Forum Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska Strona Główna Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska
Forum miłośników średniowiecznych fortyfikacji (zał. 05 Lis 2007)
 
 FAQFAQ   SzukajSzukaj   UżytkownicyUżytkownicy   GrupyGrupy   RejestracjaRejestracja 
 ProfilProfil   Zaloguj się, by sprawdzić wiadomościZaloguj się, by sprawdzić wiadomości   ZalogujZaloguj 

Świrna

 
Napisz nowy temat   Odpowiedz do tematu    Forum Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska Strona Główna -> Świętokrzyskie -> Dwory obronne
Zobacz poprzedni temat :: Zobacz następny temat  
Autor Wiadomość
Becik
Rada Królewska


Dołączył: 05 Lis 2007
Posty: 9699
Skąd: Warszawa

PostWysłany: Sro Mar 25, 2009 7:10 pm    Temat postu: Świrna Odpowiedz z cytatem

wieś w powiecie ostrowieckim, w gminie Bodzechów

Miejscowość położona jest na południowy zachód od Ostrowca Świętokrzyskiego. W chwili obecnej odnotowano na jest terenie stanowisko archeologiczne w postaci pozostałości po dworze obronnym.
Wieś występuje na przełomie XIV i V w. jako własność rycerza Wita. Według rejestru poborowego powiatu sandomierskiego z 1578 r. niejaki Jan Szczucki miał we wsi Swierna 6 osadników na półtorej łana, 5 zagrodników z rolą i jednego zagrodnika.
Na mapie Galicji Zachodniej (1804) na terenie wsi po północnej stronie doliny potoku, która prowadziła droga do Częstocic i Ostrowca zaznaczone zostały dwa zgrupowania budynków. Pierwszy jest tożsamy z terenem obejmującym swoim zasięgiem stanowisko archeologiczne, drugie zaś znajdował się poniżej, od strony południowo-wschodniej.
Zachował się do dnia dzisiejszego inwentarz zabudowy dworskiej w Świrnej pochodzący z 1618 r. Wieś stanowiła wówczas własność księcia Janusza Ostrogskiego. Na jego podstawie można przybliżyć jego zabudowę. Na teren dworu świersińskiego dojazd poprowadzony został drogą boczną od drogi na wzniesienie dominujące nad przebiegającą poniżej wspomnianą drogą. Wjazd na teren dworski poprzedzała brona murowana, wedle brony w górze sala do kamienicze z odcinkiem muru dla strzelby. Wejście ze schodami do tej sali poprzedzone było gankiem drewniany pokryty gontem, w opisie jej wnętrza pojawia się tylko komin murowany. Nad bramą umieszczona była izba stołowa z dwoma oknami. Drzwi wejściowe były listwowane, pomalowane na zielono. Podłoga w jej wnętrzu była kwadratami położona, nakryta była drewnianym malowanym stropem, pod którym, na ścianach, namalowane były sceny z potopu, poniżej umieszczone były obrazy w ramach; ogrzewana była przez piec kaflowy oraz kominek murowany. Wyposażenie sali stanowiło pięć stołów, siedem zydli i ławy drewniane umieszczone wkoło ścian, u góry zamontowany był mosiężny lichtarz.
Z zewnątrz budynek był oblepiony gliną, pomalowany na siwy kolor, nakryty dachem o dwóch wierzchach. Z tej izby drzwi prowadziły na ganek z balasami i nakryty drewnianym daszkiem, prowadzący do budynku dworskiego zwanego kamienica. Jest to obecnie eksplorowany archeologicznie obiekt.
Usytuowany jest po prawej stronie na pochyłości wzgórza, w które wcina się droga dojazdowa, Przestrzeń między drogą a dworem tworzy trójkątny w rzucie dziedziniec dworski. Pozostałości budynku mają przybliżone wymiary: 10 x 30 metrów, jego front zwrócony był w kierunku południowym (na godzinę 11), od strony północnej odkryto w trakcie badań archeologicznych niewielką przybudówkę, mieszczącą jak się wydaje, na pierwszej i drugiej kondygnacji miejsca ustępowe (priwet). Budynek był wkopany w skłon wzgórza częścią północną.
Przed budynkiem umieszczono paradne wejście w postaci podwójnych schodów z poręczami z balasami toczonemi, nakryte drewnianym dachem z trzema baniami, pobitym gontem.
Tu także umieszczone zostały drzwi do kondygnacji sklepionych piwnic, w postaci krótkiej szyi piwnicznej, zapewne sklepionej. Drzwi pierwsze, zewnętrzne, były okute żelazną blachą, drugie drewniane z kratą. Prowadziły do pierwszej piwnicy oświetlonej jednym oknem, stąd drzwi do kolejnych lokalności rozlokowanych na lewo i prawo. Druga piwnica o żelaznych drzwiach z dwoma oknami z kratami żelaznymi zlokalizowana była po prawej ręce. Na przeciwko, a więc po lewej stronie była trzecia lokalność oświetlona dwoma oknami, a dalej czwarta, tylko z jednym oknem od strony frontowej, gdyż w tym miejscu teren się podwyższa.
Wejście do pomieszczeń dolnej kondygnacji dworu poprzedzone było sienią. Drzwi do niej były żelazne, jej wnętrze było oświetlone jednym oknem z kratą żelazną, posadzka wylepiona gliną, strop był stolarskiej roboty. Tutaj umieszczone były zapewne schody na górną kondygnację. W jedną stronę znajdowało się sklepione pomieszczenie poprzedzone żelaznymi drzwiami, oświetlone dwoma oknami z kratami żelaznymi, z ceglaną posadzką. Naprzeciw tego drzwi prowadzących do tego sklepu umieszczone były drzwi fladrowe do izby. Pomieszczenie to było nakryte stropem drewnianym (określono go jako nowy), posadzka wyłożona była polewanymi płytkami ceramicznymi, oświetlało je trzy okna. Dalej drzwi fladrowe prowadziły do komnaty z trzema oknami z kratami, kominkiem murowanym. Tu także był dostęp do miejsca ustępowego.

Górna kondygnacja

Wejście do pomieszczeń górnej kondygnacji poprzedzone było sienią z żelaznymi drzwiami. Posadzka w niej była wykonana z ceramicznych płytek polewanych, nakryta była malowanym stropem, oświetlona jednym oknem z kratą żelazną, a ogrzewana była piecem kaflowym i kominkiem murowanym. Umieszczone były w niej dwoje drzwi – pierwsze prowadziły do izby z malowanymi drzwiami, posadzką kamienną, stropem malowanym oświetlona pięcioma oknami z weneckim szkłem. Naprzeciwko tej izby znajdowała się druga izba, również z malowanymi drzwiami, posadzką z polewanych płytek ceramicznych, ogrzewana piecem i oświetlona trzema oknami; w wyposażeniu wymieniono 9 obrazów. W tej części wymieniona została jeszcze komnata z drzwiami polewanymi, malowanym stropem, kominkiem murowanym, oświetlona dwoma oknami z wyjściem do miejsca ustępowego.
W tejże sieni znajdowało się wejście do sali wielkiej. Poprzedzone było wschodem malowanym z poręczami z balasami. Sala ta oświetlona była 11 oknami, nakryta stropem stolarskiej roboty, posadzka wyłożona była ceramicznymi polewanymi kafelkami; stąd malowane drzwi prowadziły do komnaty z 9 oknami. Z treści inwentarza wnioskować można, że budynek był mieszkalny i w dobrym stanie technicznym. Nakryty był dachem pokrytym gontem. Obok tego budynku ku domowi drzewianemu (była) muru sztuka, w "którym dziury dla strzelby".

"Dom drzewiany"
Był to budynek dwukondygnacyjny, częściowo podpiwniczony. Wejście do piwnicy poprzedzała szyja piwniczna, a z niej drzwi prowadziły do lochu, czyli zapewne wykopanej w gruncie piwnicy ziemnej. Wejście do budynku poprzedzała sień, w której było drzwi dwoje, dwoje okien i posadzka ceglana.
Pierwszą kondygnację stanowiły następujące pomieszczenia: poprzedzona wielkimi drzwiami izba stołowa z piecem i kominkiem murowanym, oświetlona trzema oknami, dalej znajdowały się kolejno wymienione trzy komnaty: o jednym oknie z kratą, druga z jednym oknem bez kraty, trzecia w bok, z kominem murowanym i wejściem do pomieszczenia ustępowego. W tej części występuje również pomieszczenie nazwane kuchenką, oświetlone dwoma oknami i (domyślamy się) z ogniskiem kuchennym.
Nie opisano dokładniej sposobu komunikacji z górną kondygnacją. Schody zapewne umieszczone wewnątrz sieni, prowadziły do sali oświetlonej dwoma oknami z alkierzem, pod którym znajdowała się szyja piwniczna. Dalej znajdowała się komórka i sień przed przechodem, w której znajdował się piec grzewczy; izdebka w bok z dwoma oknami z alkierzykiem o dwóch oknach i komórką. Inwentarz wymienia część nazwaną izbą, gdzie pokój księcia. Pomieszczenie to oświetlone zostało trzema oknami, wyposażone było piec i kominek i posadzkę zielono polewaną, dalej znajdowała się komnata z dwoma oknami i osobną spiżarką. Obok znajdowała się piwnica z dwoma oknami, z czego wnioskować należałoby, że również ten budynek był wkopanym w zbocze wzniesienia.
Za tym domem znajdował się ogródek warzywny, dalej stały wozownie obok stajni, izdebka obok wozowni.
W pewnym oddaleniu stał budynek określony jako dom krzyżowy. Wejście poprzedzała sień z izdebką z piecem kaflowym, kominkiem murowanym, oświetlony dwoma oknami. Dalej znajdowała się łaźnia poprzedzona małym pokoikiem. Przed tym budynkiem był ogród jarzynowy.

źródło: DWORY OBRONNE W KOSOWICACH I ŚWIRNEJ
W ŚWIETLE INWENTARZA Z 1618 ROKU autorstwa Dariusza Kaliny
Regionalny Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków w Kielcach
19.11.2008
Powrót do góry
Ogląda profil użytkownika Wyślij prywatną wiadomość Wyślij email
giekaa
Silny


Dołączył: 16 Lis 2007
Posty: 335

PostWysłany: Pon Lip 27, 2015 3:08 pm    Temat postu: Odpowiedz z cytatem

Na stronie 125 opis badań archeologicznych z 1994 r. ruin dworu

http://www.nid.pl/upload/iblock/7b3/7b3b11a23307c13712d99013ab0ea126.pdf
Powrót do góry
Ogląda profil użytkownika Wyślij prywatną wiadomość Wyślij email
Wyświetl posty z ostatnich:   
Napisz nowy temat   Odpowiedz do tematu    Forum Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska Strona Główna -> Świętokrzyskie -> Dwory obronne Wszystkie czasy w strefie CET (Europa)
Strona 1 z 1
Skocz do:  
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Możesz dodawać załączniki na tym forum
Możesz ściągać pliki na tym forum


Powered by phpBB © 2001, 2005 phpBB Group