W 1686 ówczesny właściciel Tomasz Ostrowski erygował w Hornowie parafię katolicką. W XVIII w. miejscowy majątek przeszedł w ręce hrabiów Potockich. Nazwę Pratulin nadano miejscowości w 1 732 r., rzekomo ze względu na położenie wśród lak (od łacińskiego prata — łąki). Staraniem Joachima Potockiego, w 1754 r, Pratulin otrzymał od króla Augusta III prawa miejskie. Wytyczono rynek, na którego miejscu urządzono potniej park miejski. Jednocześnie miejscowość otrzymała przywilej na jarmarki; dla ożywienia handlu sprowadzono Żydów. Miasto nie miało jednak korzystnych warunków rozwoju, w dodatku kolejny właściciel, Wierusz- Kowalski, wygnał staroza konnych, przez co załamało się rzemiosło i handel.
Kościół filialny istniał we wsi już w XVI w., od ! S7B r. stał się świątynią parafialna. Nowy, murowany kościół wystawiono w 1B3B r. Po uchwaleniu unii brzeskiej w 1596 r. cały okręg bialski, do którego należała wieś, przystąpił do unii i wkrótce obok kościoła stanęła drewniana cerkiew unicka. W 1B52 r. zastąpiono ją nową cerkwią, również drewnianą. To ona właśnie była świadkiem pogromu wiernych unii parafian, których władze carskie silą nawracały na prawosławie, Nazwa „Praiulin" stała się symbolem martyrologii unitów podlaskich.

Za Polska Egzotyczna cz 2, str. 78