Forum Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska Strona Główna Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska
Forum miłośników średniowiecznych fortyfikacji (zał. 05 Lis 2007)
 
 FAQFAQ   SzukajSzukaj   UżytkownicyUżytkownicy   GrupyGrupy   RejestracjaRejestracja 
 ProfilProfil   Zaloguj się, by sprawdzić wiadomościZaloguj się, by sprawdzić wiadomości   ZalogujZaloguj 

Jędrzejów

 
Napisz nowy temat   Odpowiedz do tematu    Forum Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska Strona Główna -> Świętokrzyskie -> Obiekty sakralne
Zobacz poprzedni temat :: Zobacz następny temat  
Autor Wiadomość
Becik
Rada Królewska


Dołączył: 05 Lis 2007
Posty: 9699
Skąd: Warszawa

PostWysłany: Sob Wrz 26, 2009 3:52 pm    Temat postu: Jędrzejów Odpowiedz z cytatem

Archiopactwo cystersów w Jędrzejowie
Na początku XII wieku w pobliżu źródeł Białej Nidy, nad Brzeźnicą (dziś tereny Jędrzejowa) został wzniesiony przez Jaksów-Gryfitów rodowy kościół św. Wojciecha wraz z rezydencją. Kościół ten konsekrował biskup krakowski Maurus, a uposażył jego następca Radost Gaudensjusz herbu Poraj. Przypuszczalnie, rezydencja i kościół mogły być siedzibą kanonika krakowskiego Janika Jaksy-Gryfity, który, wraz ze swym bratem Klemensem z Klimontowa, palatynem krakowskim, ufundował pierwszy klasztor cystersów na ziemiach polskich. Miejsce to określane było w dokumencie fundacyjnym cystersów jako Brynsich, Bryszyn, Brzeźnica.
W 1114 roku przybył tu z opactwa Morimond w Szampanii, konwent cystersów pod przewodnictwem o. Mikołaja, sprowadzony przez późniejszego arcybiskupa gnieźnieńskiego Janika. Klasztor w Brzeźnicy (pierwotna nazwa Jedrzejowa), założono w 1140 roku jako 21 filię Morimondu. Otrzymał on nazwę Morimondus Minor (Morimond Mniejszy). Cystersi zorganizowali osadę dla ludności, którą później nazwano Jędrzejowem (Andreovia). Nazwa prawdopodobnie pochodzi od imienia patrona wschodu św. Andrzeja Apostoła, gdzie cystersi prowadzili misję, stąd Andreovia, czyli Droga św. Andrzeja. Fundator, Jan Gryfita, uposażył klasztor częścią swego majątku rodowego. Klasztor jędrzejowski w roku 1149 otrzymał akt erekcji do rangi opactwa. Bolesław Kędzierzawy nadał wówczas przywilej fundacyjny, zwalniając od danin i ciężarów książęcych.
Najprawdopodobniej ówczesne opactwo miało skromne drewniano-ziemne umocnienia. Uroczystej konsekracji nowego kościoła, poświęconego Wniebowziętej Najświętszej Maryi Pannie, patronce zakonu cysterskiego, dokonał w 1210 roku biskup krakowski Wincenty Kadłubek. Opatowi Janowi II Jędrzejów zawdzięcza, że z klasztornej osady stał się miastem. Przywilej lokacyjny na prawie średzkim otrzymał w 1271 roku od księcia Bolesława Wstydliwego. Pod koniec średniowiecza, w roku 1447 opatem został Mikołaj Odrowąż z Rembieszyc. Wytyczył on plan gruntownej przebudowy klasztoru oraz modernizacji kościoła klasztornego. W 1475 roku przebudował klasztor z krużgankami, wprowadził gotyk do romańskiego kościoła, zbudował odrębny budynek opatówki z hospicjum. W miejsce zniszczonego XII-wiecznego kościółka parafialnego, zbudował w 1479 roku nowy, gotycki kościół (dziś św. Trójcy). Centralnymi budowlami powstających opactw były bazylika bezwieżowa na planie krzyża łacińskiego i klasztor skupiony wokół wirydarza. Pozostałe budynki spełniały rolę pomocniczą, głównie gospodarczą. Być moze wtedy też klasztor został otoczony murami obronnymi. Zavhowane ich fragmenty świadczą, że były przebudowane w późniejszym okresie i utraciły cechy obronne. W częsci północno wschodniej zachowały się fragmenty umocnień. Widnieje w nich 9 strzelnic kluczowych rozmieszczonych co 8m. Umocnienia te zostały wznisione z cegły. Wąznym elementem obwarowań były cylindryczne baszty flankujące mur obronny co 70m. Zachowały się dwie z nich. W 1800 klasztor spłonął, w wyniku pożaru zniszczeniu uległa biblioteka klasztorna. Zakon cysterski skasowano w 1819 roku, w 1831 w budynkach poklasztornych powstał szpital wojenny, a ostatni cysters Wilhelm Ulawski zmarł w roku 1855. Obowiązki duszpasterskie przejęli oo. reformaci. Gdy w 1870 Jędrzejów utracił prawa miejskie reformatów usunięto z klasztoru za poparcie powstania styczniowego. Władze rosyjskie umieściły w gmachu poklasztornym seminarium nauczycielskie w 1872 r. Cystersi wrócili do Jędrzejowa dopiero w 1945 roku. W 1953 klasztor jędrzejowski został podniesiony do rangi przeoratu, a w 1989 nadano mu ponownie rangę opactwa.

Widok na zabudowania klasztorne zza Nidy na początku XIX wieku


klasztor w połowie XIX wieku na rysunku Napoleona Ordy


klasztor w okresie międzywojennym
Powrót do góry
Ogląda profil użytkownika Wyślij prywatną wiadomość Wyślij email
carrollus
Kasztelan


Dołączył: 23 Lis 2009
Posty: 970

PostWysłany: Wto Gru 01, 2009 11:16 am    Temat postu: Jedrzejów Odpowiedz z cytatem

W czasie mojej wizyty w klasztorze udało mi się odnaleźć jedynie jedną basztę zachowaną do pełnej wysokości. drugiej nie znalazłem, nie mam też żadnych zdjęć na podstawie których mógłbym zidentyfikować jej relikty. od pólnocnej strony zabudowań w murze klasztornym zachowały się 2 szwy prostopadłego muru, być może to jest relikt drugiej baszty. podobnie nie znalazłem strzelnic kluczowych (przynajmniej od strony zewnętrznej muru).
Powrót do góry
Ogląda profil użytkownika Wyślij prywatną wiadomość
Becik
Rada Królewska


Dołączył: 05 Lis 2007
Posty: 9699
Skąd: Warszawa

PostWysłany: Pią Maj 03, 2013 10:40 am    Temat postu: Odpowiedz z cytatem

trochę moich zdjęć, pozostałości baszty oraz sam kościół




oraz kilka fotek ze środka

Powrót do góry
Ogląda profil użytkownika Wyślij prywatną wiadomość Wyślij email
carrollus
Kasztelan


Dołączył: 23 Lis 2009
Posty: 970

PostWysłany: Nie Maj 05, 2013 7:37 am    Temat postu: Odpowiedz z cytatem

Krużganków z reliktami XII-wiecznymi nie zwiedzałeś?
Powrót do góry
Ogląda profil użytkownika Wyślij prywatną wiadomość
Becik
Rada Królewska


Dołączył: 05 Lis 2007
Posty: 9699
Skąd: Warszawa

PostWysłany: Nie Maj 05, 2013 8:27 am    Temat postu: Odpowiedz z cytatem

yyy, nie Rolling Eyes
gdybym wiedział o nich to pewnie bym poszukał....
Powrót do góry
Ogląda profil użytkownika Wyślij prywatną wiadomość Wyślij email
carrollus
Kasztelan


Dołączył: 23 Lis 2009
Posty: 970

PostWysłany: Nie Maj 05, 2013 8:54 am    Temat postu: Odpowiedz z cytatem

ech....
http://zamkidwory.forumoteka.pl/viewtopic.php?t=6938

A tak liczyłem na fotki na ogniskowej mniejszej niż 30 (tak, żeby zmieściła się cała wieża).. Sad
Powrót do góry
Ogląda profil użytkownika Wyślij prywatną wiadomość
Wyświetl posty z ostatnich:   
Napisz nowy temat   Odpowiedz do tematu    Forum Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska Strona Główna -> Świętokrzyskie -> Obiekty sakralne Wszystkie czasy w strefie CET (Europa)
Strona 1 z 1
Skocz do:  
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Możesz dodawać załączniki na tym forum
Możesz ściągać pliki na tym forum


Powered by phpBB © 2001, 2005 phpBB Group