Nałęczów

z tego co wiem to dwór jest z XVII wieku, dlatego na razie zostaje przesunięty do pałaców

baldymanb Wysłany: 25 Sty 2013 14:51 

http://panel.lfoz.lublin.pl/index/show/id/845/nazwa/naleczow-stary-palac

kalos70 Wysłany: 20 Lut 2017 23:05 

Zamek Starościński w Nałęczowie
Budynek, w którym mieszczą się biura Zarządu i dyrekcji spółki akcyjnej Zakładu Leczniczego „Uzdrowisko Nałęczów”, to dzisiaj obiekt o nikłych śladach budowli stylowej. Wielokrotne przebudowy, [...]

pozbawiły go dawnych walorów architektonicznych. Jeszcze w latach 60. i 70. XX wieku zwany niemal powszechnie „oficyną,” […] dzisiaj jest po prostu już tylko „dyrekcją”, siedzibą Spółki. A przecież jest to budowla zwana niegdyś „zamkiem”, „zamkiem starościńskim”, „kamienicą”, „murowanym dworem,” a po 1771 roku „starym pałacem”, bardzo rzadko, „pawilonem,” i jeszcze później „oficyną pałacową”.

Tak ów stary pałac alias pawilon opisany był w rejestrze „Rzeczy ruchomych y nieruchomych śmiercią niegdy JW Antoniego Małachowskiego Woiewody Mazowieckiego pozostałych przez JW Katarzynę z Działyńskich Małachowską Wojew. Mazow. Tego Małżonkę spisany,” który został sporządzony w marcu 1797 r.: „1 pawilon przy tym pałacu osobny murowany na lewey ręce stoiący także o iednym piętrze, dolne mieszkania sklepione. Gurne z sufitami trzcinowymi, pod tym pawilonem piwnice murowane sklepione, dach na nim gontami pobity stary zły, w ktorym znayduie się mieszkań z garderobą y skarbcem Nr 12. Podłogi w gornych mieszkaniach sosnowe taflowe w krzyżach dębowych, zaś w donych z tarcic długich, oprocz skarbcu w ktorym y w kurytarzach iest posadzka z cegły. Piecow z białych kafli reparacyi potrzebuiących Nr 6 ...”
Nowe centrum administracji, [po grodzie wybudowanym na Wzgórzu Poniatowskiego, a następnie przeniesionym na Wzgórze Kościelne] zredukowane do lokalnych funkcji gospodarczych, wybudowano na wzgórku dominującym nad dolinami obu rzek, dzisiejszej Bystrej i wpadającej doń Bochotniczanki. Miało to miejsce zapewne w 1 połowie XIV wieku i na pewno nie później, jak zaraz po lokacji Bochotnicy na prawie niemieckim, z czym wiąże się powstanie, przy siedzibie zarządcy majątku, tutejszego folwarku.
Nie jest znana, nawet przybliżona, data budowy nowej siedziby włodarzy Bochotnicy. Powstanie murowanej budowli, warownej wieży o podstawie mającej kształt prostokąta zbliżonego do kwadratu, datować można na okres od połowy XIV do połowy XV w. Z czasem obok owej wieży obronnej, zwanej zamkiem, stanął drewniany dwór (bardziej funkcjonalny i nie zawilgocony, jak murowany zamek). Wieża, o grubych murach i sklepionych na par-terze sufitach, obok funkcji mieszkalnych, spełniała rolę schronu i miejsca ostatniej obrony mieszkańców dworu i folwarku przed najeźdźcą. Wieża posiadała także piwnice z murowanymi lochami, podziemnymi chodnikami, którymi można było wydostać się na zewnątrz. Przed 1693 rokiem [po pożarze wieży] zamek przebudowano, dostawiając do części starej, od zachodu część nową, już bez sklepionych sufitów.
Pod starą częścią zamku alias oficyny, jeszcze do końca lat 50. ubiegłego wieku znajdowały się dwukondygnacyjne, głębokie piwnice, obmurowane dużą gotycką cegłą. Z piwnic tych wychodziły 3 obmurowane korytarze lochów. Pierwszy prowadził na południowy-wschód, w kierunku dzisiejszego „Pawilonu Angielskie-go”, drugi na południowy stok płaskowzgórza, gdzie usytuowany jest dzisiaj dwór Górskich [przebudowany w 1880 r. z browaru z gorzelnią], trzeci na południowy-zachód, gdzie stoi budynek zrekonstruowanego pawilonu „Werandki”. Ten ostatni korytarz, jak się wydaje, był najdłuższym tunelem, który służył na pewno, jako droga ucieczki z
oblężonego zamku.

Tekst pochodzi z książki Jerzego Michała Sołdka: Osobliwości, zagadki i tajemnice Nałęczowa. Nałęczowscy powstańcy Sybiracy 1863, wydawnictwo Towarzystwo Przyjaciół Nałęczowa, Nałęczów 2013.