Zamch

wieś w powiecie biłgorajskim, w gminie Obsza

Spotkałem się z określeniem, że w Zamchu był zamek, poszukiwania wszelkich informacji zdają się jednak temu zaprzeczać. Moje wątpliwości rozwiewa już informacja ze strony: http://www.zamch.prv.pl
Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z XIV w. Faktem jest że za panowania króla Stefana Batorego,Zamch był już Starostwem. Co zresztą król chętnie wykorzystywał , bywając tu na polowaniach. W mieszczącym się tu pałacyku myśliwskim, dostojnego gościa przyjmował Kanclerz Koronny Jan Zamoyski. W 1578 r. właśnie o jednym z takich pobytów w Zamchu dostojnego gościa, napisał Jan Kochanowski w swym utworze ,,Dryas Zamchana" i Pan Zamchanus" . Dzisiejszą nazwę Zamch odziedziczył od średniowiecznych odpowiedników :Zamech,Zamek,Zamchanus. Będący zalążkiem osady, Dwór straży leśnej Starostwa ,położony był na wzgórzu i otoczony wałem od strony wschodniej gdzie ciągła się bezkresna puszcza. Od strony południowej dworek chroniony był naturalną osłoną rozlewiska rzeki Złota Nitka ( dawniej Neteczka)i wzniesieniem na którym zbudowany jest obecny kościół. Od strony zachodniej dworek nie był chroniony,prowadził tędy szlak do Tarnogrodu i Sieniawy. Świadczy to że dworek nie miał charakteru militarnego lecz typowo osłonny przed dzikim zwierzem,którego w tamtych czasach było mnóstwo w kniei leśnej. Uważam za mylne wywody jakoby w Zamchu był zamek. Nie istnieją żadne zapisy potwierdzające ten fakt. Zaś w aktach ordynacji Zamoyskich z tego okresu istnieją jedynie wzmianki o Dworze straży leśnej i osadzie Zamch. Wszystko wskazuje że pierwsza osada istniała na terenie dzisiejszej dzielnicy ,,Zamosty" przez którą biegł trakt drogowy w kierunku Tarnogrodu oraz ,,Nawozów " trakt do Sieniawy. Właśnie w Zamchu kończyły się granice ordynacji Zamoyskich i część pierwszej osady Zamch należała do ziemi Przemyskiej a pozostała część wraz z osadą straży leśnej, do ordynacji Zamoyskich. Naturalnym wydaje się być istnienie straży leśnej właśnie w Zamchu,albowiem Kanclerz koronny należycie dbał o granice swojej ordynacji.

Jedna katalog zabytków archeologicznych podaje, że we wsi znajduje się zamczysko oznaczone jako: nr. stanowiska 1, obszar AZP 97-86. Obiekt lokalnie nazywane jest "Zamczysko".

ostatecznie gródek stożkowaty
https://zabytek.pl/pl/obiekty/zamch-zamczysko