Gozdów

wieś (ok. 1564-1698 miasto) w w powiecie hrubieszowskim, w gminie Werbkowice

GOZDÓW, st. 1, gm. Werbowice, woj. zamojskie, AZP 87-93

gródek średniowieczny (2 poł. XIV-XV w. i okres nowożytny - XVI-XVIII w.)

Badania prowadziła mgr Ewa Prusicka – Kołcon (Regionalny Ośrodek Studiów i Ochrony środowiska Kulturowego w Lublinie). Finansowane przez Regionalny Ośrodek Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego w Lublinie oraz PSOZ. Pierwszy sezon badań.
Stanowisko l w Gozdowie położone jest w odległości około 400 m od zwartej zabudowy wsi, na północ od zabudowań podworskich, na lessowym cyplu w dolinie rzeki Huczwy. Południowa część stanowiska tworzy odrębną całość w postaci kopca o wymiarach 38 X 58 m górującego nad okolicą. Część ta to domniemany gródek, który stał się miejscem badań wykopaliskowych.
Celem badań było rozpoznanie charakteru i chronologii stanowiska, odsłonięcie ewentualnej zabudowy i określenie stratygrafii kopca.
Założono 6 wykopów badawczych o łącznej powierzchni około 2 arów. Prace badawcze na stanowisku ujawniły bogate osadnictwo sięgające od neolitu aż do czasów nowożytnych. Odsłonięto w wyniku badań trzy obiekty neolityczne: grób szkieletowy oraz dwie jamy gospodarcze. Ponadto odsłonięto obiekt mieszkalny, dwa murki fundamentowe oraz rodzaj bruku kamienno-ceglanego; obiekty te są datowane na średniowiecze i okres nowożytny.
W wykopach I i IIIa odsłonięte dwa mury fundamentowe określone jako Mur A i B. Usytuowane były równolegle, wzdłuż osi wschód-zachód, w odległości 2,20 m od siebie. Mur A założony został na planie prostokąta o wymiarach l,00 x 1,60 m i zachował wysokość 1,30 m. Mur B został w dużej części zniszczony przez wkop współczesny i zachował wymiary 1,30 x 0,80 m. i wysokość 40 cm. Oba mury, pełniące przypuszczalnie tą samą funkcję, wykonane zostały w wykopach wąskoprzestrzennych z kamienia wapiennego na zaprawie wapienno-piaskowej. Datuje się je na podstawie naczynia znalezionego pod stopą fundamentową Muru A (ofiara zakładzinowa?) na XlV-XV w.
W wykopie III b odsłonięto nieregularny, o grubości około 30 cm murek wykonany z gruzu kamiennego i nielicznych cegieł tzw. palcówek (Mur C). Jest to zapewne fragment posadzki lub jakaś forma utwardzania terenu. W wykopach II-V odsłonięto obiekt 3, który określono jako relikty budynku mieszkalnego. Zarejestrowano go na długości 19-20 m w postaci nieckowatcgo zasypiska. Obiekt założony został bezpośrednio w calcu. a największa głębokość zarejestrowana w jego obrębie wynosiła 3,80 m poniżej gruntu. Zauważono dwufazowość obiektu. Z pierwszej fazy pochodzą relikty drewna, dobrze zachowane dzięki dużej wilgotności wskutek podmakania gruntu oraz poziom spalenizny i cienka warstwa namulania. Z drugiej zaś fazy jednorodne zasypisko negatywu obiektu o miąższości około 2 metrów z przemieszanym materiałem ruchomym datowanym na XVI-XVIII wiek. Chronologię niższego poziomu użytkowania określono na podstawie ceramiki, wyrobów metalowych i fragmentów odzieży skórzanej na 2 poł. XIV - XV wiek. Pierwotny obiekt, którego rozmiary nie zostały jeszcze ustalone, spłonął. Następnie wkrótce został odbudowany. Udało się ustalić przebieg trzech ścian budynku z drugiej fazy funkcjonowania. Nie uchwycono jednak narożników, ani czwartej ściany, niemożliwe więc było określenie jego wielkości i kształtu.
Dokumentacja z badań znajduje się w archiwum Państwowej Służby Ochrony Zabytków w Zamościu, zaś materiały w Muzeum Regionalnym w Hrubieszowie.
Badania będą kontynuowane.

opis:

https://zabytek.pl/pl/obiekty/grodzisko-3342