Sułkowo

Wzgórze położone 3 kilometry od szosy Lubraniec–Izbica Kujawska i około 800 metrów od zabudowań dawnego majątku w Sułkowie, przy wschodniej krawędzi doliny strumienia spływającego do rzeki Zgłowiączki to … doskonale zachowane średniowieczne grodzisko rycerskie. Jego powstanie datuje się nawet na XIII wiek (na podstawie formy obiektu i znalezionej tu ceramiki). W średniowiecznym Sułkowie znajdowało się grodzisko, które należało do kompleksu grodzisk leżących nad rzeką Zgłowiączką. Mogło ono stanowić siedzibę właścicieli Sułkowa Korabitów Sułkowskich (w 1489 roku byli oni właścicielami Sułkowa Wielkiego i Małego – Sułkówka). Grodzisko zostało usypane na planie koła i ma stożkowatą formę, otaczają je fosa i wał. Ściany obiektu są dość strome. Górna część stożka wznosi się nawet 9 metrów ponad dno fosy. Korona wału zewnętrznego ma 5–6 metrów wysokości i 6–7 metrów szerokości. Obwód kopca u podstawy to 120 metrów. Fosa przy dnie ma 3–4 metry szerokości, a w górnej części – 10–13 metrów. Powierzchnia użytkowana jest otoczona wałem szerokości 1,5 metra. Od wschodu, zachodu i południa ma on wysokość 1,5 metra, zaś od północy – około 3 metrów. Korona wału wystaje do 6 metrów ponad dno fosy. Średnica kotlinki liczy 20 metrów, obwód mierzony po koronie wału wewnętrznego wynosi 72 metry. Od zachodu wał zewnętrzny jest prawie równy z dnem fosy, tworzy 5-metrową wyrwę skierowaną w stronę strumienia przepływającego obok. Podczas badań wykopaliskowych znaleziono nieliczne kawałki ceramiki. Fragmenty te mają silnie profilowane, zaokrąglone brzegi, otoczone ornamentem falistym i ząbków dookolnych na brzuścu. Wykonano je z gliny z drobną domieszką piasku. Są koloru szarego lub żółtawego. Administracyjnie sułkowskie grodzisko jest położone na działce geodezyjnej nr 169. Właścicielem jest Skarb Państwa – Urząd Miasta i Gminy Lubraniec. Ze względu na swą wartość archeologiczną zostało ono wpisane do rejestru zabytków (ówczesnego województwa włocławskiego, aktualizacja 30.12.1986 roku) pod numerem 120/34/C w dniu 28.09.1965 roku, o czym informuje dziś już podniszczona, skromna tablica.