Szadek

miasto w powiecie zduńskowolskim

Dokładny opis królewskiego dworu na kopcu zawiera lustracja z lat 1628-1632. Relikt kopca otoczonego fosą, położonego na południowy-zachód od miasta nie zachował się. Kopiec został zniwelowany po II wojnie światowej. Znajdował się o około 100m na wschód od funkcjonującego tu dziś kościoła św. Idziego. Królewski dwór wymaga archeologicznego zidentyfikowania i badań terenowych. Siedziba starościńska już w opisie z 1533 roku ukazana została jako zespół budynków dworskich i folwarcznych wśród których budynkiem o cechach obronnych był był "domus fortalic", który otaczała "fossa parva". Podobnie obiekt wyglądał w XVI wieku gdy na otoczonym wodą nasypie wznosił się drewniany parterowy budynek. Powstał on zapewne po 1564 roku gdyz nie wspomina go lustracja z lat 1564-1565. Obronny charakter tego zespołu uległ zatarciu zapewne około połowy XVII wieku być może w związku z potopem szwedzkim. Nie poświadcza go już lustracja z 1661 roku, a inwentarz z roku 1725 wręcz stwierdza, że w Szadku "dworu nie masz tylko folwark".

Najstarszą częścią miejscowego zespołu osadniczego jest stary Szadek (antiqua Schadek), przekształcony w przedmieście nazywane Podgórzem. Pierwsza pisana wzmianka o mieście pochodzi z 1295 r. kiedy to król Władysław Łokietek nadał rycerzowi Wilczkowi dwa łany ziemi "apud civitatem nostram Schadek" (pod miastem naszym Szadkiem). Początek Szadkowi dała prawdopodobnie osada powstała w XI w. nad istniejącym tu niegdyś jeziorem. Dokumenty lokacyjne zaginęły, o prawach miejskich Szadka dowiadujemy się z potwierdzenia lokacji miasta przez Władysława Jagiełłę w 1401 r. Od 1362 r. odbywały się tu sądy wiecowe ziemi sieradzkiej. Największy rozkwit miasto przeżywało w XV i XVI w.