Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska
Forum miłośników średniowiecznych fortyfikacji (zał. 05 Lis 2007)
Temat uniwersytetu na terenie obecnego Grudziądza był już w rozproszonych postach poruszony we wcześniejszej wersji tego Portalu.
Warto go w skondensowanej wersji powtórzyć. Ma to duże znaczenie dla dziedzictwa kulturowego Polski. Pokazuje on, że ten region Europy nie był zacofany względem Europy Zachodniej, gdyby brać za punkt wyjścia utworzenie Akademii Krakowskiej w 1364 r.
Ok. 140 lat wcześniej, konkretnie na terenie pruskiej Pomezanii , w widłach Osy powstał kampus uniwersytecki z kościołem kolegiackim. Kampus założono na terenie katedry, czyli stolicy, Biskupa misyjnego Prus św. Chrystiana. Tak jak, zbudowany ok. 150 lat później Campus New College Oxford, był on podobny do założenia klasztornego. Miał swoje własne, wewnątrz przedzamcza miejskiego fortyfikacje.
Ich obecność niewątpliwie budzi zdziwienie, skąd w obrębie obecnego Starego Miasta wewnętrzne potężne fortyfikacje.
Czytelna dawana brama na teren kampusu od strony północnej
https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/222678/edition/221331/content
Brama od strony wschodniej na teren średniowiecznego kampusu
https://warszawa.naszemiasto.pl/grudziadz-podziemny-furta-przy-ul-mickiewicza-1/ar/c4-2598708
Korony murów obronnych
https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/273608/edition/270955/content
Zagadnienie istnienia uniwersytetu średniowiecznego z 1 poł. XIII w. na terenie obecnego Grudziądza pojawiło się ok. 25 lat temu.
Od razu spotkało się z sprzeciwem historyków z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Rocznik Grudziądzki, T.15: 2003,
Pierwszy artykuł w tym tomie
https://historicus.umk.pl/pages/tom_XV/
Artykuł w XV tomie Rocznika Grudziądzkiego traktuję w kategorii paszkwilu i hejtu.
W skrócie redaktorzy materiałów z sesji cysterskiej w Pelplinie usunęli cały aparat źródłowy z mojego referatu. Opublikowali tylko to co przeczytałem sali w ciągu 15 minut. Następnie doktor z UAM zrecenzował ten spreparowany przez redaktorów referat.
Takie są obecnie niekiedy metody badań w środowisku akademickim, których elementem są cenzura prewencyjna i recenzje z kategorii hejtu.
W tym samym roku opublikowałem artykuł o szkole kolegiackiej w Piotrkowskich Zeszytach Historycznych
Artykuł do druku dopuścił redaktor naukowy Piotrkowskich Zeszytów Historycznych prof. dr hab. Andrzej Wałkówski, mediewista specjalista od skryptoriów cysterskich i szkolnictwa .
Następnie w 2017 r. w Biuletynie Koła Miłośników Dziejów Grudziądza. W następstwie rozwoju technologii internetowej pojawiła się możliwość poszerzenia bazy źródłowej do tego zagadnienia
Bulla papieska odnosząca się do założenia Akademii Chełmińskiej nie mówi o założeniu a dosłownie przeniesieniu do miasta godniejszego , czyli stołecznego Chełmna.
W tym zbiorze źródeł tłumaczenie bulli papieskiej dotyczącej Akademii Chełmińskiej:
https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/15550/edition/27048/content
Do przeniesienia nie doszło, ponieważ na terenie obecnego Rynku był kampus szkolny, starszy od kampusu New College Oxford. Nawet w w XIII w. był w Grudziądzu mincerz. Osoba niezbędna do funkcjonowania uniwersytetu.
- Froelich „przerobił” szkołę kolegiacką w Grudziądzu na szkołę protestancką od 1540, jak protestantyzm jeszcze w Grudziądzu się nie zakorzenił.
Artykuł do druku dopuścił redaktor naukowy Piotrkowskich Zeszytów Historycznych prof. dr hab. Andrzej Wałkówski, mediewista specjalista od skryptoriów cysterskich i szkolnictwa .
Artykuł w XV tomie Rocznika Grudziądzkiego traktuję w kategorii paszkwilu i hejtu.
https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/88587/edition/93103/content
W skrócie redaktorzy materiałów z sesji cysterskiej w Pelplinie usunęli cały aparat źródłowy z mojego referatu. Opublikowali tylko to co przeczytałem sali w ciągu 15 minut. Następnie doktor z UAM recenzował ten spreparowany przez redaktorów referat.
Następnie po kilku latach, w 2012 r. Profesor Teresa Borawska w Roczniku Grudziądzkim napisała o studentach z Grudziądza, podając ich biogramy. Za to zostałem wyśmiany przez doktora z UAM. W swoim artykule Profesor Borawska nie podała ani tego paszkwilu , ani mojego artykułu z Piotrkowskich Zeszytów Historycznych.
https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/88587/edition/93103/content
W załączniku też prezentacja multimedialna do jednej z moich prelekcji a temat szkoły kolegiackiej.
Ta szkoła była uważana za zaginioną, przez profesora Antoniego Karbowiaka, na pocz. XX w.
By odczytać historię Grudziądza, dzieje szkolnictwa od XIII w. trzeba zlokalizować Grudziądz lokacyjny i siedzibę św. Chrystiana biskupa misyjnego Prus.
Lokacyjne miasto założono między pierwsza a druga lokacją Chełmna, na obszarze między obecnym kanałem Trynka a ujście Rowu Hermana. Jest to obszar trzykrotnie większy od obszaru Grudziądza w obrębie murów.
Grudziądz w obrębie murów , w widłach Ossy, był do 1255 r. na terenie pruskiej Pomezanii. Tu była katedra biskupa Prus w szerokim tego pojęcia znaczeniu. To był Christburg, który zamienił na Kwidzyn biskup pomezański Ernest i przeniósł katedrę do Kwidzyna.
Ta katedrą podzielili się Krzyżacy z biskupem chełmińskim Heidenrikem.
Szkoła pozostała na miejscu i pełniła rolę kolegiackiej a kościół św. Mikołaja był kolegiata dla diecezji chełmińskiej i jednocześnie dla szkoły
Na terenie swojej katedry św. Chrystian założył szkołę z kampusem , przypominającym rozplanowanie klasztoru. Ten kampus szkolny przetrwał do XVIII w. Szkoła tez funkcjonowała do XVIII w., pod różnymi nazwami. Jedno co się nie zmieniło to struktura.
Był tu model boloński, rektorami byli studenci .
Szczegóły odnośnie geografii historycznej:
https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/270456/edition/267855/content
Szczegóły odnośnie tożsamości Grudziądza z Christburgiem wg X. Froelicha.
https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/270462/edition/267860/content
Kwestia lokacji Grudziądza
https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/273582/edition/270930/content
Kwestia rezydencji biskupa Prus i co się z nią stało.
https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/273601/edition/270949/content
Podsumowując:
- Uniwersytet założony przez św. Chrystiana nie ma nic wspólnego z lokowanym w XIII w. mieście Grudziądz.
- Dla diecezji chełmińskiej w średniowieczu: katedra w Chełmży; rezydencja biskupa w Lubawie
- Zaginione: szkoła kolegiacka oraz kolegiata na terenie obecnego Grudziądza.
- Tego terenu nie można utożsamiać z miastem lokacyjnym z XIII w.
- Nie można przenosić rozwiązań prawnych odnośnie założenia uniwersytetów z 2 poł. XIV w. do 1 pł. XIII w.
- Bulle papieskie dotyczące Akademii Chełmińskiej dotyczą wprost przeniesienia uczelni do Chełmna a nie jej założenia od podstaw. Dlatego jej tam nie odnaleziono i historycy uznali, że do realizacji fundacji nie doszło.
- Cała infrastruktura od ok. 160 lat była na terenie obecnego Grudziądza.
- To zapewne funkcjonującemu uniwersytetowi przed Krzyżakami zawdzięczamy ponadczasowe prawo chełmińskie.
- To dla regionu powinien być powód do dumy, że w Grudziądzu odrębny kampus szkolny były ok. 150 lat wcześniej jak w New College Oxford.
W 2015 r. polemizowałem z Dawidem Schoenwaldem na temat rzekomego fałszerstwa własności kościelnej w Grudziądzu.
Artykuł D. Schoenwalda
https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/222147/edition/220641/content
Mój
https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/222602/edition/221273/content
W 2017 r. D Schoenwald był współautorem Atlasu , w którym pokazano plan z ok. 1700 r. (plan 18).
Nie znając planu miasta z ok. 1700 r.,( plan 18) w atlasie wydanym przez Muzeum, prawie identycznie ponad 20 lat temu odczytałem własność kościelną aż do Bramy Łasińskiej. Cztery kwartały północno- zachodnie są zwarte, bez rozgraniczenia ulic.
Kościół św. Mikołaja prawnie, nie zwyczajowo przejął obowiązki parafialnego dopiero w 1618 r. po dokonaniu actum profanum dla kościoła parafialnego św. Jerzego. Nieważne, że od półwiecza był opuszczony.
https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/227565/edition/226561/content
Przekłamanie historyczne odnośnie rzekomej szkoły ewangelickiej na Rynku od 1540 r.
Przekłamanie służy zamaskowaniu średniowiecznego kampusu uniwersyteckiego z 1 poł. XIII w.
Tu fragment z dzieła Froelicha (1868 r):
Pierwsze ślady wiary luterskiej sięgają w dwudziestolecie szesnastego wieku. 1524 podróżowała komisja 50 koni silna, z Królewca do Pressburg [Bratysława] przez Grudziądz. Pomiędzy innymi znajdował się biskup Erhard Queis von Riesenburg [z Prabut], który na skutek prośby starosty Jana Sokołowskiego pierwsze luteranizmowi korzystne kazanie w grudziądzkiej farze odprawił. Pomimo, że przed rokiem 1552 żaden właściwy luterański pastor w Grudziądzu nie był czynny, na wstępie dokumentu z 1533 r. wymienione zmniejszone dochody miejscowego proboszcza prawdopodobnie powiązane było z zmniejszeniem się ilości ludzi należących do starego kościoła. W kronice kościoła ewangelickiego z 1863 r. w Grudziądzu, otworzył król Zygmunt August, który był zwolennikiem tej nowej wiary i ja popierał w dniu 15 kwietnia 1569 r. kościół Św. Ducha ewangelickiemu kultowi.††) Prawie że równocześnie katolicki miejscowy ksiądz Mathias a Strepcz tej nowej nauce się przyłączył i gdy w 1572 r. z śmiercią uszedł, zdawało się, że katolicyzm w Grudziądzu wygasł.
Jak można pisać o miejskiej szkole protestanckiej, skoro jeszcze w mieście nie było zorganizowanego protestantyzmu przez kilkanaście lat następnych.
W tym miejscu było seminarium dla księży misjonarzy dla nowej ewangelizacji Prus pod wezwaniem św. Wojciecha musiało kolec w oczy. Seminarium funkcjonowało do I rozbioru Polski przez okres ok. 100 lat. Wkrótce po rozbiorach postawiono tam zbór ewangelicki.
Wykonałem takie zestawienie dat, kiedy w źródłach jest uchwytny kościół św. Mikołaja, jako rzekomo farny od założenia miasta w XIII w.
Zestawienie może zaskakiwać. Ma ono charakter poglądowy. Nie jest oczywiście kompletne. Do tego trzeba dodać, że np. w XVII w. nie był to samodzielny kościół parafialny, tylko był prepozyturą odległego od Grudziądza kilkadziesiąt kilometrów kościoła św. Katarzyny w Łasinie. Niewątpliwie był to kościół kolegiacki dla szkoły w kwartale obecnego Rynku od XIII w.
Narzucenie na Grudziądz kalki Torunia i Chełmna zadecydowało o takiej a nie innej narracji historycznej odnośnie tego miasta.
Zestawienie w załączniku
Ostatni post: Warszawa - Wał Zygmuntowski Nasz najnowszy członek: Kazadii Ostatnie wpisy Nieprzeczytane wpisy
