Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska
Forum miłośników średniowiecznych fortyfikacji (zał. 05 Lis 2007)
O zamku w Łasinie osobiście nic nie wiem. Jednak istnieje tam jezioro Zamkowe, jedna z nieistniejących już stron wspomina zamek, lakonicznie ale jednak...
Historia Łasina, jako miasta rozpoczyna się od grudnia 1298r., kiedy mistrz krzyżacki Meinhard z Querfurtu wydaje pierwszy przywilej na założenie miasta Łasina i zezwala Janowi z Lasu na lokację miasta na prawie magdeburskim. Jan de Nemore był prawdopodobnie potomkiem braci Mateusza lub Jakuba. Na podstawie tego przywileju Jan z Lasu (z łac. De Nemore) dostał na założenie miasta ziemie położone wokół jeziora Łasińskiego. Obszar ziem przeznaczonych dla Miasta nie był szczegółowo określony i obejmował tereny od Rogóżna do wsi Arnolda z Wałdowa. W dziedziczną własność dostał wspomniany Jan 15 włók ziemi, urząd sołtysa oraz prawo do pobierania 1/2 opłat za rozprawy sądowe. Każda dziesiąta włóka wolna była od wszelkiej daniny, a od reszty włók po 15 latach bezpłatnego użytkowania Łasin miał opłacać na św. Marcina po pół denara i po dwie kury. Jezioro Łasińskie z dopływami pozostało własnością Zakonu. W 1407r. wielki mistrz Krzyżacki Konrad von Jungingen wydał przywilej zgodnie z którym miasto miało płacić na zamek tylko czynsz roczny i zwolnione było z jakichkolwiek innych świadczeń. Żaden z wyżej wymienionych dokumentów nie zachował się do dnia dzisiejszego. W 1410r. zostały one wraz z innymi dokumentami ukryte w ziemi gdzie zniszczyła je wilgoć. dokonano tego na wieść o zbliżających się wojskach Władysława Jagiełły. Pomimo zwycięstwa pod Grunwaldem Łasin wraz z przyległymi ziemiami pozostał przy Zakonie. Nie został on zdobyty przez wojska polskie. W wojnie 13-letniej Łasin wielokrotnie był oblegany przez wojska polskie, ale miasto broniło się dzielnie i dopiero w roku 1461 w dniu Wszystkich Świętych został zdobyty.
karla Wysłany: 02 Gru 2009 13:42
ŁASIN JA WAM POWIEM TYLE CO WIEM OD DZIADKÓW KTÓRYCH JUŻ NIE MA - ZAMEK W ŁASINIE BYŁ NA DZISIEJSZYM JEZIERZE ZAMKOWYM WEDŁUG RELACJI TYCH OSÓB JEŚLI BYŁY JAKIEŚ MURY TO SĄ ZATOPIONE. NA JEZIORZE SA TRZY WYSPY BARDZO BLIZKO POŁOŻONE TO NA NICH MIAŁ STAĆ ZAMEK ŚLADÓW PO ZAMKU NIE WIDAĆ ZIMĄ BYŁAM NA WYSPACH I NIC NIE WIDZIAŁAM , LATEM ZAPEWNE WIECEJ MOŻNABY ZOBACZYĆ KIEDY JUŻ WSZYSTKO ODMARŹNIE.
SŁYSZAŁAM TEŻ RELACJE ROCZNIKÓW 50-60TYCH KTÓRZY ZA CZASÓW SWOJEJ MŁODOŚCI PŁYWALI W TYM JEZIORZE JEDEN PAN MÓWIŁ ZE WYSPY ŁĄCZY KAMIENNY MUR CIĘZKO OKREŚLIĆ CO TO JEST KORYTARZ, MUR OBRONNY JEST POD WODĄ , INNA OSOBA MÓWIŁA ZE WIDZAŁA JAK KOLEGA STAŁ MIĘDZY WYSPAMI I WODY MIAŁ DO UD NA ŚRODKU JEZIORA TO RACZEJ JEST GŁĘBOKO. BADAM TE INFORMACJE ALE NIEZWYKLE MAŁO ICH JEST 
W SAMYM ŁASINIE NIE MA ZADNYCH MURÓW
JEZIORO W TYM MIEJSCU JEST PŁYTKIE WIDAĆ TEŻ ŻE ODLEGŁOŚCI MIĘDZY WYSPAMI SA MAŁE
POZA TYM TO WŁASNIE NA TYCH WYSPACH ZNALEZIONO
FIGURKE KOBIETY 
ZAMEK NO CÓŻ POZOSTAJE TAJEMNICĄ GDZIE STAŁ PRZEZ WYSPY PROWADZIŁA DROGA DO ZAMKU TAKĄ OTRZYMAŁAM INFORMACJE, PO OSTATNIEJ WIZYCIE W ŁASINIE.
|
|
|
|
Ulica Zamkowa w Łasinie, skąd ta nazwa w tym mieście?
jezioro Zamkowe, czy kryje w sobie tajemnicę łasińskiego zamku?
|
Marek Szajerka Wysłany: 29 Sie 2011 19:53
W okresie staropolskim Łasin podlegał staroście, rezydującemu na zamku w Pokrzywnie. Odnośnie średniowiecza przekazy źródłowe wskazują na istnienie fortyfikacji murowanych.
Wg przywileju wielkiego mistrza Konrada von Jungingena z 1407 r. Łasin miał obowiązek płacić czynsz roczny na zamek. Dotyczyło to zamku w Rogóźnie. W czasach staropolskich, po upadku znaczenia Rogóźna, Łasin i Rogóźno podlegały pod Pokrzywno.
Przypuszczam, że lokalizację miasta z Rogóźna przeniesiono do Łasina. W XVI w. istniała tradycja, że Rogóźno to zaniechana przez Krzyżaków lokalizacja miasta, które założono w innym miejscu.. Cały zamek w Rogóźnie z przedzamczami należy do kategorii zamków miejskich. Możliwe, że takim zamkiem typu miejskiego był Łasin. Pośrednim dowodem na istnienie murów miejskich jest lokalizacja kościoła parafialnego p.w. św. Katarzyny. Kościół zbudowano w 1328 r w południowej części miasta, przy Bramie Południowej i graniczył z murami miejskimi.
W okolicznościowej książce" Łasin 1298-1998" Marian Wesołowski, pracownik grudziądzkiego muzeum napisał:
"Zamek krzyżacki.
Krzyżacy otoczyli miasto murami, wałami i fosami, a przylegające do miasta jeziora i trzęsawiska naturalne wzmacniały jego obronność. W rejonie obecnej ul. Zamkowej wybudowano zamek obronny, który w dziejach miasta zyskał sławę m.in niezdobytej warowni okresu wojny trzynastoletniej. Z czasem znaczenie zamku zmalało, a budowla uległa całkowitemu rozebraniu i zniszczeniu.
Obecnie nazwy ulic takie jak: Wałowa, Podmurna, Zamkowa oraz nazwa jezioro Zamkowe odnoszą się do owych czasów.
--------------------------------------
Marek Szajerka Wysłany: 05 Wrz 2013 22:02
Na portalu MM Moje Miasto Grudziądz ponownie poruszyłem kwestię zamku w Łasinie, w komentarzu do artykułu:
za: Zamki państwa krzyżackiego w Polsce
W nocy z 31.10/01.11 1461 roku liczny oddział polskich wojsk zaciężnych pod dowództwem Piotra Dunina nadciągnął pod Łasin i znienacka zaatakował odnosząc zwycięstwo. Zamek i miasto zostały zaskoczone. Nie były należycie strzeżone ze względu na święto. Bramy były otwarte, załoga zamku niekompletna i rozpuszczona. Miasto i zamek zostały splądrowane i spalone. Część załogi obecna w zamku została wzięta do niewoli. (...) Nieznane są dalsze losy zamku łasińskiego. Zapewne uległ zniszczeniu w działaniach wojennych i został rozebrany. Pozostała tylko historyczna nazwa Jeziora Zamkowego i ulicy Zamkowej w mieście.
Czyli był
Marek Szajerka Wysłany: 14 Lip 2018 21:41
uż się kiedyś na ten temat wypowiadałem. Powtórzę tylko swój pogląd.
Zamek w Łasinie usunęli ze świadomości historycznej zapewne historycy w XX w.
W kategorii myślowej XV w. taki zamek istniał. To jest identyczna sytuacja jak z Pokrzywnem i Rogóźnem. Dla kronikarza Jana Długosza były to miasta. Tak je ujął w Banderia Prutenorum. Natomiast historycy w XIX-XX w. odebrali tym miejscowościom status miast w XV w. Te obszary zakwalifikowano wyłacznie jako tereny zamków.Podobnie Z Grudziądzem. W obrębie murów do XVIII w. to teren zamku, dzierżawiony przez mieszczan. Właściwe miasto nie miało murów i było w innym miejscu. Konserwatyzm badawczy jest tak ogromny, że nie przyjmuje się tego do wiadomości. Nawet zignorowano oryginalny plan geodezyjny Zamku Wysokiego z siatką transwersalną, z poł. XVIII w. i propaguje się fikcyjny plan zamku, ustalony w okresie okupacji hitlerowskiej.
Powracając do kwestii Łasina. Rozebranie w XIX w. murów obronnych spowodowało zniknięcie z krajobrazu zamku.
Gdy porównamy wielkość tych zamków do kompleksu zamkowego w Malborku, ok. 25 ha, to:
Grudziądz ma ok. 20 ha,
następnie Rogóźno i Pokrzywno oraz oczywiście Łasin.
Zapewne to było 5 największych zamków na terenie państwa krzyżackiego.
Jeżeli chodzi o Grudziądz, to w 1255 r. Krzyżacy przyszli tu na gotowe i przejęli niedokończony klasztor cysterski, budowany przez ok. 30 lat.
Kolebką mylnej interpretacji jest Toruń. Do zamku w Toruniu historycy wszystko w zasadzie porównują, stawiając go na przedzie klasyfikacji. Prym w tym wiodą naukowcy z UMK.
Przykładowo najgłębszą na terenie państwa krzyżackiego studnię zamkową w Grudziądzu, ok. 50 głębokości, na UG zakwalifikowano jako wykopana przez cystersów przed przybyciem Krzyżaków, podobnie z mostami w Grudziądzu. Na Politechnice Gdańskiej zakwalifikowano, jako romańskie, przedkrzyżackie.
michu3 Wysłany: 26 Lip 2018 15:18
| Marek Szajerka napisał: |
|
Jakieś dowody na to są? W dokumentach nie ma niczego na ten temat. Badania archeologiczne także nie wykazały żeby istniał tam klasztor cystersów.
| Marek Szajerka napisał: |
|
Owszem, bo był to jeden z najstarszych obiektów zamkowych. W dodatku jest ten zamek dość dobrze zbadany. Trudno więc do niego nie porównywać innych obiektów.
| Marek Szajerka napisał: |
|
Kto zakwalifikował? O ile wiem to na wschód od dolnej Wisły nie było żadnej zabudowy romańskiej. Niech pan poda nazwę publikacji naukowej i autora, gdzie stwierdzono, że w Grudziądzu istniał jakiś obiekt o stylistyce romańskiej. I że cystersi coś tam wybudowali. Ja nic takiego nie słyszałem żeby przed przybyciem do Prus i Ziemi chełmińskiej i michałowskiej Krzyżaków powstawały tam zabudowania murowane.
Marek Szajerka Wysłany: 30 Lip 2018 22:03
Proponuję Autorowi postu zrobić Sobie wycieczkę do Grudziądza. Zwiedzić Górę Zamkową i porównać tam opisy ze stanem faktycznym murów. Przypuszczalnie Autor postu po tej wycieczce inaczej spojrzy na Warszawę i Most Bramy Krakowskiej, trzeba zejść pod przęsło mostu by dostrzec jego unikalność w powiązaniu z mostami w Grudziądzu (mosty bram Toruńskiej i Bocznej).
Krzyżacy cofnęli się z technologią i na przełomie XIII/XIV w zaczęli stosować cegły romańskie?
Polecam też przewodnik Stefana Nieźdwieńskiego w Internecie. W wyszukiwarce:
http://grudziadz.m.romanizm.pl/
Warto przeczytać też ten artykulik. Skąd budowla romańska w Kwidzynie?
http://malbork.name/misja-cystersow-w-prusach/
Warto przy tum wiedzieć, że 22.12.1255 r. biskup pomezański Ernest przekazał Grudziądz Krzyżakom i przeniósł swoją siedzibę i katedrę do Kwidzyna.
Życzę ciekawych osobistych odkryć.
Swoje wątpliwości, co do rzetelności badań archeologicznych w XXI w. wyraziłem m.in. na stronie:
Cypis2018 Wysłany: 19 Lip 2023 22:27
|
|
|||
Czy może Johannes Guise dotarł do Łasina i coś naszkicował ? Czy była jakaś archeologiczna próba weryfikacji hipotezy o lokalizacji zamku na wysepkach na jeziorze zamkowym ? Lub na brzegu po drugiej stronie jeziora i drodze przez wyspy ? zamieszczam dwa rysunki z zauważonymi przeze mnie anomaliami oraz zdjęcie największej wyspy z możliwą większą powierzchnią (linie tataraku) , przy niższym poziomie wody.
|
|||
Marek Szajerka Wysłany: 15 Sie 2023 13:17
Lakoniczny raport archeologiczny z 1979 r.:
https://bazhum.muzhp.pl/media/files/Informator_Archeologiczny_badania/Informator_Archeologiczny_badania-r1979-t13/Informator_Archeologiczny_badania-r1979-t13-s109/Informator_Archeologiczny_badania-r1979-t13-s109.pdf
Wg, którego tak naprawdę nadal nic nie wiadomo, a szkoda
Marek Szajerka Wysłany: 15 Sie 2023 19:51
Zgadza się. Tu natomiast raport z badań archeologicznych w 1992 r. na terenie miasta:
s. 165-173.
https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/77048/edition/82771/content
s. 168, znaleziono fragment ostrogi z gwiaździstym bodźcem, z XIII-XIV w.
O tyle dla Nas interesujące, że ulica Wrzosowa jest w pobliżu jeziora
https://mapy.e-turysta.pl/kujawsko-pomorskie/lasin/ul-wrzosowa/#map=17/19.0905/53.5179
Cypis2018 Wysłany: 16 Sie 2023 16:27
|
|
|
| Czyli nadal wiemy , że nic nie wiemy o w miarę dużym zamku. |
Marek Szajerka Wysłany: 16 Sie 2023 17:13
niestety nie
Marek Szajerka Wysłany: 16 Sie 2023 17:51
Pozostaje rozpatrywać Łasin w kategorii zamku typu miejskiego. Rozebranie murów było jednoznaczne ze zniknięciem zamku.
https://paradoks.net.pl/read/3618-zamki-architektura-obronna-w-sredniowieczu
Łasin w świetle dokumentów:
https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/en/zespol/-/zespol/103630
Cypis2018 Wysłany: 16 Sie 2023 23:24
|
|
|||
No i powyższy tekst wyklucza się chyba wzajemnie . Jeżeli Łasin był jednym z 5 największych zamków , to raczej nie był zamkiem typu miejskiego. |
|||
Marek Szajerka Wysłany: 17 Sie 2023 7:32
Łasin nie odgrywał również jakiejś znaczącej roli administracyjnej w regionie.
Można tylko snuć domysł, że na terenie zamku w Rogóźnie nie powstało miasto, ponieważ zasiedlony został Łasin.
Są tylko, przekazy, że miał mury obronne.
W Banderia Prutenorum jest zarówno chorągiew wójta rogozińskiego i miasta Rogóźno oraz odrębna miasta Łasina
https://pl.wikipedia.org/wiki/Banderia_Prutenorum
Co do chorągwi miasta Łasina Autor podał zdania podzielone.
Łasin w herbie ma głowę św. Jana Chrzciciela. Jeśli autentyczność jest podważana, miasto mogło wystąpić pod Grunwaldem po wspólną chorągwią wójta.
Faktycznie pod Grunwaldem nie ma też indywidualnej chorągwi miasta Grudziądza. Jest tylko chorągiew komturii.
Miasto w herbie miało wtedy tylko postać biskupa.
Czy był jakiś konflikt z mieszczanami, że pokazowo chorążego ziemi chełmińskiej Mikołaja z Ryńska ścięto w maju 1411 r. w Grudziądzu? W czasie bitwy pod Grunwaldem odmówił udziału w walce.
https://pl.wikipedia.org/wiki/Miko%C5%82aj_z_Ry%C5%84ska
Cypis2018 Wysłany: 17 Sie 2023 11:35
Jak patrzę na mapę Henneberga , to jednak Łasin jest "wielkością" zbliżony do innych pobliskich miejscowości ważnych dla Zakonu. Czymś Henneberg się kierował tak przedstawiając Łasin.
Druga , ciekawostka , na mapie miejscowość jest jakby otoczona wodą z trzech stron. Więc albo poziom jeziora był wyższy i od północy była woda , albo miejscowość i zamek były "głębiej" w jeziorze (bardziej na wschód).
Ostatni post: Zamek w Grudziądzu Nasz najnowszy członek: Kazadii Ostatnie wpisy Nieprzeczytane wpisy
