Kotla

wieś w powiecie głogowskim, w gminie Kotla

Dwór renesansowy wzniesiony został na zrębach budowli bliżej nieokreślonej budowli kamiennej z XV/XVI wieku, w połowie XVII wieku przez Johanna von Mullenau i choć przebudowywany w XIX i w początku XX w. praktycznie zachował swą pierwotną budowlę barokową. Wjazd do obecnego pałacu znajduje się przy skrzyżowaniu prowadzącym na Grochowice, poprzez bramę i duży dziedziniec gospodarczy. Dwór jest obiektem dwukondygnacyjnym, wysoko podpiwniczonym, zbudowanym na planie prostokąta, z małym dziedzińcem po środku. Mury obwodowe wzniesiono z cegły i kamienia a ściany wewnętrzne i sklepienia – z cegły. Kamień wykorzystano także do odkucia portalu oraz gzymsu koronującego. Od strony południowej dobrze widoczny jest trójskrzydłowy dach, w którego centrum znajduje się dobudówka o funkcjach widokowych. Loggia na kondygnacji opisywanego łącznika otwiera się ku parkowi drewnianą (niegdyś ażurową} ścianą rozczłonkowaną trzema arkadami. Stąd roztacza się otwarty widok na przypałacowy park. Tylna ściana wypełniona jest trzema oknami o ostrych łukach dającymi dużo światła pomieszczeniu na dole. Elewację frontową ozdobiono pionowymi pasami rozdzielającymi osie okienne. Prostokątne okna fasady ujęto tynkowymi obramieniami i ozdobione dekoracyjnymi płycinami. Okna parteru usadowiono wprost na poziomie strefy cokołowej, ponieważ usytuowanie budynku na pochyłym stoku uniemożliwiło jej wyższe wprowadzenie. Wejście do pałacu ozdobione jest kamiennym portalem wspartym na łuku półkolistym. Pary nałożonych na siebie pilastrów po obu stronach wejścia, dźwigają architraw, odcinki fryzu i gzymsu wspierające naczółek w którym widnieje herb założycieli. Układ wnętrz jest dwutraktowy. Prowadzi do nich sień połączona z wnętrzami ciągu reprezentacyjnego. Przedni trakt jest najprzestronniejszy, prowadzi do wnętrza partii przyziemia, do którego prowadzą drewniane rzeźbione drzwi. Sklepienia wsparte na czworobocznych słupach nadają pomieszczeniu surowego charakteru. Wnętrza tej kondygnacji w większości pokryto stropami, a częściowo przesklepiono stosując sklepienie zwierciadlane z lunetami, tak jak w sali reprezentacyjnej. Na wszystkich czterech ścianach widoczne są popiersia (dwa męskie i dwa kobiece) w otoczeniu panopliów.
Dalej sień prowadzi na trójbiegowe schody z podestami. Schody zawsze podkreślały reprezentacyjnośc wnętrza. Stropy klatek schodowych zdobi także, może skromniejsza w formach, sztukateria w postaci listw czy pasów podkreślających szwy sklepienne. Dodatkowym uzupełnieniem wystroju klatki schodowej są ścienne nisze. Jedna w architektonicznej oprawie z muszlą w sieni drugiej kondygnacji, a druga pozbawiona dekoracji przy podeście półpiętra klatki schodowej. We wnętrzach pałacu bardzo dobrze zachowała się stolarka drzwiowa, czego przykładem jest para drzwi u wylotów klatki schodowej oraz przegroda w partii przyziemia, która jest typem dużych przeszklonych drzwi z bogatą ornamentyką. Sposób dzielenia przeszklonych płaszczyzn, motyw kartusza ukazuje kunszt ówczesnych stolarzy.

Dwór w II połowie XIX wieku na rysunku A.Dunckera

maj 2023, teren prywatny, wstęp wzbroniony, brama była otwarta, wszedłem, obszedłem, cyknąłem zdjęcia z zewnątrz i wyszedłem