Kąty Walichnowskie

wieś w powiecie wieruszowskim, w gminie Czastary

Grodzisko stożkowate znajduje się w północno - zachodniej części miejscowości, nad potokiem. Są to pozostałości starszej siedziby rycerskiej, przypuszczalnie z okresu średniowiecza. Grodzisko znajduje się w pasie drzewostanu łęgowego, ciągnącym się na zachód od zabudowań wsi i zakładu produkcyjnego, w odległości około 300 m od zakrętu tworzonego przez drogę z Kątów Walichnowskich do Walichnowów i około 150 m od ogrodzenia zakładu produkcyjnego. Tutejsza ludność miejsce to od zamierzchłych czasów nazywa "Łysą Górą" a otaczające je bagniste tereny - "Piekłem". Grodzisko w Kątach Walichnowskich jest obiektem typu nizinnego, usytuowanym w dolinie potoku, którego koryto oddziela obiekt od wyraźnej krawędzi wysoczyzny. Ma ono postać kopca na rzucie zbliżonym do czworoboku (prawie okrągłym), o wysokości względnej około 1,5 m i średnicy około 30 m. W otoczeniu kopca zachowały bagniste relikty otaczającej go fosy o szerokości około 20-30 m. We wschodniej części kopca, blisko jego wierzchołka, znajduje się ślad po dużym, płytkim wkopie, którego pochodzenie można wiązać z zachowanymi wśród miejscowej ludności wspomnieniami na temat wydobywania z kopca cegły. Zachowane źródła historyczne nie zawierają niestety żadnych wzmianek na temat obiektu obronnego w Kątach Walichnowskich, a pozostałe po owym obiekcie grodzisko nie było badane i nie posiada określonej metryki archeologicznej. Zdaniem L. Kajzera, forma i usytuowanie grodziska przemawiają za datowaniem go na wiek XV, w związku z czym można by uważać je za pozostałość obronnej siedziby rycerskiej Wieruszów. L. Kajzer nie wyklucza wprawdzie późniejszej, XVII-XVIII-wiecznej metryki obiektu, ale uważa ją za mniej prawdopodobną. Przekazy na temat wydobywania gruzu ceglanego z grodziska sugerują, że na szczycie kopca wznosiła się niegdyś murowana budowla, zapewne typu wieżowego. Obiekt jest silnie zadrzewiony, otoczony wysmukłymi olchami i porośnięty krzewami jeżyn i czeremchy, co znacznie utrudnia jego ogląd.
Autorski opis Zbigniewa Bereszyńskiego opublikowany za zgoda autora serwisu: http://www.ziemialodzka.pl - Piotra Sölle