Raciąż k/Tucholi

wieś w powiecie tucholskim, w gminie Tuchola

Grodzisko, pozostałości po dawnym grodzie kasztelańskim z XI-XIII wieku znajdują sie obecnie w pobliżu wsi na dawnym półwyspie jeziora Śpierewnik (obecnie wyspa). Grodzisko uległo zniszczeniu w wyniku pożaru w 1256 r. Połozone jest w odległości około 4-5 km na północny- zachód od wsi Raciąż. Porasta je obecnie wysoka trawa i krzewy, a dawna grobla prowadząca do ruin uległa w XIX wieku zniszczeniu.

Gród kasztelański był najstarszym ośrodkiem administracyjnym południowo-zachodniej rubieży Pomorza Gdańskiego. Wzmiankowany w 1178 r., zdobyty w 1256 r. a następnie spalony przez wojska Przemysława I Wielkopolskiego w czasie walki z księciem Pomorza Gdańskiego Świętopełkiem, odbudowany przez jego syna Warcisława II stanowił krótko miejsce odosobnienia Mściwoja II, najstarszego syna Świętopełka. Traci znaczenie w związku z powstaniem ośrodka władzy książęcej w Tucholi, a pożar grodu w 1300 r. powoduje ostateczny upadek.

rekonstrukcja grodu autorstwa Jerzego Sikory pochodzi ze strony: http://gunthera.wordpress.com wraz z komentarzem autora: Obrazek to rekonstrukcja zamku w Raciążu (koło Tucholi). Co prawda wszyscy piszą, że to gród (prawie wszyscy), to jak sądzę, był to zamek. Tyle, że drewniany… (a czym różni się gród od drewnianego zamku?).

na wikimapie
http://wikimapia.org/#lat=53.6857286&lon=17.7585411&z=16&l=28&m=h

--------------------------

Kolejna rekonstrukcja grodu

Umocnienia średniowiecznego grodu w Raciążu koło Tucholi (woj. kujawsko-pomorskie) zostaną częściowo zrekonstruowane. Warownia spłonęła 600 lat temu i nigdy nie została odbudowana.

Jak poinformowano w Urzędzie Miasta w Tucholi, prace nad rekonstrukcją średniowiecznej warowni potrwają do listopada. Przedsięwzięcie, warte prawie ćwierć miliona złotych, było możliwe dzięki wsparciu funduszy unijnych.

Na brzegu jeziora Śpierewnik koło Tucholi powstanie rekonstrukcja bramy i palisady otaczającej niegdyś gród obronny. Ponieważ dawne umocnienia znajdują się w ustronnym obecnie rejonie, dotrzeć tam można będzie pokonując sporą odległość pieszo.

Na miejscu znajdą się pomosty widokowe dla turystów i szczegółowe opisy dawnego grodu. Inwestycja jest możliwa dzięki zakończeniu prowadzonych od 1964 roku badań archeologicznych w tym miejscu.

Dodatkową atrakcją w sezonie turystycznym jest organizowana corocznie inscenizacja spalenia raciąskiego grodu. W przedsięwzięcie angażują się głównie mieszkańcy obecnej wsi Raciąż.

Gród Raciąż był usytuowany na istniejącej niegdyś wyspie, otoczonej wodami jeziora Śpierewnik, kilka kilometrów od wsi Raciąż. W ciągu kilku ostatnich wieków wody jeziora obniżyły się i dawna wyspa stała się półwyspem.

Podczas systematycznych badań archeologicznych wydobyto wiele pozostałości kultury materialnej tutejszej ludności, głównie z okresu średniowiecza. Najstarsze ślady osadnictwa, ułamki naczyń i kamienny toporek, odkryte przez naukowców, pochodzą z okresu neolitu.

Jak ustalono, w XIII wieku gród obronny był ośrodkiem kasztelanii raciąskiej w ramach księstwa świeckiego. Rezydowały tu lokalne władze administracyjne, wojskowe, sądowe i gospodarcze. Warownia wyznaczała i broniła granic księstwa, miała stałą załogę zbrojną.

Kasztelania raciąska była jednym z niewielu ośrodków osadniczych na słabo zaludnionym obszarze Borów Tucholskich. Leżała na szlaku wiodącym z Nakła nad Notecią do Gdańska i licznie przemierzający tę trasę kupcy zasilali kasę księstwa opłatami i daninami.

W 1256 r. gródek obronny został zdobyty i spalony wraz z częścią mieszkańców. W późniejszych latach podjęto jego obudowę i ośrodek administracji funkcjonował tu do początku XIV wieku, kiedy to ponownie spłonął i został porzucony.

Tekst pochodzi z serwisu Nauka w Polsce. 21.04.2011