Stryków

Na szczególną uwagę w Strykowie zasługuje stanowisko archeologiczne, zawierające pozostałości siedziby obronnej datowanej na XVI–XVIII w. Obiekt określany mianem zamku, lub fortalicji wzmiankowany jest w źródłach od początku XVI w. Dopiero w 1997 r. w wyniku badań archeologicznych udało się określić jego lokalizację. Założenie obronne leży na południowy-zachód od obecnego Strykowa. Kopiec ma podstawę okręgu o średnicy około 40–45 m i wysokość około 1 m. Od zachodu otacza go kanał melioracyjny, usytuowany prawdopodobnie w miejscu dawnej fosy. Na powierzchni kopca odkryto ceramikę naczyniową, fragmenty kafli piecowych i cegieł, grudki zaprawy wapiennej, wstępnie oszacowane na XVI–XVIII w. W toku dalszych prac na odcinku kilku metrów odsłonięto prawdopodobnie fragment zwalonego pomostu nad fosą, lub relikt umocnień przedpiersia nasypu kopca. W innych wykopach znaleziono fragmenty kamiennych bruków, które mogą być pozostałością kamiennej okładziny stoku kopca. Wysunięto z tego wniosek, że kopiec mógł być na planie czworoboku. W jego centrum odsłonięto fragmenty trzech obiektów. Pierwszy z odkrytych obiektów wzniesiono z kamieni eratycznych na zaprawie glinianej, wykorzystując także tzw. cegłę palcówkę. Obiekt ten jest najprawdopodobniej budowlą z XVII w. Odkryto także fragment podpiwniczenia z brukowaną podłogą, oraz jak się wydaje, trzy kamienne stopnie zejścia od strony wschodniej. Odsłonięte fragmenty nie pozwalają niestety na pełną rekonstrukcję planu założenia. Odkryto także, że obiekt ten przecina starszy obiekt, usytuowany na południe od pierwszego. Była to drewniana budowla na planie kwadratu o boku 5 m, a znalezione relikty to pozostałości spągowej partii podpiwniczenia. Budowla ta prawdopodobnie została zniszczona w czasie pożaru w drugiej połowie XV w. Odsłonięto także ślady trzeciego obiektu, drewnianego. Datowany okres jego funkcjonowania to koniec druga połowa XV w. początek XVI w. Funkcjonowanie tego założenia określa się na czas między połową XV w., a przełomem wieków XVII i XVIII. Za fundatora pierwszego obiektu uważa się rodzinę Strykowskich herbu Leliwa, lub ród Kurozwęckich. Być może istnieje jeszcze nie odkryta, starsza siedziba właścicieli Strykowa, datowana na co najmniej XIV w. Ostatnia budowla została opuszczona dopiero na przełomie XVII i XVIII w. W roku 1812, Niemcewicz widział wał dawnego zameczku, co jest ostatnią znaną informacją o tej budowli (www.zamkilodzkie.pl).