Forum Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska Strona Główna Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska
Forum miłośników średniowiecznych fortyfikacji (zał. 05 Lis 2007)
 
 FAQFAQ   SzukajSzukaj   UżytkownicyUżytkownicy   GrupyGrupy   RejestracjaRejestracja 
 ProfilProfil   Zaloguj się, by sprawdzić wiadomościZaloguj się, by sprawdzić wiadomości   ZalogujZaloguj 

Legnica

 
Napisz nowy temat   Odpowiedz do tematu    Forum Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska Strona Główna -> Dolnośląskie -> Zamki
Zobacz poprzedni temat :: Zobacz następny temat  
Autor Wiadomość
Becik
Rada Królewska


Dołączył: 05 Lis 2007
Posty: 9699
Skąd: Warszawa

PostWysłany: Pią Maj 15, 2009 8:37 pm    Temat postu: Legnica Odpowiedz z cytatem

W VIII wieku, pośród podmokłych rozlewisk Kaczawy i Czarnej Wody, w miejscu, gdzie stoi dzisiaj miasto Legnica, istniał gród drewniano-ziemny plemienia Trzebowian. Trzebowianie wykorzystując naturalne walory obronne tej części swej ziemi w delcie Czarnej Wody usypali sztuczne wzniesienie, na którym stworzyli warowny gród. Był on razem z grodem w Jaworze miejscem obrony i kontroli ziemi plemienia Trzebowian. Na miejscu drewnianego grodu wspominanego za czasów Bolesława Kędzierzawego wzniesiono w końcu XII wieku zamek, pierwszą murowaną warownię na ziemiach polskich. W tym czasie zamek był otoczony fosą, a okazały pałac nowymi wałami drewniano-ziemnymi. Wzgórze zamkowe podzielone było na dwa zasadnicze okręgi: główny, w którym znajdowała się rezydencja książęca wraz z kaplicą i wieżą św. Piotra, oraz drugi o charakterze gospodarczo-administracyjnym, w którym zapewne umiejscowiono dom kasztelana, budynki gospodarcze oraz strzegącą bramy wjazdowej wieżę, nazwaną potem wieżą św. Jadwigi. Dla Bolesława I Wysokiego i jego syna Henryka pałac na zamku w Legnicy był główną rezydencją, obaj książęta spędzali w zamku dużo czasu, rozporządzając stąd całością swego władztwa. W roku 1172, podczas buntu Jarosława – syna Bolesława I – książę został wygnany z Legnicy, a zamek spalony. W 1241 roku budowla skutecznie obroniła się przed oblegającymi go Mongołami. Zamek książęcy w Legnicy był w XII i XIII wieku jedną z dwóch głównych rezydencji władców Śląska. Na początku wieku XV trwała przebudowa zamku, a kolejną przebudowę w latach późniejszych zainicjował Fryderyk II. Z tego okresu pochodzi nowy system fortyfikacyjny, a mianowicie wały ziemne, fosy i cztery basteje narożne. Po wymarciu linii Piastów w zamku od 1675 rezydują namiestnicy habsburscy. Jeden z nich, Johann Christoph Zierowski (1693) przyczynia się w dużej mierze do renowacji i poszerzenia zamku. Zmiany te jednak, jak i późniejsza działalność architektoniczna, nie naruszyły dwudziedzińcowego układu przestrzennego zamku. W tej postaci dotrwał do pierwszej dekady XVIII wieku, kiedy to wielki pożar zniszczył książęcą kaplicę przy bramie Lubińskiej, stojącą przy niej starą romańską wieżę oraz skrzydła północne i wschodnie. Odbudowa, która nastąpiła po pożarze, nadała zamkowi charakter barokowego pałacu. Nie odbudowano już wieży Lubińskiej ani kaplicy. Elewacje podzielono pilastrami, oddzielającymi okna ujęte parami we wspólne uchate obramienia. Parter oddzielony gzymsem od pięter stanowił cokół. Nad oknami pierwszego piętra umieszczono gzymsy o barokowej, dekoracyjnej formie, sygnalizujące reprezentacyjny charakter tej kondygnacji. W roku 1740, po zdobyciu Legnicy przez króla Prus Fryderyka II Wielkiego, zarządzona została rozbiórka twierdzy - poprzestano jednak tylko na zasypaniu fos, zburzeniu mostu zwodzonego oraz przeznaczeniu budynków na cele administracyjno-magazynowe. Kolejne pożary dotykały zamek w latach 1835 i 1840. W 1840 roku rozpoczyna się odbudowa zamku i przebiega ona w kilku etapach, w latach 1846,1866/67 i 1879, by w efekcie nadać całej architekturze romantycznej charakter gotycki. W trakcie przebudowy zamku poszczególne skrzydła zamku zmieniły funkcję, przekonstruowano wnętrza, wprowadzono nowe klatki schodowe, zmieniono elewacje zewnętrzne, zwieńczono krenelażem. Galeria dzieląca oba dziedzińce otrzymała formę neorenesansową o silnie rysującym się porządku jońskim. Stojąca na osi dawna wieża zegarowa przybrała formę romańską. Wjazd do zamku przeniesiono i przeprowadzono od wschodu, u stóp św. Piotra. Brama wałowa podzielona na przejazd i przejście dla pieszych, z dwóch stron fasada bramy podparta jest dwoma zeskarpowanymi murami. Wewnątrz jednego z nich (północnego) znajdowało się zejście do podziemnych kazamat. Na wysokości fryzu bramy, nad skośnymi murami znajdują się dwie strzelnice na działo o oryginalnym wykroju w kształcie spłaszczonego serca. Poza wystrojem bramy nie zachowały się żadne widoczne ślady wystroju architektonicznego z tego okresu. W lutym 1945 roku, zamek znów uległ pożarowi i zniszczeniu. Odbudowany w latach sześćdziesiątych XX wieku, został oddany na użytek szkolnictwu. Zamek Piastowski w Legnicy jest budowlą zasługującą na miano ,,castrum’’ jako pierwsza murowana warownia na ziemiach polskich. Wzniesiony został na terenie dawnego grodu. Większość obszaru dziedzińca zamkowego po stronie południowej zajmuje palatium. Zostało ono wybudowane na planie prostokąta o wymiarach 16,15 X 61,20m. Do budowy palatium użyto cegieł, obramowania okien oraz drzwi zostały wykute w piaskowcu. Pierwotnie wysokość palatium wynosiła ok.12m, budowla była przykryta wysokim dwuspadowym dachem, wykonanym prawdopodobnie z gontów. Do dzisiaj widoczne są wyraźne ślady pierwotnego podziału palatium na trzy kondygnacje. Zachowane do dzisiaj wieże zamkowe, ośmiokątna wieża św. Piotra i okrągła wieża św. Jadwigi, zostały wybudowane równocześnie z pałacem. Są one jednymi z pierwszych tego typu wież obronnych w architekturze zamkowej Śląska i Polski. Wieża św. Piotra nazwana tak na cześć patrona Legnicy stoi ok.14 m na wschód od pałacu. Początkowo mierzyła ona 25 m. Wieża św. Jadwigi została wzniesiona na obszarze podgrodzia zamkowego. Początkową jej funkcją była ochrona głównego wjazdu na zamek, który został w XVI w. zastąpiony nową bramą reprezentacyjną, w związku z renesansową przebudową rezydencji książęcej. Pierwotnie wysokość wieży wynosiła 20 m. Obie wieże zwieńczone są spiczastymi dachami w kształcie stożka. Na wieży św. Piotra wkrótce zostanie udostępniony taras widokowy, otoczony ażurowo-rzeźbionymi balustradami z piaskowca. Główna brama zamkowa zdobiona jest rzeźbionymi w piaskowcu medalionami oraz misternie wykonanymi motywami roślinnymi w stylu renesansowym. Zdobienia bramy uchodzą za najlepszy przykład renesansowej sztuki snycerskiej w Legnicy. Bardzo ciekawym pod względem architektonicznym elementem zamku jest łącznik znajdujący się w południowej części dziedzińca, łączący dwa przeciwległe skrzydła zamku. Łącznik zbudowany został pod koniec XIX w. w stylu neogotyckim, o czym świadczą pięknie wykonane kolumienki oraz wypukłe elementy elewacji, pomalowane w dwóch kolorach. Obecnie w tej części zamku znajduje się biblioteka Nauczycielskiego Kolegium Języków Obcych w Legnicy.

plan zamku z I połowy XIII wieku wg J.Rozpędowskiego


plan I, II, II kondygnacji wg J.Rozpędowskiego


rekonstrukcja planu I pietra wg J.Rozpędowskiego


fragment ściany południowej pallatium na pietrze z zaznaczeniem muru z XIII wieku wg J.Rozpędowskiego


pałac - próba rekonstrukcji wg J.Rozpędowskiego


legenda obrazowa o św, Jadwidze z oblężenia Legnicy


zamek na panoramie miasta z lat 1536-37


zamek w I połowie XVII wieku na rycinie M.Meriana


zamek od południa w połowie XVIII wieku wg Wernera


przekrój przez wieżę św Jadwigi


zamek na przedwojennych pocztówkach






lata 60-te XX wieku
Powrót do góry
Ogląda profil użytkownika Wyślij prywatną wiadomość Wyślij email
carrollus
Kasztelan


Dołączył: 23 Lis 2009
Posty: 970

PostWysłany: Sro Lis 20, 2013 9:22 pm    Temat postu: Odpowiedz z cytatem

Tytułem doprecyzowania:
1.Pallatium – budowla romańska, prawdopodobnie 3-kondygnacyjna zbudowana z cegły w układzie wendyjskim. Zachowane 2 okna o rozglifionych ościeżach oraz okna szczelinowe w ścianie północnej, tamże relikty kilku innych większych (biforialnych?) okien. Nadto niewidoczne od zewnątrz rozglifione okna okrągłe w ścianach wschodniej i południowej.

2. Kaplica – budowla romańska, składała się z 6-bocznej nawy z 12-bocznym obejściem oraz wydłużonego prezbiterium zamkniętego apsydą, 2- kondygnacyjna, zbudowana z cegły w układzie wendyjskim, elementy dekoracyjne z piaskowca. Zachowane liczne pozostałości późnoromańskiego detalu architektonicznego

3. Wieża św. Piotra – budowla romańska, na planie koła zbudowana z cegły w układzie wendyjskim. Jej najstarsza część zachowała się do wysokości 3 piętra. Na wiezy funkcjonuje obecnie taras widokowy.

4. Wieża św. Jadwigi – budowla romańska, na planie koła zbudowana z cegły w układzie wendyjskim od strony zewnętrznej, w wątku główkowym wewnątrz. Jej najstarsza część zachowała się do wysokości 3 piętra.

4. Wieża Lubińska – budowla romańska, na planie kwadratu – relikty nie są widoczne.

5. Mur tarczowy – romański, zbudowany z cegły w układzie wendyjskim, relikty widoczne w północnej ścianie założenia.

Wszystkie w/w budowle datuje się na 2 ćw. XIII wieku, przed 1240 rokiem. Zwiedzanie miało miejsce w okresie promocji, nic nie kosztowało i odbywało się w grupach z przewodnikiem. Parkujemy za darmo pod bramą zamku. (fot. październik 2013)

Widok ogólny


I z drugiej strony – w szerokim kącie


Widok na pałac od południowego zachodu


Widok na pałac od południowego wschodu


Północna ściana pałacu od strony dziedzińca


Romańskie okna


Zarys okna


Wieża św. Jadwigi


Wnętrze – widoczny wątek główkowy


Pierwotne okno


Wieża św. Piotra – poziom romański


Portal i pierwotne okno oraz kilka schodów


Widok na dziedziniec z wieży św. Piotra


Ściana północna założenia. Poniżej odsadzki widoczne mury w układzie wendyjskim


Ściana południowa pałacu. W przyziemiu widoczne mury w układzie wendyjskim, w przyporze romańskie ciosy.


Relikty romańskiej kaplicy


Obejście


Detale – biała linia wyznacza granicę pomiędzy tym co oryginalne a rekonstrukcją.



Eksponowana luzem głowica kolumny
Powrót do góry
Ogląda profil użytkownika Wyślij prywatną wiadomość
czcibor
Hetman wielki koronny


Dołączył: 09 Lut 2010
Posty: 1105
Skąd: Poznań

PostWysłany: Nie Sie 23, 2015 12:02 pm    Temat postu: Odpowiedz z cytatem

Zwornik z kaplicy zamkowej w Legnicy, Muzeum Architektury we Wrocławiu




_________________
http://lucivo.pl/
Powrót do góry
Ogląda profil użytkownika Wyślij prywatną wiadomość Odwiedź stronę autora
Wyświetl posty z ostatnich:   
Napisz nowy temat   Odpowiedz do tematu    Forum Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska Strona Główna -> Dolnośląskie -> Zamki Wszystkie czasy w strefie CET (Europa)
Strona 1 z 1
Skocz do:  
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Możesz dodawać załączniki na tym forum
Możesz ściągać pliki na tym forum


Powered by phpBB © 2001, 2005 phpBB Group