Małujowice

carrollus Wysłany: 05 Wrz 2012 19:08  

Kościół św. Jakuba
Kościół ten stanowi punkt obowiązkowy dla każdego miłośnika polichromii brzeskich i architektury XIII-wiecznej, choć - jak w przypadku większości opisanych przez mnie budowli - z architekturą romańską ma już raczej mniej niż więcej wspólnego.
Kościół zbudowano z cegły w układzie wendyjskim w trzech zasadniczych fazach. Jako pierwsze powstało dwuprzęsłowe sklepione prezbiterium i zakrystia po jego północnej stronie (ok. 1250-1260). Początkowo kościół miał mieć plan krzyża greckiego, lecz z takiej koncepcji zrezygnowano i powstała wydłużona prostokątna nawa (przed 1288). U schyłku XIII wieku przekształcono partię zachodnią nawy wraz z emporą i tak powstała wieża.
Prezbiterium sklepione krzyżowo-żebrowo, na służkach wiązkowych z dekoracją roślinną i maskami. Łuk tęczowy lekko zaostrzony, filary z wydanymi gzymsami. W południowej i północnej ścianie prezbiterium zachowane wysokie wąskie rozglifione okna, w ścinie wschodniej szerokie okno gotyckie z maswerkiem. Zakrystia sklepiona ostrołukową kolebą.
W nawie okna gotyckie z maswerkami z wyjątkiem okien w przęśle zachodnim (emporowym) - wysokich i wąskich. Okno południowe częściowo zamurowane z powodu budowy nieistniejącej obecnie XIV-wiecznej kaplicy. Po pierwotnej emporze zachowały się filary i fragmenty arkad, niestety nieuchwycone w czasie mojej wizyty z powodu roztargnienia.
W kościele zachowane są 4 portale. Najstarszy z prezbiterium do zakrystii (choć obecnie to już w większości jego XIX-wieczna kopia), oraz późniejsze - południowy do nawy oraz najbardziej znany - zachodni, bogato zdobiony z pięknym tympanonem, niestety znacznie uszkodzony. Czwarty portal wiódł od północy do nawy i został zamurowany.
Kościół zwiedzałem w sobotę i ku mojemu zdziwieniu był otwarty, ale to chyba raczej przypadek wynikły z fajrantu ekipy konserwującej freski, bo dosłownie kilka sekund po tym jak wyszedłem z kościoła pojawił się ksiądz, który ostentacyjne zamknął drzwi.
Pod kościołem czatują młodzi przewodnicy, 10-12 letni chłopcy - chętni oprowadzić po kościele. Ten, który oprowadzał mnie, o kościele nic nie wiedział, więc dostał darmowe szkolenie, a za "właściwy" stosunek do kleru, a zwłaszcza miejscowego plebana - dodatkowo parę drobnych na piwo. (fot. maj 2012)

Widok ogólny

Prezbiterium

Zakrystia

Wnętrze zakrysti

Okno w prześle zachodnim nawy w ścianie południowej

I północnej

Okno w prezbiterium

Wnętrze ku wschodowi

Ściana północna prezbiterium z portalem. Jeszcze niedawno nie było tynku i można było zobaczyć surowe oryginalne cegły. Szkoda.

Ściana południowa prezbiterium. Pomiędzy oknem w przęśle wschodnim, a służką odkryty XIII-wieczny fresk (ten okrągły)

Ściana wschodnia prezbiterium

Służki

Gzyms w filarze łuku tęczowego

Portal do nawy

Zamurowany portal do nawy

Portal zachodni

Detale

Tympanon