Łyszkowice - dwór obronny?

wieś w powiecie łowickim, w gminie Łyszkowice

Pierwsza informacja o curii pochodzi z inwentarza arcybiskupa Zbigniewa Oleśnickiego z 1493 roku. Dwór z folwarkiem zostały odnotowane też w latach 1511/1512. J. Łaski zanotował "praedium archiepiscopate". Istniejące, drewniane zapewne zabudowania musiały być na tyle obszerne aby pomieścić dwór towarzyszący arcybiskupowi. Wojciech Baranowski rozpoczął budowę reprezentacyjnego założenia stawiając na początku XVII wieku drewniany dwór. Rozbudowę założenia rozpoczął arcybiskup Jan Lipski który ok. 1640r. pobudował w ogrodzie częściowo przynajmniej murowany pałac z kaplicą. Jego następca, Wacław Leszczyński po 1658 roku wystawił nowy, drewniany pałac na murowanych fundamentach.
Założenie musiało wyglądać imponująco gdyż w 670 roku Ulryk Werdun określił je mianem "zamku". W 1685 roku budynki straciły swoją świetność.
Całość założenia otoczona była stawami. Powstało zapewne jeszcze w późnym średniowieczu, następnie było sukcesywnie rozbudowywane uzyskując rangę rezydencji arcybiskupów.
Na początku XIX w. zbudowano tu nowy, murowany pałac przy którego wznoszeniu użyto materiałów pochodzących z rozbiórki zamku w Łowiczu.
Założenie nie zachowało się. Jak wynika z planu z 1827 roku położone było ok. 500m na wschód od obecnej drogi wojewódzkiej prowadzącej z Brzezin do Łowicza. Obecni w tym miejscu znajdują się peryferia zabudowań wsi Łyszkowice, pola uprawne i łąki.
Dwór mógł zostać wzniesiony przez arcybiskupów gnieźnieńskich w XV wieku. Można tez przypuszczać, że do czasu budowy w Łyszkowicach drewnianego dworu w XVII wieku przez arcybiskupa Wojciecha Baranowskiego istniał tu jedynie folwark.

dwór z XIX wieku na mapie kwatermistrzostwa z 1830 roku