Forum Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska Strona Główna Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska
Forum miłośników średniowiecznych fortyfikacji (zał. 05 Lis 2007)
 
 FAQFAQ   SzukajSzukaj   UżytkownicyUżytkownicy   GrupyGrupy   RejestracjaRejestracja 
 ProfilProfil   Zaloguj się, by sprawdzić wiadomościZaloguj się, by sprawdzić wiadomości   ZalogujZaloguj 

Grocholice

 
Napisz nowy temat   Odpowiedz do tematu    Forum Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska Strona Główna -> Świętokrzyskie -> Dwory obronne
Zobacz poprzedni temat :: Zobacz następny temat  
Autor Wiadomość
Becik
Rada Królewska


Dołączył: 05 Lis 2007
Posty: 9700
Skąd: Warszawa

PostWysłany: Pon Paź 05, 2009 8:56 am    Temat postu: Grocholice Odpowiedz z cytatem

wieś w powiecie opatowskim, w gminie Sadowie

Rezydencjonalno-obronne założenie dworskie w Grocholicach

Miejscowość Grocholice pojawia się w materiale źródłowym po raz pierwszy w l. 1366-1380 jako posiadłość rycerska – Mieczysława i Marcina, w l. 1400-1412 r. Choczalis i Grzegorz, w 1415 r. Marcin z Grocholic,w 1417 r. Jan, w 1432 r. Jakub i Andrzej. W opisie Jana Długosza wieś Grocholicze, położona jest w parafii Wszechświęte posiada rycerz Bernard Grocholicki h. Syrokomla. Są wymienione łany kmiece, karczma, ogrody folwark rycerski, z którego ról dziesięcina oddawana jest do kościoła w Wszeświętem o wartości 10 grzywien. Wieś Wszechświęte ma kościół murowany p.w. Wszystkich Świętych, fundowany przez Jakuba Grocholskiego, kanonika krakowskiego i jego brata Andrzeja w 1460 r, ukończony zapewne w dwa lata później, w 1462 r. Następnie jako właściciele wsi występują: 1464 r. Długosze i Grocholscy, a w 1496 r. Jakub Szydłowiecki , potem jeszcze Chocimowscy, w 1561 r. Marian Pozowski, Zborowscy Piotr brat Marcina, syn Krzysztofa, kasztelana krakowskiego 1583 r., w 1595 r. Gawrońscy, w w 1614 Tarnowscy, w 1689 r. Stanisław, ks. Ostrogscy i inni.
W opisie Jana Długosza (1470-1480) czytamy, że pierwotny patronat kościoła należał do rodu Syrokomla, lecz z powodu zabójstwa tutejszego plebana przez dziedzica i kolatora, Grocholskiego, prawo zostało przekazane biskupstwu krakowskiemu. We wsi tej wymienione zostały łany kmiece, folwark rycerski, karczma z rolą, zagrody z rolami - z czego dziesięcinę odbiera pleban we Wszechświętem. Kościół ma wielki folwark z gajami, rolami, sadzawkami dla swego użytku we wsi Bogucinie.
Nie wiadomo jak dotąd, kiedy powstał w Grocholicach dwór. Przypuszczalnie mogło mieć to miejsce w końcu XVI lub w początkach XVII wieku. Jego opis zamieszczony został w inwentarzu dóbr opatowskich z 1655 roku.
Oto jak się przedstawia jego zabudowa w tym czasie:
Brama
Wrota z tarcic na biegunach drewnianych zawierają się na kutę. Komora po prawej ręce idącz, drzwi do niej na zawiasach żelaznych, z wrzeciądzem i skoblem. Okno jedno deszkami zabite. Komora druga po lewej ręce. Drzwi do niej na zawiasach żelaznych z wrzeciądzem i skoblem, okien dwie, okiennicami zasuwają. Z bramy wychodząc na podwórze wschód na górę na ganek, który na(o)koło balasami tokarskimi obwiedziony, miejscami powypadały. Spodku nie masz, powybierano tarcice. Z tegoż ganku sionka, drzwi do niej na zawiasach żelaznych z wrzeciądzem i skoblem. Komór dwie naprzeciwko siebie; także jako i na dole, okna deszkami pozabijane. Podwórze wielkie w pośrodku lipa balasami obwiedziona, a leje? teraz powybijali, miejscami jeszcze są. Parkan około podwórza dylami ogrodzony zły, miejscami przęsła powybierano. Z podwórza idącz
Dom Wielki
Do niego ganek balasami otoczony na obydwie strony, teraz powybierano, na wierzchu tego ganku bania gontami pobita z powietrznikiem. ława jedna przy ścianie do siedzenia. Na drugiej stronie drzwi do ogródka na biegunach z hac(y)kiem zezalnym . sień, drzwi do niej na zawiasach żelaznych, zamku nie masz, okien wtej sieni dwie, zawierają się okiennicami drewnianymi na biegunach drewnianych, tarcicami sień położona. Stół w niej. Izba po prawej ręce idąćz, drzwi do niej na zawiasach żelaznych z klamką, haczyka nie masz, odjęto go. Posaczka z cegły, służba przy drzwiach stolarską robotą, zielono farbowaną, u niej krata otwiera się na obie stronie na zawiasach żelaznych, szuflada wymyka się w pośrodku służby, antaby u niej dwie żelazne, na dole jest schowanie z przegrodą, drzwi na zawiasach żelaznych i antabą. Piec stary, komin przy nim murowany w izbie, ze sieni komin murowany przez dach wywiedziony. W tej izbie ławy na koło stolarską robotą, stół jeden sosnowy, stołków cztery, okien cztery, u każdego otwierają kwatery, zawiaski żelazne i haczyki do zawierania, w tych oknach szyb kilku nie masz, okiennice są do zamykania tych okien na zawiasach. Alkierz z tej izby, drzwi do niego drzwi do niego na zawiasach żelaznych, antaba, klamka i haczyk, okien trzy, okiennice ze dwora drewniane dwie, na zawiasach żelaznych z haczykami żelaznymi. Z tego alkierza drzwi do izdebki na zawiasach żelaznych, z wrzeciądzem. W tej izdebcze okien dwie złych, piec zły stary, komin i piecyk piekarniany, ława prosta przy ścianie, komnatka, drzwi na zawiasach żelaznych do niej. Spiżarka, drzwi do niej na zawiasach żelaznych, okno jedno, okiennica drewniana, okien dwie, w nich kraty żelazne, drzwi do sadu na zawiasach żelaznych. Z izdebki drzwi do sionki na zawiasach żelaznych. Z sionki drzwi do wielki sieni na zawiasach żelaznych, zamku ani klamki nie masz. Ławy na koło, stół jeden, piec zielony , komin przy nim murowany. Tamże w sieni komin murowany wywiedziony przez dach. W tejże izbie okien cztery, komnata z tej przegrodzona tarcicami. U niej drzwi na zawiasach żelaznych, okno jedno. Z tej komnatej izdebka, drzwi do niej nie masz, piec niedobry, komin, okno jedno. Okiennica z izby się zasuwa, drzwi z tej izdebki do sionki na zawiasach żelaznych z klamką i wrzeciądzem. Przejście do wielkiej sieni, wschód w sieni na górę, drzwi na zawiasach żelaznych, wrzeciądza ani skobla nie masz. Ten budynek gontami pobity, ale już niedobry, dach, powietrzniki dwa, drabiny przy kominach dwie. Z dworu piwnica wpół podwórza, drzwi do niej na zawiasach żelaznych, z wrzeciądzem i skoblem, sklep murowany jeden i loch kopany.
Nieopodal stał Dom czeladny, z łożony z sieni, izdebki oświetlonej dwoma oknami, z sieni drzwi prowadziły do komory z dwoma oknami; drzwi do drugiej komory oświetlonej przez jedno okno prowadziły ze dworu.
Dom kuchenny
Sala kuchenna, komora do chowania naczynia, izba kuchenna oświetlona przez dwa okna, z izby drzwi do komory, z niej drzwi na dwór.
Dom gospodarski przy oborze obejmował sień, izbę gospodarską, piekarnię, piwnicę do chowania nabiału. Przy nim stał sernik. Naprzeciwko temu budynkowi stał na dole browar, obok gorzelnia, chlewy naokoło. Stąd droga prowadziła przez furtkę do gumna, gdzie stała szopa, piętrowy spichlerz oraz stodoła dwoista.
autor: Dariusz Kalina
źr: Regionalny Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków w Kielcach 04.09.2009
Powrót do góry
Ogląda profil użytkownika Wyślij prywatną wiadomość Wyślij email
Wyświetl posty z ostatnich:   
Napisz nowy temat   Odpowiedz do tematu    Forum Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska Strona Główna -> Świętokrzyskie -> Dwory obronne Wszystkie czasy w strefie CET (Europa)
Strona 1 z 1
Skocz do:  
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Możesz dodawać załączniki na tym forum
Możesz ściągać pliki na tym forum


Powered by phpBB © 2001, 2005 phpBB Group