Lublin - kościół św. Ducha

Dla miasta Lublina istotne było znaczenie militarne kompleksów kościelnych i klasztornych powstających poza granicami miasta na przełomie XIV i XV w. Stały się one swojego rodzaju „przyczółkami” w systemie obronnym miasta. Wychodzeniu zabudowy sakralnej i klasztornej poza mury, a także wobec organizacji nowych miejsc handlu, towarzyszyła szybko rozwijająca się na tych terenach zabudowa mieszkalna. Istniejące w pobliżu głównej bramy miejskiej zabudowania szpitalne mogły pełnić rolę „barbakanu”. Kościół św. Ducha wzniesiony był na początku XV w. jako murowany, podobnie jak szpital (fundacje z lat 1419, 1421). Pozostałe budynki kompleksu szpitalnego były drewniane, by w razie ataku nieprzyjaciela mogły nie stać się ewentualnym punktem oparcia i zostać łatwo rozebrane lub zniszczone. Możliwym punktem oparcia najeźdźcy, mógłby być jedynie kościół, którego prezbiterium, wzniesione jako kwadratowe, nie posiadało żadnych okien otwierających się na stronę miasta, które mogłyby posłużyć jako strzelnice55. Prawdopodobnie jesz-cze w XV w. kompleks szpitalny został połączony z murami miejskimi, umocnieniami drewniano ziemnymi, przebiegającymi wzdłuż obecnej ul. Świętoduskiej.