Lublin - Pałac Parysów

Pomiędzy Krakowskim Przedmieściem a kościołem pobernardyńskim Nawrócenia św. Pawła znajduje się plac Wolności, a przy nim duży, czterokondygnacyjny budynek o zwartej bryle, zwany pałacem Parysów. W XVII wieku na jego miejscu stał dom Bartłomieja Wilczka, lubelskiego mieszczanina i prokuratora zgromadzenia sióstr karmelitanek. W 1629 Wilczek przepisał swą posiadłość na Prokopa Leśniowskiego, a ten – na swojego syna Jana Franciszka, męża Anny z Sapiehów. Nieruchomość zapisana była synowi Leśniowskich, lecz ten zmarł jako dziecko. W 1661 właścicielka wyszła ponownie za mąż za Zygmunta Feliksa Parysa (w opracowaniach funkcjonuje również jako Zygmunt Szczęsny Parys), późniejszego kasztelana i wojewodę lubelskiego, który zainicjował rozbudowę domu do rozmiarów pałacu. Budynek zyskał wówczas wysoki łamany dach, narożne alkierze i wysoką bramę wjazdową od ul. Koziej, prowadzącą na przelot do drugiego wejścia od zachodu. Posiadał nie tylko funkcję reprezentacyjną, ale również obronną. Znajdował się w obrębie powiększanych wówczas murów miejskich i strzegł wjazdu do miasta od strony ul. Bernardyńskiej. Wewnątrz znajdował się niewielki prostokątny dziedziniec.