Forum Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska Strona Główna Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska
Forum miłośników średniowiecznych fortyfikacji (zał. 05 Lis 2007)
 
 FAQFAQ   SzukajSzukaj   UżytkownicyUżytkownicy   GrupyGrupy   RejestracjaRejestracja 
 ProfilProfil   Zaloguj się, by sprawdzić wiadomościZaloguj się, by sprawdzić wiadomości   ZalogujZaloguj 

Drogosze

 
Napisz nowy temat   Odpowiedz do tematu    Forum Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska Strona Główna -> Warmińsko-Mazurskie -> Dwory obronne
Zobacz poprzedni temat :: Zobacz następny temat  
Autor Wiadomość
Becik
Rada Królewska


Dołączył: 05 Lis 2007
Posty: 9699
Skąd: Warszawa

PostWysłany: Nie Lis 28, 2010 4:38 pm    Temat postu: Drogosze Odpowiedz z cytatem

(niem. Gross Wolfsdorf, później Dönhoffstädt) – wieś w powiecie kętrzyńskim, w gminie Barciany

Kolejny obiekt w woj. warm.-maz., który mógł pełnić jakieś funkcje obronne:

Pierwotnie dobra, gdzie dzisiaj ulokowana jest wieś Drogosze, należały do niemieckich kolonizatorów wywodzących się ze starej, zasłużonej saksońskiej rodziny Wolffersdorffów. Na ziemi otrzymanej od Zakonu, jej przedstawiciel Konrad von Wolffersdorff, w 1361 założył osadę Groß Wolfsdorf (pol. Wilkowo Wielkie). Następnie od 1477 dobra przeszły w ręce rodu von Rautter, z których Ludwik von Rautter (1542–1614) w latach 1596-1606 wzniósł pierwszą rodową rezydencję. W 1690 roku pałac doszczętnie spłonął od uderzenia pioruna, a w 1711 rozebrano resztki pogorzeliska. Obecna rezydencja została wzniesiona w miejscu tego zniszczonego renesansowego pałacu, w latach 1710–1714 na polecenie Bogusława Fryderyka pochodzącego z bogatego rodu Dönhoffów przez Johna von Collas według projektu Jeana de Bodta.

Istnieje duże prawdopodobieństwo, że ten renesansowy dwór mógł mieć jakieś cechy obronne.
W powyższym opisie nie pasują mi dwie daty, rok rozebrania starego dworu - 1711, początek budowy nowego - 1710. Wnioskuję, że albo jest to zwykła pomyłka, albo stary dwór znajdował się w innym miejscu niż ten obecny. Jak na razie rzecz czeka na rozwinięcie...

pałac w 1938 roku


Ostatnio zmieniony przez Becik dnia Nie Lis 28, 2010 9:02 pm, w całości zmieniany 1 raz
Powrót do góry
Ogląda profil użytkownika Wyślij prywatną wiadomość Wyślij email
meickel
Roztropny


Dołączył: 27 Sie 2008
Posty: 162

PostWysłany: Nie Lis 28, 2010 5:02 pm    Temat postu: Odpowiedz z cytatem

W ramach korekty, Dönhoffstädt to nazwa pałacu i folwarku, wieś Gross Wolfsdorf istnieje obok pod własną nazwą (i tak do dzisiaj, pałac Drogosze we wsi Wilkowo Wielkie), a ród Doenhoffów doszedł do znaczenia w zasadzie po wzniesieniu pałacu.

W parku podobno istnieją jakieś pozostałości fortyfikacji bastionowych pierwszego dworu, ale nie doszukałem się ich. Z drugiej strony, park jest ogromny.

_________________
?lady zaginionej cywilizacji: http://www.closeddoor.eu
Powrót do góry
Ogląda profil użytkownika Wyślij prywatną wiadomość
Becik
Rada Królewska


Dołączył: 05 Lis 2007
Posty: 9699
Skąd: Warszawa

PostWysłany: Nie Lis 28, 2010 9:02 pm    Temat postu: Odpowiedz z cytatem

Dzięki za informacje o bastionach, dzięki nim trafiłem na historie Drogosz na stronie:http://www.barciany.pl

cyt:
Pierwotnie osada Wilkowo nazywała się Wolfsdorf, a wzięła swoje określenie od rodu von Wolfersdorf: Gross Wolfsdorf. Miejscowości o podobnej nazwie na Warmii i Mazurach było więcej, m.in. pod Dobrym Miastem, Lidzbarkiem Warmińskim i Królewcem. Etymologia może również prowadzić do występujących w pobliżu osady wilków. Nie one jednak dały nazwę osadzie, ale posiadający ją wspomniany wcześniej ród. Co ciekawe, część dworska osady otrzymała nową nazwę, a mianowicie Dönhoffstädt – Miasto Dönhoffów, która to forma pochodzi od nazwiska kolejnych właścicieli - rodu Dönhoffów. Formalnie istnieją trzy osady związane są sobą historycznie oraz nazewniczo, a mianowicie Drogosze, Wilkowo Wielkie oraz położone na południowy wschód od niech młodsze Wilkowo Małe. W 1945 r. przybyli tu polscy mieszkańcy nazwali początkowo swoje nowe miejsce zamieszkania - Pałacowo. Obecne forma Drogosze została ustalona w 1946 r., a wprowadzona oficjalnie wraz z urzędowym ustaleniem nazewnictwa na Ziemiach Odzyskanych.
(...)
W wieku XIV w źródłach pisanych znani są członkowie rodu pochodzący lub związani z Wilkowem. Otóż już w kronice zakonnej Piotra z Duisburga wspomniany jest rycerz zakonny Henryk de Wolphesdorff. Jest to najprawdopodobniej ta sama postać znana z dokumentów w latach 1310-1318 jako „frater Heynricus de Welfersdorf”. Około roku 1330 pochodzący z tego rodu Konrad osiedlił się w rejonie Barcian. Osiem lat później tenże Konrad wraz z braćmi Gerardem i Brunonem za wierną służbę zakonowi otrzymali 60 łanów ziemi w Kampolaukis, czyli późniejszych Kąpławek.
Z 21 lutego 1361 r. pochodzi dokument lokacyjny wystawiony przez wspomnianego wcześniej Konrada, dla swojej poddanej wsi Wilkowa. Oryginał tego podstawowego dla dziejów osady dokumentu nie zachował się, a znany jest jedynie z odpisów. O ile sąsiednia osada Kąpławki wiąże się z osadnictwem pruskim, tak Wilkowo lokowane zostało na prawie niemieckim. Dokument ustalał m.in. fundacje z poszczególnych nadziałów ziemi, jak i rozmiar płaconego czynszu oraz pańszczyzny. Podobnie poruszał sprawę budowy kościoła i czterech łanów lenna kościelnego dla proboszcza. Władze wsi miały składać się z sołtysa i rajców (schultis vnd rotleute). W dokumencie mowa była też o mającym leżeć na wyspie (werder) dworze fundatora Konrada. Świadkami nadania byli m.in. prokurator z Kętrzyna Henryk von Kranichsfeld, prokurator z Barcian Poppo vom Rheinstein i leśniczy z Kętrzyna Gieselbrecht.
Wspomniana w dokumencie wyspa znajdowała się w północno-zachodniej części wsi. Na niej wzniesiono gotycki dwór obronny rycerza Konrada, połączony ze wsią drogą biegnącą we fragmencie przez jezioro.

Po założycielu wsi Konradzie majątek przejął Fabian Wolff von Wolfersdorf, z którego czasów zachowało się wiele dokumentów dotyczących zawieranych kontraktów. W dniu św. Jakuba dnia 1401 r. prokurator z Kętrzyna Wolfgang Zuwer zatwierdził sprzedaż 18 wolnych łanów za 400 marek. Z kolei w 1449 r. Fabian sprzedał karczmę w Wilkowie, co potwierdził oddzielnym pismem. Karczmarz miał płacić szereg należności, w tym 2 marki na dzień Matki Boskiej Gromnicznej. Dwa łany karczmarza były wolne od czynszu i pańszczyzny. Świadczyli przy wystawieniu tego pisma m.in. mieszkańcy Wilkowa, Grzegorz proboszcz z Parys i Jan proboszcz „czum Freudental”. Kolejne dokumenty dotyczyły przeważnie kontraktów odnoszących się do łanów. W 1450 r. Fabian sprzedał Jostowi Camplawken 17 i pół łana w Wilkowie za sumę 350 marek. Cztery lata później kolejne dwa łany z Wilkowa sprzedał za 40 marek burmistrzowi z Reszla Janowi „Hans schon Johann”. Po Fabianie dziedzicem został Stefan Wolf von Wolfersdorf. Tenże w 1487 r. sprzedał 17 i pół łana wraz ze wszystkimi prawami Mikołajowi von Rautter (Nicclass Rewther), z rodu, który objął w posiadanie posiadłość krótko potem. W 1492 r. Stefan Wolf pozbył się kolejnych 10 łanów, które później zmieniały jeszcze kilkakrotnie właścicieli. Posiadłość zmniejszyła się jeszcze o półtora łana, kiedy Stefan Wolf wydał swoją córkę za Hansa von Hohndorfa sędziego kętrzyńskiego i zmienię tę przekazał mu jako wiano. Wcześniej, bo w 1477 r. Mikołaj von Rautter zakupił łany ziemi w Wilkowie od Tomasza Lenharda.
W 1489 r. po raz ostatni w źródłach lokalnych pojawił się Mikołaj von Rautter. Kolejnego właściciela osady z kroniki Zwickera znamy z I połowy XVI w., a był nim wówczas Zygmunt von Rautter, po raz pierwszy wspomniany w 1541 r.
Zygmunt von Rautter bierze aktywny udział w życiu politycznym ówczesnych Prus. W czasie wojny polsko-krzyżackiej, w roku 1520 Zygmunt von Rautter został wysłany w ważnej misji do Lidzbarka Warmińskiego. Później występuje jako reprezentant stanów w Bartoszycach, gdzie bierze udział w zgromadzeniu szlachty w 1524 r. Jako komisarz książęcy uczestniczy w misji mazurskiej reformatora Michała Meurera. W 1536 r. jest sędzią w Kętrzynie, a od 1538 do 1544 w Sępolnie.
Następcą Zygmunta został radca książęcy Hans „Starszy” von Rautter, jego bratanek. Wiemy, że walczył on dzielnie podczas turnieju zorganizowanego w 1526 r. podczas ślubu księcia Albrechta. Hans zakończył tragicznie życie 12 stycznia 1549 r. w Królewcu, podczas przejażdżki saniami. Hans „Młodszy” von Rautter tuż po śmierci ojca przejął majątek, a w latach 1569-1599 pełnił funkcję oberburggrafa. W 1575 r. ożenił się z Dorotą von Lehndorf, przez którą wżenił się w stary pruski ród. Za jego czasów, wedle recesu wizytacyjnego z 1571 r., osada Wilkowo liczyła 35 łanów, w tym 4 łany kościelne. Posiadało je 16 właścicieli. W tym czasie Wilkowo Małe posiadało jedynie 15 łanów. Zresztą ta sąsiednia wieś wspomniana została po raz pierwszy w roku 1420 (cleyne Wolffisdorff). W 1567 r. osada należy do rodu von Heydeck.5
Po Hansie „Młodszym” przejął posiadłość Ludwik von Rautter postać znana w całych Prusach jeden z najbardziej znanych właścicieli Drogoszy.6 Urodził się on w poniedziałek po św. Marcinie Roku Pańskiego 1542, w rodzinie Hansa von Rauttera radcy i wójta z dawnego Fischhausen. Tam też został ochrzczony.

Od strony matki z domu von Troschke jego rodowód sięgał do najbardziej znanych familii Warmii – Eulenburgów i Niebelschützów.

Po wczesnej śmierci swojego ojca Ludwik został wysłany na dwór księcia Albrechta do Królewca. Z czasem po zdobyciu zaufania księcia był wysyłany w roli posła do Wilna, Grodna i Krakowa. Po 9-letniej służbie Ludwik miał odbyć tradycyjną wśród młodej szlachty podróż po zachodniej i południowej Europie, los rzucił go jednak na wschód. Swoją podróż dokładnie opisał. Z polecenia króla polskiego w 1567 r. dołączył on do legacji Zborowskiego do sułtana tureckiego. Albrecht pruski pożegnał Rauttera osobiście. Jego droga wiodła przez dawne Soldau, Warszawę, aż do Konstantynopola. Stąd zdecydował się na wyjazd do Jerozolimy i Egiptu, dokąd udał się z pomocą polskiego poselstwa i sułtana, którego słudzy towarzyszyli mu aż do Aleppo. Dalej poruszał się z pomocą glejtu sułtańskiego. Dotarł do Jerozolimy, Betlejem i na Górę Synai. Powracał drogą morską przez Cypr, Maltę, Sycylię, a następnie Neapol, Rzym aż do Wenecji. Wcześniej na Morzu Śródziemnym przydarzyła mu się niespodziewana przygoda w czasie sztormu, z którego ledwo wyszedł z życiem. Statek rozbił się bowiem o skały wyspy Cypr podczas trwającego 9 dni szkwału. Wielu z towarzyszy podróży utonęło, a sam Ludwik uratował się, dzięki opadającemu masztowi, którego szczyt zatrzymał się na skałach po uderzeniu w nie dziobu statku. Noc spędził Ludwik wraz z uratowanymi na przybrzeżnych cypryjskich skałach, o które rozbił się wcześniej statek. Stało się to wszystko w dzień Zwiastowania NMP. Ludwik postanowił corocznie zamawiać w ten dzień Mszę Św. dziękując za ocalenie.

Niemal natychmiast po powrocie do Niemiec udał się von Rautter w orszaku pary królewskiej do Francji, w której zwiedzał zamki i zabytki kultury. Jeszcze przed powrotem w rodzinne strony udał się w krótką podróż do Holandii i Anglii. Do Prus powrócił po pięciu latach nieobecności w roku 1572. Objął wówczas w posiadanie przydzieloną mu część ojcowizny – majątki Drogosze, Tiefensee, Lichtenfeld i Sargen. Nie dane mu było jednak pozostać w swoich dobrach, gdyż w tym samym roku został powołany na dwór księcia Albrechta Fryderyka, którego znał z czasów młodzieńczych. Książę wysłał go z misją dyplomatyczną do Polski i Niemiec. W 1576 r. książę nadał mu kolejne godności wyższego radcy i starosty Neuhausen i Waldau. Na dworze poznał swoja przyszłą żonę Marię von Roelshausen, z którą ożenił się jeszcze w tym samym 1576 r. Książę przekazał młodej parze 4000 guldenów. Młoda para za swoją siedzibę wybrała nie pałac w Drogoszach, ale zamki Neuhausen i Waldau. Po dwóch latach księżna Maria Eleonora zaprosiła żonę Rauttera na dwór do Królewca, gdzie też w 1578 r. przyszła na świat córka Maria, która swoje imię otrzymała na cześć księżnej pani. Sam Ludwik von Rautter pod koniec roku 1581 został mianowany naczelnikiem i zarządcą prowincji z siedzibą w zamku Pokarmin (Brandenburg). Funkcję tę pełnił przez 23 lata, aż do swojej śmierci. W międzyczasie zmarła jego żona oraz kilkoro dzieci w wieku niemowlęcym. Przy życiu pozostałe jedynie pierworodna córka Maria, którą w 1596 r. wydano za Fryderyka von Dohna. W roku 1604 Ludwik von Rautter został mianowany ochmistrzem prowincji i głównym radcą, które to funkcje sprawował do swojej śmierci w 1614 r. Zdobyta władza, jak i rozsądne zarządzanie majątkiem sprawiły, że wszedł w posiadanie pokaźnego kapitału. W 1609 r. był w stanie pożyczyć samemu księciu na trzy lata sumę 10 000 guldenów. W 1612 r. nakazał spisanie całego swojego majątku, który oceniono na ponad 550 łanów, czyli 16 500 mórg.7 Po dwóch latach ten najbardziej znany z rodu Rautterów rozstał się z życiem doczesnym, tracąc przed śmiercią przytomność.

Majątek przeszedł na jego zięcia Fryderyka von Dohna, męża Marii von Rautter. W 1603 r. uczestniczył on jako dworzanin w poselstwie na polski sejm w Krakowie. Po kilku latach objął po swoim teściu godność starosty w Pokarminie, a następnie w 1615 r. urzędy prowincjonalne. W czasie wojny polsko-szwedzkiej Dohna, jedynie dzięki swoim zdolnościom dyplomatycznym potrafił uchronić majątek od zniszczeń, jakie mogły mieć miejsce podczas kwaterunków. W pobliskim Kętrzynie rozłożyły się na kwaterunek polskie kompanie piechoty. Hrabia Dohna dla większego bezpieczeństwa nakazał naprawę oraz podwyższenie wałów otaczających założenie dworskie. Już po kilku dniach odczuto uciążliwości pobytu żołnierzy Rzeczypospolitej. Otóż do pobliskiej wsi Pomnik przybyło czterech polskich żołnierzy, którzy po wypiciu zbyt dużej ilości okowity zostali pobici i wypędzeni przez służbę Dohny. Jeden z nich został jednak zabity. Reakcja polskich oddziałów nastąpiła dość szybko, bowiem do Drogoszy przybył z Kętrzyna 100-osobowy polski oddział, chcący ukarać winnych śmierci żołnierza. Dohna wyszedł z pałacu przywitać nieproszonych gości, a jednocześnie chcąc pokazać, że nie jest winny zajścia. Zaprosił do pałacu polskich oficerów, częstując ich jedzeniem i piciem, zaś piechocie kazał posłać beczkę piwa. Przekonał jednocześnie żołnierzy, że słudzy nie należeli do niego, ale do władz Kętrzyna. Mieli oni zostać ścięci w Parys, co usatysfakcjonowało żądną zemsty polską piechotę. Część z żołnierzy (12-15 osób) pozostała w zamku i po pewnym czasie wtargnęła do zapełnionych piwem i winem piwnic. Aby uniknąć dalszych konfliktów i zadrażnień zdecydowano się na odprawienie ich z powrotem do Kętrzyna.
(...)
W II połowie XVI w. miejscowi panowie zamieszkiwali jeszcze w dwupiętrowym gmachu, który po wzniesieniu nowego dworu zamieniono w całości na browar. Jeszcze jednak pod koniec XVI w. jedynie wyłożone kamieniem polnym pomieszczenia piwnicy i pierwszego piętra służyły do wyrobu słodu i piwa. Wodę do nich doprowadzano ze źródła specjalną rynną. Dopiero na drugim piętrze zamieszkiwali von Rautterowie.

Pierwszy dwór w Drogoszach powstał jeszcze za czasów Ludwika von Rautter. Potrzebował on dla siebie odpowiedniej rezydencji obok tych, jakie posiadał w Królewcu, Neuhaus i Pokarminie. Budowę rozpoczęto w 1596 r., a dzięki łasce księcia do prac przeznaczono w ramach pańszczyzny chłopów z okolicznych wsi – Gęsie Góry, Winda, Lauenstein, Fritzendorf, Falkenau i Tombehnen. Do wyrobu cegieł wzniesiono specjalne nową cegielnię. Z kolei drewno pochodził z książęcej puszczy, skąd spławiane było wodą.

Proboszcze Zweiger wspomina w swojej kronice, iż po zbudowaniu fundamentów i sklepień Ludwik von Rautter dla sprawdzenia wytrzymałości jeździł po nich zaprzężonym powozem. Zresztą dzięki Zweigerowi można cokolwiek więcej powiedzieć o wyglądzie XVI-wiecznego założenia. Miało ono trzy piętra i kształt krzyża, dzięki wysuniętym znacznie środkowym ryzalitom. Gzymsy i narożniki wykonane były z piaskowca. Funkcje obronne spełniały cztery niewielkie wieżyczki bastionowe na oddalonych narożnikach oraz fosa.

Po spłonięciu starego zamku w 1690 r. brak było dworu, w którym zamieszkać mogli miejscowi właściciele. Bogusław Fryderyk von Dönhoff zajmował dwór w pobliskich Krymławkach, który jednak był za ciasny, jak na oczekiwania hrabiego i jego rodziny. Z pewnością wpływ na wybór projektu miał pałac w Kamieńcu należący do Otto Magnusa von Dönhoff. W dniu 14 czerwca 1710 r. na wzniesieniu przed zwierzyńcem w obecności hrabiego, jego żony oraz synów Fryderyka i Karola, a także przyjaciół położono kamień węgielny pod nowy pałac.

(...)
Folwark
W 1830 r. wzniesiono na miejscu starego zamczyska Rautterów budynek zarządu folwarku, w którym później przez 20 lat zamieszkiwał hrabia Reinhard Stolberg wraz z rodziną. W piwnicach tego budynku znajdowały się relikty sklepień starego zamku, który spłonął w 1690 r. Z kolei w najbliższym sąsiedztwie zachowały się resztki ogrodu pałacowego z piękną aleją lipową prowadzącą prosto do kościoła w Drogoszach. W pewnej odległości od folwarku znajdowały się zniwelowane już wały z fosami oraz założenie obronne z narożnymi bastionami będące pozostałością po wzniesionym jeszcze przez Rautterów dworze.



Czyli pozostałością po dawnym dworze obronnym jest budynek zarządcy folwarku.
Powrót do góry
Ogląda profil użytkownika Wyślij prywatną wiadomość Wyślij email
Becik
Rada Królewska


Dołączył: 05 Lis 2007
Posty: 9699
Skąd: Warszawa

PostWysłany: Nie Maj 04, 2014 8:19 pm    Temat postu: Odpowiedz z cytatem

budynek zarządcy folwarku czyli obiekt wzniesiony w miejscu pierwotnego dworu (oczywiście po przebudowach)
Powrót do góry
Ogląda profil użytkownika Wyślij prywatną wiadomość Wyślij email
meickel
Roztropny


Dołączył: 27 Sie 2008
Posty: 162

PostWysłany: Pią Maj 09, 2014 9:30 pm    Temat postu: Odpowiedz z cytatem

Rzekomo zniwelowane wały są oznaczone na współczesnych mapach terenu: http://maps.geoportal.gov.pl/webclient/default.aspx?crs=EPSG%3A2180&bbox=645630.1334226103,706865.3360714698,646468.4146726103,707437.2110714698&variant=RASTER
_________________
?lady zaginionej cywilizacji: http://www.closeddoor.eu
Powrót do góry
Ogląda profil użytkownika Wyślij prywatną wiadomość
Wyświetl posty z ostatnich:   
Napisz nowy temat   Odpowiedz do tematu    Forum Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska Strona Główna -> Warmińsko-Mazurskie -> Dwory obronne Wszystkie czasy w strefie CET (Europa)
Strona 1 z 1
Skocz do:  
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Możesz dodawać załączniki na tym forum
Możesz ściągać pliki na tym forum


Powered by phpBB © 2001, 2005 phpBB Group