Żulin

wieś w powiecie krasnostawskim, w gminie Łopiennik Górny

We wsi znajduje się grodzisko wczesnośredniowieczne. Stanowisko nr 1, nr. rejestru 52/75, obszar AZP 81-87. Lokalnie jest nazywane "Mogiła Szwedzka".

Obecnie obiekt w literaturze określany jest jako Zagrody
(wieś w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Rejowiec)

Wał ziemny w Zagrodach jest najprawdopodobniej pozostałością historycznych umocnień ziemnych dawnego dworu z czasów średniowiecza, jednym z nielicznych tego typu obiektów zachowanych na Lubelszczyźnie i stanowi cenne źródło do poznania rezydencji obronnych.

Usytuowanie i opis

Ziemne założenie obronne (fortalicjum), zwane lokalnie „Zamczyskiem”, położone jest pomiędzy wsiami: Żulin, Kolonia Żulin i Zagrody, około 1 kilometra na północny wschód od zwartej zabudowy wsi Żulin. Stanowisko leży na terenie bardzo eksponowanym - kulminacji wzgórza o wysokości 240 m n.p.m., gdzie znajdują się liczne wychodnie kamienia wapiennego. U podnóża wyniesienia, ok. 750 m na północ w linii prostej od obiektu, rozciąga się bagnista dolina rzeki Białki.

Założenie obronne powstało na planie zbliżonym do kwadratu o wymiarach około 33 x 35 m. Majdan fortalicjum o wymiarach 13 x 16 m, otacza wał ziemny o zachowanej wysokości 1,00 - 1,50 m względem wnętrza i szerokości u podstawy 7 - 9 m. Od strony północnej wał nie zachował się, albo w ogóle nie istniał, a funkcję obronną pełniła jedynie fosa. Głębokość zachowanej fosy otaczającej gródek wynosi około 5 - 6 m względem szczytu wału, zaś jej szerokość 2 - 3 m. Wzgórze, na którym usytuowany jest wał obecnie wykorzystuje się rolniczo, ale sam obiekt nie jest użytkowany i porastają go dość intensywnie krzewy tarniny. Na jego powierzchni zalega spora ilość drobnych kamieni wapiennych, natomiast w bezpośrednim sąsiedztwie występuje wiele zagłębień powstałych zapewne w czasie wybierania kamienia do celów budowlanych.

Historia

Ze względu na mało zadawalające wyniki archeologicznych badań sondażowych i niewielki stopień przebadania, obiekt w Zagrodach można tylko z dużym przybliżeniem uznać za pozostałość historycznych umocnień ziemnych z okresu średniowiecza.

Stanowisko znajduje się w granicach administracyjnych wsi Zagrody, jednak ze względu na bliższe sąsiedztwo zabudowań Żulina, w starszej literaturze było mylnie lokalizowane w tej miejscowości. Obiekt jest całkowicie anonimowy w źródłach archiwalnych.

Oprac. Ewa Prusicka, OT NID w Lublinie, 14-09-2015 r.

opis:
https://zabytek.pl/pl/obiekty/wal-ziemny-pozostalosc-historycznych-umocnien-ziemnych-dawnego-d