Złotoryja

Jednak tu architektura, tak jak i początki budowli, nierozerwalnie związana jest z Zakonem Joannitów. Książęta piastowscy oddali wówczas pod opiekę szpitalników szereg kościołów miejskich w Kłodzku, Bardzie Śląskim, Strzegomiu oraz w Złotoryi i Lwówku Śląskim. Cechą wspólną tych kościołów są: styl romański (oczywiście do naszych czasów dotrwały one w mocno zmienionych formach ale wszystkie w/w wznoszono jako budowle romańskie) oraz nie cegły ale ciosy kamienne użyte jako podstawowy materiał budowlany. Pierwotnie kościół nosił charakter obronny, otoczony był fosą, a później jeszcze dodatkowo murem cmentarnym. To pewien wyróżnik kościołów w - najogólniej mówiąc - dorzeczu górnej Kaczawy. Do dziś przetrwały w stanie, lepszym lub gorszym, romańskie kościoły otoczone murami w Lubiechowej, Nowym Kościele, Świerzawie, czy w Sobocie.... W bocznej nawie znajduje się też studnia o głębokości 20 m. Potwierdza ona tezę o pierwotnym, obronnym charakterze kościoła romańskiego. To rzadkość na Dolnym Śląsku. Podobną studnię znajdziemy jeszcze w kościele parafialnym w Paczkowie i kilku innych – ale niewielu.